Εισαγωγή στα Εγχώρια και Εθνικά Οικονομικά Μεγέθη 📊
Οι συνθήκες της οικονομίας επηρεάζουν σοβαρά τη ζωή όλων μας. Επομένως, οι μεταβολές των οικονομικών συνθηκών είναι θέματα που προσελκύουν το ενδιαφέρον όλων. Το εισόδημα όλων των κατοίκων της χώρας, ο ρυθμός με τον οποίο αυξάνονται οι τιμές, το ποσοστό του εργατικού δυναμικού που δεν εργάζεται, αποτελούν στατιστικά δεδομένα τα οποία περιγράφουν την πορεία μιας οικονομίας.
Όλα αυτά τα στατιστικά δεδομένα είναι μακροοικονομικά και αντί να δίνουν την εικόνα ενός νοικοκυριού ή μιας επιχείρησης αποτυπώνουν την κατάσταση ολόκληρης της οικονομίας.
Στη Β' Λυκείου μελετήσατε κυρίως τη συμπεριφορά μεμονωμένων καταναλωτών, νοικοκυριών και επιχειρήσεων (μικροοικονομία). Από το κεφάλαιο αυτό και έπειτα, η οπτική αλλάζει: δεν μας ενδιαφέρει πλέον η μία επιχείρηση ή το ένα νοικοκυριό, αλλά η οικονομία μιας ολόκληρης χώρας ως σύνολο.
Γιατί χρειαζόμαστε ένα σύστημα εθνικών μεγεθών
Για την παρακολούθηση της οικονομικής κατάστασης μιας επιχείρησης χρησιμοποιούνται ένα λογιστικό σύστημα και πολλοί λογαριασμοί. Με τον ίδιο τρόπο, για να υπάρχει πληροφόρηση για την κατάσταση και την πορεία μιας οικονομίας είναι απαραίτητη η ύπαρξη ενός συστήματος εθνικών μεγεθών.
Τα μακροοικονομικά αυτά μεγέθη συλλέγονται και υπολογίζονται από τη Στατιστική Υπηρεσία και χρησιμεύουν ως δείκτες για να γίνονται διαχρονικές συγκρίσεις, οι οποίες βοηθούν το κράτος να ασκεί πιο αποτελεσματική οικονομική πολιτική.
Μην συγχέεις τα μακροοικονομικά μεγέθη (π.χ. το εισόδημα όλης της χώρας) με τα μεγέθη ενός νοικοκυριού ή μιας επιχείρησης. Όπως μια επιχείρηση χρειάζεται λογαριασμούς για να ξέρει πού βρίσκεται οικονομικά, έτσι και το κράτος χρειάζεται τα εθνικά μεγέθη για να αξιολογεί και να κατευθύνει την πορεία ολόκληρης της οικονομίας.
Τι θα μελετήσουμε στο κεφάλαιο αυτό
Στο κεφάλαιο αυτό θα μελετήσουμε πώς υπολογίζεται το μέγεθος της παραγωγής μιας οικονομίας κατά τη διάρκεια μιας ορισμένης χρονικής περιόδου, συνήθως ενός έτους. Θα μελετήσουμε δηλαδή, τις έννοιες:
- του εγχώριου προϊόντος
- του εγχώριου εισοδήματος
- της εγχώριας δαπάνης
Οι τρεις αυτές έννοιες, όπως θα δούμε στη συνέχεια του κεφαλαίου, συνδέονται στενά μεταξύ τους και αποτελούν τα βασικά εργαλεία με τα οποία μετράμε το μέγεθος μιας εθνικής οικονομίας.