Μέτρηση Εγχώριου Προϊόντος – Εισοδηματική Μέθοδος 💰
8.1 Εγχώριο Εισόδημα (Domestic Income)
Στον υπολογισμό της συνολικής παραγωγής μιας οικονομίας με την εισοδηματική μέθοδο, αθροίζονται τα εισοδήματα (αμοιβές συντελεστών παραγωγής) που παίρνουν οι κάτοχοι συντελεστών παραγωγής για τη συμμετοχή τους στην τρέχουσα παραγωγή.
Κάθε συντελεστής παραγωγής αμείβεται με συγκεκριμένο τρόπο: η εργασία με μισθούς, η γη με ενοίκια, το κεφάλαιο με τόκους και η επιχειρηματικότητα με κέρδη. Το άθροισμα όλων αυτών των αμοιβών αποτελεί το Εγχώριο Εισόδημα.
Πίνακας 5.6 – Εγχώριο Εισόδημα
| € εκ | |
|---|---|
| Μισθοί και Ημερομίσθια | 520 |
| Ενοίκια (εδαφικών εκτάσεων, κτιρίων κ.λπ.) | 60 |
| Τόκοι (καταθέσεων και δανείων) | 20 |
| Κέρδη εταιρειών (διανεμηθέντα ή μερίσματα και αδιανέμητα) | 100 |
| Κέρδη άλλων επιχειρήσεων | 20 |
| Καθαρό Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές συντελεστών | 720 |
Σημείωση: Τα στοιχεία είναι υποθετικά.
Το σύνολο των εισοδημάτων κάθε οικονομίας υπολογίζεται από στοιχεία που λαμβάνονται κυρίως από τις φορολογικές αρχές κάθε χώρας.
Το άθροισμα των εισοδημάτων δεν περιλαμβάνει αποσβέσεις ούτε έμμεσους φόρους (π.χ. Φ.Π.Α.), γιατί δεν αποτελούν αμοιβές συντελεστών παραγωγής. Επομένως, το αποτέλεσμα της συνολικής παραγωγής με την εισοδηματική μέθοδο αποτελεί το Καθαρό Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές συντελεστών.
Η ισότητα προϊόντος και εισοδήματος
Όπως έχει ήδη λεχθεί, η αξία των αγαθών αποτελείται από το άθροισμα των εισοδημάτων των κατόχων συντελεστών παραγωγής που συνέβαλαν στην παραγωγή των αγαθών αυτών. Για να υπάρχει αυτή η ισότητα μεταξύ προϊόντος και εισοδήματος θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα πιο κάτω δεδομένα:
Πρώτον: Οι αποσβέσεις, ενώ αποτελούν κόστος παραγωγής για τα προϊόντα, δεν εμφανίζονται πουθενά ως εισόδημα, γι' αυτό πρέπει να προστεθούν στο εισόδημα.
Δεύτερον: Στην τιμή πώλησης των προϊόντων περιλαμβάνονται έμμεσοι φόροι που δεν εμφανίζονται πουθενά ως εισόδημα, γι' αυτό πρέπει να προστεθούν στο εισόδημα.
Τρίτον: Στα εισοδήματα των ιδιωτών και των επιχειρήσεων περιλαμβάνονται οι επιδοτήσεις από το κράτος, ενώ δεν εμφανίζονται στην αξία των προϊόντων, γι' αυτό πρέπει να αφαιρεθούν από το εισόδημα.
Το Εγχώριο Προϊόν μετρά την αξία της παραγωγής στην αγορά, ενώ το Εγχώριο Εισόδημα μετρά τις αμοιβές που πήραν οι συντελεστές παραγωγής. Οι αποσβέσεις, οι έμμεσοι φόροι και οι επιδοτήσεις είναι ακριβώς τα στοιχεία που κάνουν τα δύο ποσά να διαφέρουν μεταξύ τους — χωρίς τις διορθώσεις αυτές, η «ισότητα» προϊόντος και εισοδήματος δεν θα ίσχυε στην πράξη.
Πίνακας 5.7 – Εγχώριο Εισόδημα (με τις διορθώσεις)
| € εκ | |
|---|---|
| Μισθοί και Ημερομίσθια | 540 |
| Ενοίκια (εδαφικών εκτάσεων, κτιρίων κ.λπ.) | 60 |
| Τόκοι (καταθέσεων και δανείων) | 20 |
| Κέρδη (διανεμηθέντα ή μερίσματα και αδιανέμητα) | 100 |
| Καθαρό Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές συντελεστών | 720 |
| Συν: Αποσβέσεις | 50 |
| Ακαθάριστο Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές συντελεστών | 770 |
| Συν: Έμμεσοι Φόροι | 90 |
| Μείον: Επιδοτήσεις | (10) |
| Ακαθάριστο Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές αγοράς | 850 |
Σημείωση: Τα στοιχεία είναι υποθετικά.
Ξεκινώντας από το Καθαρό Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές συντελεστών (720), προσθέτοντας τις αποσβέσεις (50) προκύπτει το Ακαθάριστο Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές συντελεστών (770)· προσθέτοντας τους έμμεσους φόρους (90) και αφαιρώντας τις επιδοτήσεις (10) προκύπτει τελικά το Ακαθάριστο Εγχώριο Εισόδημα σε τιμές αγοράς (850).
