1. Βασική Θεωρία
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Ευκλείδη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Μέτρηση Εγχώριου Προϊόντος – Εισοδηματική Μέθοδος 💰

8.1 Εγχώριο Εισόδημα (Domestic Income)

Στον υπολογισμό της συνολικής παραγωγής μιας οικονομίας με την εισοδηματική μέθοδο, αθροίζονται τα εισοδήματα (αμοιβές συντελεστών παραγωγής) που παίρνουν οι κάτοχοι συντελεστών παραγωγής για τη συμμετοχή τους στην τρέχουσα παραγωγή.

Κάθε συντελεστής παραγωγής αμείβεται με συγκεκριμένο τρόπο: η εργασία με μισθούς, η γη με ενοίκια, το κεφάλαιο με τόκους και η επιχειρηματικότητα με κέρδη. Το άθροισμα όλων αυτών των αμοιβών αποτελεί το Εγχώριο Εισόδημα.

Πίνακας 5.6 – Εγχώριο Εισόδημα

€ εκ
Μισθοί και Ημερομίσθια520
Ενοίκια (εδαφικών εκτάσεων, κτιρίων κ.λπ.)60
Τόκοι (καταθέσεων και δανείων)20
Κέρδη εταιρειών (διανεμηθέντα ή μερίσματα και αδιανέμητα)100
Κέρδη άλλων επιχειρήσεων20
Καθαρό Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές συντελεστών720

Σημείωση: Τα στοιχεία είναι υποθετικά.

Το σύνολο των εισοδημάτων κάθε οικονομίας υπολογίζεται από στοιχεία που λαμβάνονται κυρίως από τις φορολογικές αρχές κάθε χώρας.

Η ισότητα προϊόντος και εισοδήματος

Όπως έχει ήδη λεχθεί, η αξία των αγαθών αποτελείται από το άθροισμα των εισοδημάτων των κατόχων συντελεστών παραγωγής που συνέβαλαν στην παραγωγή των αγαθών αυτών. Για να υπάρχει αυτή η ισότητα μεταξύ προϊόντος και εισοδήματος θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα πιο κάτω δεδομένα:

Πρώτον: Οι αποσβέσεις, ενώ αποτελούν κόστος παραγωγής για τα προϊόντα, δεν εμφανίζονται πουθενά ως εισόδημα, γι' αυτό πρέπει να προστεθούν στο εισόδημα.

Δεύτερον: Στην τιμή πώλησης των προϊόντων περιλαμβάνονται έμμεσοι φόροι που δεν εμφανίζονται πουθενά ως εισόδημα, γι' αυτό πρέπει να προστεθούν στο εισόδημα.

Τρίτον: Στα εισοδήματα των ιδιωτών και των επιχειρήσεων περιλαμβάνονται οι επιδοτήσεις από το κράτος, ενώ δεν εμφανίζονται στην αξία των προϊόντων, γι' αυτό πρέπει να αφαιρεθούν από το εισόδημα.

Γιατί χρειάζονται αυτές οι διορθώσεις;

Το Εγχώριο Προϊόν μετρά την αξία της παραγωγής στην αγορά, ενώ το Εγχώριο Εισόδημα μετρά τις αμοιβές που πήραν οι συντελεστές παραγωγής. Οι αποσβέσεις, οι έμμεσοι φόροι και οι επιδοτήσεις είναι ακριβώς τα στοιχεία που κάνουν τα δύο ποσά να διαφέρουν μεταξύ τους — χωρίς τις διορθώσεις αυτές, η «ισότητα» προϊόντος και εισοδήματος δεν θα ίσχυε στην πράξη.

Πίνακας 5.7 – Εγχώριο Εισόδημα (με τις διορθώσεις)

€ εκ
Μισθοί και Ημερομίσθια540
Ενοίκια (εδαφικών εκτάσεων, κτιρίων κ.λπ.)60
Τόκοι (καταθέσεων και δανείων)20
Κέρδη (διανεμηθέντα ή μερίσματα και αδιανέμητα)100
Καθαρό Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές συντελεστών720
Συν: Αποσβέσεις50
Ακαθάριστο Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές συντελεστών770
Συν: Έμμεσοι Φόροι90
Μείον: Επιδοτήσεις(10)
Ακαθάριστο Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές αγοράς850

Σημείωση: Τα στοιχεία είναι υποθετικά.

