Δημόσια Έσοδα 💶

Το κράτος, για να πραγματοποιήσει τις δημόσιες δαπάνες του, χρειάζεται να έχει έσοδα. Τα έσοδα του κράτους προέρχονται κυρίως από τις εξής πηγές:

α) Φόροι
β) Τέλη και πρόστιμα
γ) Άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας

Οι κυριότερες πηγές χρηματοδότησης των κρατικών δαπανών είναι οι φόροι και ο δημόσιος δανεισμός, στα οποία γίνεται αναλυτική αναφορά σε επόμενες ενότητες.

Οι κοινωνικές εισφορές στην Κύπρο

Στην Κύπρο ένα σημαντικό μέρος των εσόδων του κράτους αποτελούν οι κοινωνικές εισφορές, δηλαδή οι εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ).

Στο παρόν στάδιο αναφέρονται περιληπτικά οι άλλες πηγές εσόδων — τα τέλη, τα πρόστιμα και η δημόσια περιουσία/επιχειρηματική δραστηριότητα.

Τέλη 🚗

Τα τέλη είναι τα χρηματικά ποσά που επιβάλλει το κράτος στα φυσικά και νομικά πρόσωπα για συγκεκριμένες υπηρεσίες που προσφέρει. Δηλαδή, σε αντίθεση με τον φόρο, το τέλος συνδέεται με μια συγκεκριμένη παροχή προς τον πολίτη που το πληρώνει.

Για παράδειγμα:

Για να έχει δικαίωμα κάποιος να κυκλοφορεί με το αυτοκίνητό του στους δημόσιους δρόμους, πρέπει να πληρώνει τέλη κυκλοφορίας.
Τα γραμματόσημα είναι το τέλος που εισπράττουν τα ταχυδρομεία για τις υπηρεσίες που προσφέρουν.

Τέλος ή φόρος; Μην τα μπερδεύεις

Η βασική διαφορά είναι η ειδική αντιπαροχή. Το τέλος καταβάλλεται για μια συγκεκριμένη υπηρεσία που λαμβάνει ο πολίτης (π.χ. πληρώνω τέλη κυκλοφορίας για να χρησιμοποιώ τους δρόμους). Ο φόρος, αντίθετα, δεν συνδέεται με καμία ειδική αντιπαροχή — πληρώνεται ανεξάρτητα από το αν και πόσο ο πολίτης χρησιμοποιεί συγκεκριμένη κρατική υπηρεσία.

Πρόστιμα ⚖️

Τα πρόστιμα είναι οι χρηματικές ποινές που επιβάλλει το κράτος για διάφορες παραβάσεις των νόμων και των κανονισμών.

Δημόσια περιουσία και επιχειρηματική δραστηριότητα 🏛️

Το κράτος είναι ιδιοκτήτης ακίνητης περιουσίας, όπως εδαφικές εκτάσεις, κτίρια, δάση κ.λπ. Όλα αυτά αποτελούν τη δημόσια περιουσία. Η περιουσία αυτή αποδίδει έσοδα στο κράτος, από ενοικίαση ή πώληση.

Επίσης, το κράτος ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα μέσω των δημόσιων επιχειρήσεων. Τα κέρδη των επιχειρήσεων αυτών αποτελούν δημόσια έσοδα.

Ποιες είναι οι κυριότερες πηγές;

Παρότι το κράτος αντλεί έσοδα από πολλές πηγές (τέλη, πρόστιμα, περιουσία, επιχειρήσεις), όπως έχει ήδη αναφερθεί, οι κυριότερες πηγές χρηματοδότησης των κρατικών δαπανών παραμένουν οι φόροι και ο δημόσιος δανεισμός. Οι υπόλοιπες πηγές συνεισφέρουν συμπληρωματικά στα δημόσια έσοδα.