Συνάρτηση Παραγωγής 🏭
Με το πρώτο ερώτημα που θέτει η επιχείρηση —πώς μεταβάλλεται η παραγωγή όταν μεταβάλλεται η ποσότητα των συντελεστών παραγωγής— θα ασχοληθεί η παρούσα ενότητα.
Η συνάρτηση παραγωγής εκφράζει τη σχέση που συνδέει την ποσότητα του προϊόντος, που μπορεί να παραχθεί σε ορισμένο χρόνο, με τις ποσότητες των συντελεστών και με δεδομένη την τεχνολογία παραγωγής.
Η συνάρτηση παραγωγής μπορεί να έχει την εξής μορφή:
όπου:
| Σύμβολο | Σημασία | Ρόλος |
|---|---|---|
| ποσότητα παραγόμενου προϊόντος | Εκροή (Output) | |
| συνάρτηση (εξαρτάται από) | — | |
| Κεφάλαιο | Εισροή (Input) | |
| Φυσικοί Πόροι | Εισροή (Input) | |
| Εργασία | Εισροή (Input) |
Με άλλα λόγια, η ποσότητα του προϊόντος που εκρέει από την παραγωγική διαδικασία εξαρτάται από τις ποσότητες κεφαλαίου, φυσικών πόρων και εργασίας που εισρέουν σε αυτή.
Ο ορισμός διευκρινίζει ότι η τεχνολογία παραμένει σταθερή, γιατί αν αλλάξει η τεχνολογία παραγωγής, η ίδια ποσότητα συντελεστών μπορεί να αποδώσει διαφορετική —συνήθως μεγαλύτερη— ποσότητα προϊόντος. Η συνάρτηση παραγωγής περιγράφει λοιπόν τη σχέση εισροών-εκροών σε μια δεδομένη «στιγμή» της τεχνολογίας.
Ο χρόνος στις αποφάσεις της επιχείρησης
Όπως έχει ήδη αναφερθεί, για την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών απαιτούνται συντελεστές παραγωγής. Η απόφαση για το είδος και την ποσότητα των συντελεστών που μπορούν να συνδυαστούν για την παραγωγή διαφόρων προϊόντων λαμβάνεται από τις επιχειρήσεις. Στις αποφάσεις της επιχείρησης σημαντικός παράγοντας είναι ο χρόνος.
Η οικονομική επιστήμη διακρίνει δύο περιόδους παραγωγής, τη βραχυχρόνια και τη μακροχρόνια περίοδο. Οι έννοιες της βραχυχρόνιας και μακροχρόνιας περιόδου δεν ταυτίζονται με κάποιο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα αλλά έχουν σχέση με το αν οι επιχειρήσεις μπορούν να μεταβάλουν ή όχι, όλους τους συντελεστές παραγωγής που χρησιμοποιούν.
Η βραχυχρόνια και η μακροχρόνια περίοδος δεν αντιστοιχούν σε συγκεκριμένο αριθμό μηνών ή ετών — δεν ισχύει, δηλαδή, ότι «βραχυχρόνια» σημαίνει πάντα «έναν χρόνο» για κάθε επιχείρηση. Το κριτήριο που τις διακρίνει είναι αποκλειστικά το αν μπορούν να μεταβληθούν όλοι οι συντελεστές παραγωγής ή όχι.
Βραχυχρόνια περίοδος
Βραχυχρόνια περίοδος θεωρείται το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο η επιχείρηση δεν μπορεί να μεταβάλει την ποσότητα όλων των συντελεστών παραγωγής που χρησιμοποιεί.
Επομένως, στη βραχυχρόνια περίοδο άλλοι συντελεστές παραγωγής είναι σταθεροί και άλλοι μεταβλητοί:
- Σταθεροί είναι συνήθως τα κτήρια, τα μηχανήματα, η τεχνολογία και γενικά όλος ο κεφαλαιουχικός εξοπλισμός.