Ξεκινώντας από το Καθαρό Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές συντελεστών (720), προσθέτοντας τις αποσβέσεις (50) προκύπτει το Ακαθάριστο Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές συντελεστών (770)· προσθέτοντας τους έμμεσους φόρους (90) και αφαιρώντας τις επιδοτήσεις (10) προκύπτει τελικά το Ακαθάριστο Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές αγοράς (850).

8.2 Εθνικό, Προσωπικό και Διαθέσιμο Εισόδημα

Εθνικό Εισόδημα (National Income)

Το Εθνικό Εισόδημα, όπως έχει ήδη λεχθεί, αποτελεί το εισόδημα που δικαιούνται οι κάτοχοι των συντελεστών παραγωγής για τη συμμετοχή τους στην τρέχουσα παραγωγή. Εννοιολογικά ταυτίζεται με το Καθαρό Εθνικό Εισόδημα σε τιμές συντελεστών.

Προσωπικό Εισόδημα (Personal Income)

Το Προσωπικό Εισόδημα αποτελεί το εισόδημα που λαμβάνουν τα άτομα, ανεξάρτητα από τη συμμετοχή τους ή όχι στην τρέχουσα παραγωγή.

Στο προσωπικό εισόδημα περιλαμβάνονται οι μεταβιβαστικές πληρωμές όπως συντάξεις, επιδόματα κ.λπ., αφού αποτελούν μέρος του εισοδήματος που απολαμβάνουν τα άτομα, χωρίς όμως να συμμετέχουν στην τρέχουσα παραγωγή.

Αντίθετα, ενώ τα άτομα δικαιούνται τα κέρδη που πραγματοποίησαν οι εταιρείες για την παραγωγή του προϊόντος, ένα μέρος τους παρακρατείται (αδιανέμητα κέρδη), με αποτέλεσμα, ενώ αποτελούν εισόδημα το οποίο δικαιούνται τα άτομα, τελικά να μην το λαμβάνουν.

Διαθέσιμο Εισόδημα (Disposable Income)

Το Διαθέσιμο Εισόδημα αποτελεί το εισόδημα που τελικά έχουν στη διάθεσή τους τα άτομα για κατανάλωση ή αποταμίευση. Αυτό προκύπτει αν από το εισόδημα το οποίο απολαμβάνουν τα άτομα (προσωπικό εισόδημα) αφαιρεθούν οι άμεσοι φόροι, όπως φόρος εισοδήματος, και οι εισφορές στα ταμεία κοινωνικών ασφαλίσεων, ταμεία προνοίας κ.λπ.

Πίνακας 5.8 – Από το Εθνικό στο Διαθέσιμο Εισόδημα

€ εκ.
Εθνικό Εισόδημα (Καθαρό Εθνικό Εισόδημα σε τιμές συντελεστών)780
Μείον: Αδιανέμητα Κέρδη(30)
Συν: Μεταβιβαστικές πληρωμές210
Προσωπικό Εισόδημα960
Μείον: Άμεσοι Φόροι(120)
Μείον: Εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ)(40)
Διαθέσιμο Εισόδημα800
Μείον: Κατανάλωση(690)
Αποταμίευση110

Σημείωση: Τα στοιχεία είναι υποθετικά.

Ο πίνακας δείχνει ολόκληρη τη διαδρομή: από το Εθνικό Εισόδημα (780), αφαιρώντας τα αδιανέμητα κέρδη (30) και προσθέτοντας τις μεταβιβαστικές πληρωμές (210), προκύπτει το Προσωπικό Εισόδημα (960). Αφαιρώντας από αυτό τους άμεσους φόρους (120) και τις εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (40), προκύπτει το Διαθέσιμο Εισόδημα (800). Το Διαθέσιμο Εισόδημα, τέλος, μοιράζεται σε Κατανάλωση (690) και Αποταμίευση (110).

Μία γραμμή, τρεις έννοιες εισοδήματος

Ο Πίνακας 5.8 συνδέει σε ένα ενιαίο υπολόγισμα τρεις διαφορετικές έννοιες εισοδήματος — Εθνικό, Προσωπικό, Διαθέσιμο — που φαίνονται κοντινές αλλά μετρούν διαφορετικά πράγματα: το πρώτο τι δικαιούνται οι συντελεστές παραγωγής, το δεύτερο τι εισπράττουν τελικά τα άτομα, και το τρίτο τι τους μένει μετά τους φόρους και τις εισφορές για να καταναλώσουν ή να αποταμιεύσουν.