Οι αποσβέσεις μετατρέπουν το καθαρό μέγεθος σε ακαθάριστο (πρώτη διόρθωση). Οι έμμεσοι φόροι και οι επιδοτήσεις μετατρέπουν το μέγεθος από τιμές συντελεστών σε τιμές αγοράς (δεύτερη διόρθωση). Πρόκειται για δύο ξεχωριστά βήματα, που πρέπει να εφαρμόζονται με τη σειρά.
8.2 Εθνικό, Προσωπικό και Διαθέσιμο Εισόδημα
Εθνικό Εισόδημα (National Income)
Το Εθνικό Εισόδημα, όπως έχει ήδη λεχθεί, αποτελεί το εισόδημα που δικαιούνται οι κάτοχοι των συντελεστών παραγωγής για τη συμμετοχή τους στην τρέχουσα παραγωγή. Εννοιολογικά ταυτίζεται με το Καθαρό Εθνικό Εισόδημα σε τιμές συντελεστών.
Προσωπικό Εισόδημα (Personal Income)
Το Προσωπικό Εισόδημα αποτελεί το εισόδημα που λαμβάνουν τα άτομα, ανεξάρτητα από τη συμμετοχή τους ή όχι στην τρέχουσα παραγωγή.
Στο προσωπικό εισόδημα περιλαμβάνονται οι μεταβιβαστικές πληρωμές όπως συντάξεις, επιδόματα κ.λπ., αφού αποτελούν μέρος του εισοδήματος που απολαμβάνουν τα άτομα, χωρίς όμως να συμμετέχουν στην τρέχουσα παραγωγή.
Αντίθετα, ενώ τα άτομα δικαιούνται τα κέρδη που πραγματοποίησαν οι εταιρείες για την παραγωγή του προϊόντος, ένα μέρος τους παρακρατείται (αδιανέμητα κέρδη), με αποτέλεσμα, ενώ αποτελούν εισόδημα το οποίο δικαιούνται τα άτομα, τελικά να μην το λαμβάνουν.
Από το Εθνικό Εισόδημα προς το Προσωπικό Εισόδημα, οι μεταβιβαστικές πληρωμές προστίθενται (τα άτομα τις λαμβάνουν, αν και δεν συμμετέχουν στην τρέχουσα παραγωγή), ενώ τα αδιανέμητα κέρδη αφαιρούνται (τα άτομα δικαιούνται αυτά τα κέρδη, αλλά τελικά δεν τα εισπράττουν, αφού παρακρατούνται από τις εταιρείες). Είναι εύκολο να μπερδέψει κανείς τη φορά αυτών των δύο διορθώσεων.
Διαθέσιμο Εισόδημα (Disposable Income)
Το Διαθέσιμο Εισόδημα αποτελεί το εισόδημα που τελικά έχουν στη διάθεσή τους τα άτομα για κατανάλωση ή αποταμίευση. Αυτό προκύπτει αν από το εισόδημα το οποίο απολαμβάνουν τα άτομα (προσωπικό εισόδημα) αφαιρεθούν οι άμεσοι φόροι, όπως φόρος εισοδήματος, και οι εισφορές στα ταμεία κοινωνικών ασφαλίσεων, ταμεία προνοίας κ.λπ.
Πίνακας 5.8 – Από το Εθνικό στο Διαθέσιμο Εισόδημα
| € εκ. | |
|---|---|
| Εθνικό Εισόδημα (Καθαρό Εθνικό Εισόδημα σε τιμές συντελεστών) | 780 |
| Μείον: Αδιανέμητα Κέρδη | (30) |
| Συν: Μεταβιβαστικές πληρωμές | 210 |
| Προσωπικό Εισόδημα | 960 |
| Μείον: Άμεσοι Φόροι | (120) |
| Μείον: Εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ) | (40) |
| Διαθέσιμο Εισόδημα | 800 |
| Μείον: Κατανάλωση | (690) |
| Αποταμίευση | 110 |
Σημείωση: Τα στοιχεία είναι υποθετικά.
Ο πίνακας δείχνει ολόκληρη τη διαδρομή: από το Εθνικό Εισόδημα (780), αφαιρώντας τα αδιανέμητα κέρδη (30) και προσθέτοντας τις μεταβιβαστικές πληρωμές (210), προκύπτει το Προσωπικό Εισόδημα (960). Αφαιρώντας από αυτό τους άμεσους φόρους (120) και τις εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (40), προκύπτει το Διαθέσιμο Εισόδημα (800). Το Διαθέσιμο Εισόδημα, τέλος, μοιράζεται σε Κατανάλωση (690) και Αποταμίευση (110).
Ο Πίνακας 5.8 συνδέει σε ένα ενιαίο υπολόγισμα τρεις διαφορετικές έννοιες εισοδήματος — Εθνικό, Προσωπικό, Διαθέσιμο — που φαίνονται κοντινές αλλά μετρούν διαφορετικά πράγματα: το πρώτο τι δικαιούνται οι συντελεστές παραγωγής, το δεύτερο τι εισπράττουν τελικά τα άτομα, και το τρίτο τι τους μένει μετά τους φόρους και τις εισφορές για να καταναλώσουν ή να αποταμιεύσουν.