- Μεταβλητοί είναι συνήθως η εργασία, οι πρώτες ύλες, τα καύσιμα κ.λπ.
Για απλούστευση του παραδείγματος, στο στάδιο αυτό θεωρείται ότι ο μόνος μεταβλητός συντελεστής είναι η εργασία, ενώ οι υπόλοιποι συντελεστές παραμένουν σταθεροί.
Επομένως, βραχυχρόνια η συνάρτηση παραγωγής μπορεί να έχει την εξής μορφή:
Μακροχρόνια περίοδος
Μακροχρόνια περίοδος θεωρείται το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο η επιχείρηση μπορεί να μεταβάλει την ποσότητα όλων των συντελεστών παραγωγής που χρησιμοποιεί.
Επομένως, στη μακροχρόνια περίοδο όλοι οι συντελεστές της παραγωγής είναι μεταβλητοί και η επιχείρηση μπορεί να αυξομειώσει την παραγωγή της, μεταβάλλοντας τόσο το εργατικό της δυναμικό και τις πρώτες ύλες όσο και τον κεφαλαιουχικό της εξοπλισμό (κτήρια, μηχανήματα κ.λπ.).
Παράδειγμα: το εργοστάσιο αντισηπτικών
Για να γίνει αντιληπτή η έννοια της βραχυχρόνιας και μακροχρόνιας περιόδου στην οικονομική επιστήμη παρατίθεται το πιο κάτω επίκαιρο παράδειγμα:
Ένα εργοστάσιο παραγωγής αντισηπτικών για τα χέρια, για να ανταποκριθεί στην αυξημένη ζήτηση, αρχικά, έχει σαν μόνη εναλλακτική λύση την πρόσληψη περισσοτέρων εργατών, αφού δεν είναι εύκολο να αγοράσει νέα μηχανήματα ή να κτίσει καινούρια κτήρια. Αντίθετα, στη μακροχρόνια περίοδο το εργοστάσιο έχει την ευκαιρία να προσλάβει νέο προσωπικό καθώς επίσης να αγοράσει καινούρια μηχανήματα ή ακόμα και να επεκτείνει τα εργοστάσιά του.
Το βιβλίο επιλέγει το παράδειγμα ενός εργοστασίου αντισηπτικών επειδή δείχνει καθαρά τη λογική της βραχυχρόνιας περιόδου: μπροστά σε μια απότομη αύξηση της ζήτησης, η επιχείρηση αντιδρά αρχικά προσλαμβάνοντας περισσότερους εργάτες —τον μόνο συντελεστή που μπορεί να μεταβάλει γρήγορα— και μόνο αργότερα, στη μακροχρόνια περίοδο, επεκτείνει μηχανήματα και κτήρια.
Η διάρκεια της περιόδου διαφέρει ανά κλάδο
Το μήκος ή η διάρκεια της βραχυχρόνιας και της μακροχρόνιας περιόδου διαφέρει ανάλογα με το είδος της παραγωγικής δραστηριότητας, γιατί είναι διαφορετική η διάρκεια του χρόνου που απαιτείται για τη μεταβολή των συντελεστών της παραγωγής που απασχολούνται από τις διάφορες επιχειρήσεις.
Για παράδειγμα, μια βιομηχανία κατασκευής αυτοκινήτων χρειάζεται μεγαλύτερο χρόνο για να μεταβάλει τον κεφαλαιουχικό της εξοπλισμό από μια επιχείρηση παραγωγής παγωτού.
Μην υποθέτεις ότι η βραχυχρόνια περίοδος έχει την ίδια διάρκεια για όλες τις επιχειρήσεις. Μια βιομηχανία αυτοκινήτων χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο για να χτίσει νέο εργοστάσιο ή να αγοράσει νέα μηχανήματα από μια επιχείρηση παγωτού, οπότε η «βραχυχρόνια» περίοδός της είναι, στην πράξη, πολύ μεγαλύτερη σε πραγματικό χρόνο.