Φυσικό ποσοστό ανεργίας 🎯
Στις προηγούμενες ενότητες γνωρίσαμε τις μορφές της ανεργίας: την τριβική, τη διαρθρωτική, την κυκλική και την εποχική. Ήρθε η ώρα να δούμε τι συμβαίνει όταν συνδυάζουμε δύο από αυτές τις μορφές σε ένα ενιαίο μέγεθος, που οι οικονομολόγοι χρησιμοποιούν σαν σημείο αναφοράς για να κρίνουν αν μια οικονομία λειτουργεί ομαλά.
Τι είναι η φυσική ανεργία
Η φυσική ανεργία είναι η ανεργία που προκύπτει από φαινόμενα τριβής και διαρθρωτικών αλλαγών. Με άλλα λόγια, είναι το άθροισμα της τριβικής και της διαρθρωτικής ανεργίας που μελετήσαμε στις μορφές ανεργίας — δύο μορφές που δεν οφείλονται σε ύφεση της οικονομίας, αλλά στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η αγορά εργασίας.
Η φυσική ανεργία, εκφρασμένη σαν ποσοστό του εργατικού δυναμικού, ονομάζεται φυσικό ποσοστό ανεργίας.
Ένα συχνό λάθος είναι να θεωρείται ότι μια «υγιής» οικονομία πρέπει να έχει μηδενική ανεργία. Το φυσικό ποσοστό ανεργίας είναι η ανεργία που συνήθως υπάρχει σε μια οικονομία και δεν εξαφανίζεται ακόμη και μακροχρόνια. Ακόμη κι όταν η οικονομία λειτουργεί ομαλά, κάποιοι εργαζόμενοι θα βρίσκονται πάντα ανάμεσα σε δύο δουλειές ή σε αναζήτηση θέσης που ταιριάζει στις δεξιότητές τους.
Ο ρόλος της αγοράς εργασίας
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του φυσικού ποσοστού ανεργίας διαδραματίζει η αποτελεσματικότητα των κατάλληλων μηχανισμών στην αγορά εργασίας, ώστε να επιτυγχάνεται γρήγορη πληροφόρηση των ατόμων που ενδιαφέρονται να εργαστούν για τις διαθέσιμες θέσεις εργασίας.
Όσο πιο γρήγορα και αποτελεσματικά ενημερώνονται οι άνεργοι για τις κενές θέσεις που ταιριάζουν στα προσόντα τους, τόσο μικρότερος τείνει να είναι ο χρόνος αναζήτησης εργασίας — και άρα τόσο χαμηλότερο μπορεί να διαμορφωθεί το φυσικό ποσοστό ανεργίας μιας οικονομίας.
Ένας απόφοιτος με τα κατάλληλα προσόντα μπορεί να παραμείνει άνεργος για μήνες απλώς επειδή δεν γνωρίζει πού υπάρχουν κενές θέσεις που του ταιριάζουν. Καλύτερη οργάνωση της πληροφόρησης στην αγορά εργασίας —γραφεία εύρεσης εργασίας, ηλεκτρονικές πλατφόρμες αγγελιών— συντομεύει αυτή την αναζήτηση και μειώνει τη φυσική ανεργία.
Πλήρης απασχόληση
Όταν το ποσοστό ανεργίας που υπάρχει σε μια οικονομία ισούται με το φυσικό ποσοστό ανεργίας, τότε η κατάσταση ορίζεται σαν πλήρης απασχόληση.
Ο όρος «πλήρης απασχόληση» μπερδεύει συχνά τους μαθητές, γιατί ακούγεται σαν να σημαίνει ότι όλοι εργάζονται. Στην πραγματικότητα, μια οικονομία βρίσκεται σε πλήρη απασχόληση ακόμη κι όταν υπάρχει ανεργία — αρκεί αυτή η ανεργία να ισούται με το φυσικό ποσοστό, δηλαδή να οφείλεται μόνο σε φαινόμενα τριβής και διαρθρωτικών αλλαγών και όχι, για παράδειγμα, σε κυκλική ανεργία λόγω ύφεσης.
Το φυσικό ποσοστό ανεργίας λειτουργεί έτσι σαν σημείο αναφοράς: όταν η πραγματική ανεργία μιας οικονομίας βρίσκεται πάνω από αυτό, υπάρχει επιπλέον ανεργία —συνήθως κυκλική, λόγω αδύναμης οικονομικής δραστηριότητας— που θα μπορούσε θεωρητικά να μειωθεί με τα κατάλληλα μέτρα οικονομικής πολιτικής.