Μέσο Σταθερό, Μέσο Μεταβλητό και Μέσο Συνολικό Κόστος 📊

Η καμπύλη του συνολικού κόστους συγκρινόμενη με την καμπύλη των συνολικών εσόδων παρέχει όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται η επιχείρηση για να πάρει αποφάσεις σχετικά με το επίπεδο της παραγωγής, που θα της μεγιστοποιούσε τα κέρδη ή θα της ελαχιστοποιούσε τις ζημιές.

Παρά το γεγονός αυτό, οι επιχειρήσεις θεωρούν την έκφραση του κόστους παραγωγής για μια μονάδα προϊόντος πολύ πιο εύχρηστη για συγκρίσεις με τις τιμές του προϊόντος, οι οποίες πάντοτε εκφράζονται ανά μονάδα προϊόντος. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται δύο έννοιες: το μέσο και το οριακό κόστος. Στην ενότητα αυτή αναλύονται οι τρεις μορφές του μέσου κόστους.

Μέσο Σταθερό Κόστος (AFC, Average Fixed Cost)

Μέσο σταθερό κόστος είναι το σταθερό κόστος ανά μονάδα προϊόντος.

Μέσο Μεταβλητό Κόστος (AVC, Average Variable Cost)

Μέσο μεταβλητό κόστος είναι το μεταβλητό κόστος ανά μονάδα προϊόντος.

Μέσο Συνολικό Κόστος (ATC, Average Total Cost) ή Μέσο Κόστος (AC)

Μέσο συνολικό κόστος ή Μέσο κόστος είναι το συνολικό κόστος ανά μονάδα προϊόντος.

Το Συνολικό Κόστος είναι το άθροισμα του Σταθερού και του Μεταβλητού κόστους, επομένως το μέσο συνολικό κόστος μπορεί να υπολογιστεί και ως άθροισμα του μέσου σταθερού και του μέσου μεταβλητού κόστους.

Παράδειγμα Υπολογισμού: Πίνακας 3.2

Συνεχίζοντας το προηγούμενο παράδειγμα της επιχείρησης, υπολογίζεται το μέσο σταθερό, το μέσο μεταβλητό και το μέσο συνολικό κόστος στον πίνακα 3.2.

ΠΙΝΑΚΑΣ 3.2

Οι Καμπύλες Μέσου Κόστους (Διάγραμμα 3.3)

Με βάση τα δεδομένα του Πίνακα 3.2, οι καμπύλες του μέσου σταθερού, μέσου μεταβλητού και μέσου συνολικού κόστους μπορούν να παρασταθούν γραφικά σε ένα διάγραμμα με τη «Μονάδες Παραγωγής (Q)» στον οριζόντιο άξονα και το «Κόστος (C)» στον κάθετο άξονα. Το διάγραμμα δείχνει τρεις καμπύλες:

• Η καμπύλη AFC (μπλε) ξεκινά ψηλά (180 στο Q = 1) και κατεβαίνει συνεχώς προς τα δεξιά, πλησιάζοντας όλο και πιο κοντά στον οριζόντιο άξονα χωρίς όμως ποτέ να τον αγγίζει.
• Η καμπύλη AVC (κόκκινη) ξεκινά ψηλά (150 στο Q = 1), κατεβαίνει μέχρι το Q = 3 (110), και από εκεί και πέρα ανεβαίνει συνεχώς — έχει δηλαδή σχήμα U.
• Η καμπύλη ATC (πράσινη) βρίσκεται πάντα πιο ψηλά από τις άλλες δύο καμπύλες, κατεβαίνει αρχικά, φτάνει στο χαμηλότερο σημείο της στο Q = 4 (170), και μετά ανεβαίνει — έχει κι αυτή σχήμα U.

Όπως διαπιστώνεται από το διάγραμμα, οι καμπύλες του μέσου μεταβλητού και του μέσου συνολικού κόστους έχουν πάντοτε σχήμα U, λόγω του νόμου της φθίνουσας απόδοσης.

Καμπύλη Μέσου Σταθερού Κόστους

Η καμπύλη του μέσου σταθερού κόστους αρχίζει από πάνω αριστερά και κατέρχεται προς τα κάτω δεξιά, δηλαδή το μέσο σταθερό κόστος μειώνεται συνεχώς καθώς αυξάνεται η παραγωγή, γιατί τα σταθερά έξοδα κατανέμονται σε ολοένα και μεγαλύτερη ποσότητα παραγωγής.

Καμπύλη Μέσου Μεταβλητού Κόστους

Το μέσο μεταβλητό κόστος αρχικά μειώνεται γιατί επικρατούν τα φθίνοντα έξοδα, ενώ μετά από ένα ορισμένο σημείο (Q = 3) αρχίζει να αυξάνεται γιατί επικρατούν τα αύξοντα έξοδα, λόγω του νόμου της φθίνουσας απόδοσης.

Καμπύλη Μέσου Συνολικού Κόστους

Το μέσο συνολικό κόστος είναι το άθροισμα του μέσου σταθερού και του μέσου μεταβλητού κόστους, γι' αυτό και η καμπύλη του μέσου συνολικού κόστους βρίσκεται πιο ψηλά από τις άλλες δύο καμπύλες. Αρχικά το μέσο συνολικό κόστος μειώνεται καθώς αυξάνεται η παραγωγή, γιατί μειώνονται και τα στοιχεία που το αποτελούν, δηλαδή το μέσο σταθερό και το μέσο μεταβλητό κόστος.