Ζήτηση της ανταγωνιστικής επιχείρησης 📈

Όπως έχει ήδη αναφερθεί, στην αγορά του πλήρους ανταγωνισμού η τιμή του προϊόντος διαμορφώνεται από τη συνολική προσφορά και τη συνολική ζήτηση. Η τιμή αυτή θεωρείται δεδομένη και σταθερή για τις επιχειρήσεις του κλάδου και καμμιά επιχείρηση μεμονωμένα δεν μπορεί να την επηρεάσει δηλαδή, όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω, η μεμονωμένη επιχείρηση δεν είναι διαμορφωτής αλλά αποδέκτης τιμής.

Η μεμονωμένη επιχείρηση, για να αυξήσει τα έσοδά της, το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να διαθέσει οποιαδήποτε ποσότητα κρίνει σκόπιμο να παράγει στη δεδομένη τιμή δηλαδή, για την ανταγωνιστική επιχείρηση η ζήτηση είναι πλήρως ελαστική ($Εζ = \infty$). Διαγραμματικά, απεικονίζεται με μια ευθεία γραμμή παράλληλη με τον άξονα των ποσοτήτων.

Το Διάγραμμα 4.1: δύο αγορές, δύο καμπύλες ζήτησης

Το διάγραμμα 4.1 δείχνει τον σχηματισμό της τιμής ενός προϊόντος στην αγορά από τη συνολική προσφορά όλων των επιχειρήσεων του κλάδου και τη συνολική ζήτηση, καθώς και την τιμή που είναι δεδομένη για τη μεμονωμένη επιχείρηση. Αποτελείται από δύο ξεχωριστά γραφήματα, τοποθετημένα το ένα δίπλα στο άλλο, με τον ίδιο κάθετο άξονα Τιμή (P) και τον ίδιο οριζόντιο άξονα Ποσότητα (Q):

Αριστερό γράφημα — Καμπύλες Ζήτησης και Προσφοράς του κλάδου. Εδώ εμφανίζονται δύο καμπύλες: η καμπύλη ζήτησης D είναι κατερχόμενη (φθίνουσα), δηλαδή κατεβαίνει από πάνω αριστερά προς κάτω δεξιά, όπως κάθε συνηθισμένη καμπύλη ζήτησης· η καμπύλη προσφοράς S είναι ανερχόμενη, δηλαδή ανεβαίνει από κάτω αριστερά προς πάνω δεξιά. Οι δύο καμπύλες τέμνονται σε ένα σημείο, και το ύψος αυτού του σημείου πάνω στον κάθετο άξονα δίνει την τιμή ισορροπίας (Pe) της αγοράς.

Δεξιό γράφημα — Καμπύλη Ζήτησης της επιχείρησης. Εδώ εμφανίζεται μία μόνο καμπύλη, η D'D', σχεδιασμένη ως οριζόντια ευθεία γραμμή στο ύψος της τιμής Pe. Δεν ανεβαίνει ούτε κατεβαίνει· παραμένει σταθερή σε όλο το εύρος των ποσοτήτων.

Η τιμή ισορροπίας (Pe) σχηματίζεται από τις καμπύλες συνολικής προσφοράς (SS) και συνολικής ζήτησης (DD) του κλάδου. Όπως διαπιστώνεται, η καμπύλη της συνολικής ζήτησης είναι κατερχόμενη, δηλαδή ελαστική ή ανελαστική, ανάλογα με το προϊόν στο οποίο αναφέρεται.

Από τη στιγμή που η τιμή ισορροπίας (Pe) θα καθοριστεί από τον κλάδο, για τη μεμονωμένη επιχείρηση είναι δεδομένη. Όπως απεικονίζεται στο διάγραμμα 4.1, η καμπύλη ζήτησης (D'D') της επιχείρησης είναι οριζόντια γραμμή, δηλαδή πλήρως ελαστική ($Εζ = \infty$), γιατί η επιχείρηση μόνο στην τιμή Pe μπορεί να διαθέσει οποιαδήποτε ποσότητα ζητήσει ο καταναλωτής.

Γιατί η ζήτηση της επιχείρησης είναι οριζόντια

Η οριζόντια μορφή της καμπύλης ζήτησης της ανταγωνιστικής επιχείρησης δεν είναι τυχαία· είναι άμεση συνέπεια των χαρακτηριστικών του πλήρους ανταγωνισμού: ο μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων κάνει κάθε μία από αυτές αμελητέα σε σχέση με τη συνολική αγορά, ενώ η πλήρης ομοιογένεια του προϊόντος εξασφαλίζει ότι οι καταναλωτές μπορούν να στραφούν αμέσως σε οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση αν κάποια ζητήσει υψηλότερη τιμή. Το αποτέλεσμα είναι ότι η επιχείρηση δεν έχει κανένα περιθώριο να καθορίσει η ίδια την τιμή· την αποδέχεται όπως τη διαμορφώνει η αγορά.

Ο στόχος της επιχείρησης κάτω από αυτόν τον περιορισμό

Στόχος κάθε επιχείρησης είναι να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της ή να ελαχιστοποιήσει τις ζημιές της δηλαδή, να επιτύχει το Άριστο Επίπεδο Παραγωγής (optimum). Στον πλήρη ανταγωνισμό, επειδή η τιμή είναι δεδομένη, ο μόνος τρόπος για να αυξήσει μια ανταγωνιστική επιχείρηση τα έσοδά της είναι να αυξήσει την ποσότητα της παραγωγής και όχι την τιμή του προϊόντος.