Έσοδα της ανταγωνιστικής επιχείρησης 💶

Στόχος κάθε επιχείρησης είναι να μεγιστοποιήσει το οικονομικό της κέρδος, που ισούται με τα συνολικά έσοδα μείον τις συνολικές δαπάνες.

Τα έσοδα που έχει μια επιχείρηση από την πώληση του προϊόντος της διακρίνονται σε συνολικά, μέσα και οριακά έσοδα. Και τα τρία περιγράφουν, με διαφορετικό τρόπο, πόσα χρήματα εισπράττει η επιχείρηση από τις πωλήσεις της.

Μην τα μπερδεύεις με το κέρδος

Τα έσοδα (TR, AR, MR) δεν είναι το ίδιο με το κέρδος. Το κέρδος προκύπτει μόνο αφού αφαιρέσουμε το κόστος από τα έσοδα. Σε αυτή την ενότητα μελετάμε αποκλειστικά την πλευρά των εσόδων της ανταγωνιστικής επιχείρησης.

Συνολικό έσοδο (TR)

Συνολικό έσοδο (TR) είναι το σύνολο των εισπράξεων της επιχείρησης από την πώληση μιας ποσότητας προϊόντος και ισούται με την τιμή επί την πωλούμενη ποσότητα.

TR = P \cdot Q

όπου:

TR = Συνολικό έσοδο (Total Revenue)
P = Τιμή (Price)
Q = Πωλούμενη ποσότητα (Quantity)

Η καμπύλη των συνολικών εσόδων ξεκινά από την αρχή των αξόνων, γιατί όταν πωλούνται μηδέν μονάδες, τα συνολικά έσοδα είναι μηδέν. Για κάθε επιπλέον μονάδα του προϊόντος η επιχείρηση εισπράττει το ίδιο ποσό, αφού η τιμή είναι σταθερή· επομένως, η καμπύλη των συνολικών εσόδων είναι μια ευθεία γραμμή με ανοδική κλίση.

Γιατί η TR είναι ευθεία γραμμή

Επειδή η ανταγωνιστική επιχείρηση είναι αποδέκτης τιμής, κάθε επιπλέον μονάδα πωλείται πάντα στην ίδια τιμή Pe. Αν η τιμή άλλαζε ανάλογα με την ποσότητα, η καμπύλη TR δεν θα ήταν ευθεία, αλλά καμπύλη γραμμή.

Μέσο έσοδο (AR)

Μέσο έσοδο (AR) είναι το έσοδο ανά μονάδα πωλούμενου προϊόντος και ισούται με τα συνολικά έσοδα δια της πωλούμενης ποσότητας.

AR = \frac{TR}{Q} = \frac{P \cdot Q}{Q} \quad \Rightarrow \quad AR = P

όπου:

AR = Μέσο έσοδο (Average Revenue)
P = Τιμή (Price)

Στην ανταγωνιστική επιχείρηση, όπως και σε όλες τις άλλες μορφές αγοράς, το μέσο έσοδο ισούται πάντοτε με την τιμή του προϊόντος. Για τον λόγο αυτό η καμπύλη του μέσου εσόδου συμπίπτει με την καμπύλη ζήτησης της επιχείρησης. Στην περίπτωση του τέλειου ανταγωνισμού, αφού η τιμή είναι σταθερή, η καμπύλη του μέσου εσόδου είναι μια ευθεία γραμμή παράλληλη με τον άξονα των ποσοτήτων.

Οριακό έσοδο (MR)

Οριακό έσοδο (MR) είναι η αύξηση των συνολικών εσόδων από την αύξηση της πωλούμενης ποσότητας κατά μία μονάδα. Υπολογίζεται διαιρώντας τη μεταβολή των συνολικών εσόδων με τη μεταβολή της πωλούμενης ποσότητας.

MR = \frac{\Delta TR}{\Delta Q} = \frac{P \cdot \Delta Q}{\Delta Q} \quad \Rightarrow \quad MR = P

όπου:

MR = Οριακό έσοδο (Marginal Revenue)
P = Τιμή (Price)

Όπως έχει αναφερθεί, η ανταγωνιστική επιχείρηση είναι αποδέκτης τιμής. Γι' αυτό η μεταβολή που προκύπτει από την αύξηση της πωλούμενης ποσότητας κατά μία μονάδα ισούται πάντοτε με την τιμή του προϊόντος. Επομένως, το οριακό έσοδο ισούται πάντοτε με την τιμή της αγοράς, γι' αυτό και η καμπύλη του συμπίπτει με την καμπύλη του μέσου εσόδου και την καμπύλη ζήτησης της επιχείρησης.

Το βασικό συμπέρασμα: MR = AR = P

Διαγραμματικά, οι καμπύλες συνολικού, μέσου και οριακού εσόδου μιας ανταγωνιστικής επιχείρησης δείχνουν το εξής:

Η καμπύλη του TR ξεκινά από την αρχή των αξόνων και είναι ανοδική ευθεία γραμμή.
Οι καμπύλες του AR και του MR συμπίπτουν και οι δύο με την οριζόντια καμπύλη ζήτησης DD της επιχείρησης, στο ύψος της τιμής ισορροπίας Pe.

Μέγεθος	Τύπος	Σχέση με την τιμή
Συνολικό έσοδο (TR)	$TR = P \cdot Q$	Αυξάνεται γραμμικά με την ποσότητα
Μέσο έσοδο (AR)	$AR = \dfrac{TR}{Q}$	$AR = P$
Οριακό έσοδο (MR)	$MR = \dfrac{\Delta TR}{\Delta Q}$	$MR = P$

Όπως φαίνεται, στον πλήρη ανταγωνισμό, επειδή $MR = AR = P$ , οι καμπύλες του μέσου και οριακού εσόδου συμπίπτουν πάντοτε με την καμπύλη ζήτησης DD του προϊόντος της επιχείρησης.

Τρεις καμπύλες, μία γραμμή

Στον πλήρη ανταγωνισμό οι καμπύλες AR, MR και D (ζήτησης της επιχείρησης) δεν είναι απλώς παρόμοιες — είναι η ίδια ακριβώς οριζόντια γραμμή στο ύψος της τιμής ισορροπίας Pe. Αυτό συμβαίνει μόνο επειδή η επιχείρηση είναι αποδέκτης τιμής και δεν μπορεί να επηρεάσει το Ρ πουλώντας περισσότερο ή λιγότερο προϊόν.

Η πιο συχνή σύγχυση: MR = AR = P ισχύει μόνο στον πλήρη ανταγωνισμό

Η ισότητα $MR = AR = P$ δεν ισχύει σε όλες τις μορφές αγοράς — ισχύει αποκλειστικά επειδή η ανταγωνιστική επιχείρηση είναι αποδέκτης τιμής και η καμπύλη ζήτησής της είναι οριζόντια (πλήρως ελαστική). Σε άλλες μορφές αγοράς, όπου η επιχείρηση έχει κάποιον έλεγχο στην τιμή, το οριακό έσοδο είναι μικρότερο από το μέσο έσοδο.