Κύκλος ζωής των προϊόντων 📈
Ο κύκλος ζωής ενός προϊόντος περιλαμβάνει τέσσερα στάδια. Το κάθε προϊόν περνά από τα τέσσερα στάδια από τη στιγμή που εισάγεται για πρώτη φορά στην αγορά, γίνεται γνωστό στους καταναλωτές και τελικά αποσύρεται από την αγορά.
Τα τέσσερα στάδια του κύκλου ζωής ενός προϊόντος είναι:
- Στάδιο εισαγωγής
- Στάδιο ανάπτυξης
- Στάδιο ωρίμανσης
- Στάδιο παρακμής
Ο όρος «κύκλος ζωής» δεν είναι τυχαίος: το μοντέλο δανείζεται τη λογική της γέννησης, της ανάπτυξης, της ωριμότητας και του τέλους που ισχύει στη φύση, για να περιγράψει τη «διαδρομή» ενός προϊόντος στην αγορά — από το λανσάρισμά του μέχρι την απόσυρσή του.
Στάδιο εισαγωγής 🚀
Το στάδιο εισαγωγής είναι το στάδιο όπου ένα νέο καινοτόμο προϊόν ή υπηρεσία εισάγεται στην αγορά και αγοράζεται από καινοτόμους καταναλωτές, δηλαδή από εκείνους που είναι πρόθυμοι να δοκιμάσουν πρώτοι κάτι νέο.
Χαρακτηριστικά του σταδίου εισαγωγής:
- Μεγάλο κόστος κατασκευής και προβολής
- Ελάχιστα έσοδα πωλήσεων
- Ζημιές για την επιχείρηση
- Ελάχιστοι (ή ένας) ανταγωνιστές
Το ότι μια επιχείρηση έχει ζημιές στο στάδιο εισαγωγής δεν σημαίνει ότι το προϊόν αποτυγχάνει. Το κόστος έρευνας, παραγωγής και διαφήμισης ενός νέου προϊόντος είναι πολύ υψηλό, ενώ οι πωλήσεις είναι ακόμη χαμηλές, αφού το προϊόν δεν είναι ευρέως γνωστό. Η επιχείρηση επενδύει σε αυτό το στάδιο περιμένοντας να ανακτήσει το κόστος στα επόμενα στάδια.
Στάδιο ανάπτυξης 📊
Στο στάδιο ανάπτυξης οι επιχειρήσεις εντοπίζουν τις προτιμήσεις των καταναλωτών, ώστε να τμηματοποιήσουν την αγορά βάσει των προτιμήσεών τους και να τους προσεγγίσουν. Με αυτόν τον τρόπο, στο στάδιο της ανάπτυξης προσεγγίζονται νέοι πελάτες, αυξάνονται σημαντικά οι πωλήσεις και εδραιώνεται η μάρκα του προϊόντος.
Χαρακτηριστικά του σταδίου ανάπτυξης:
- Αύξηση πωλήσεων
- Ραγδαία αύξηση κερδών
- Αύξηση ανταγωνιστών
- Αύξηση ανταγωνιστικών προϊόντων
Η ίδια η επιτυχία ενός προϊόντος στο στάδιο ανάπτυξης είναι αυτή που προσελκύει νέους ανταγωνιστές: αφού οι πωλήσεις και τα κέρδη αυξάνονται ραγδαία, άλλες επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται ότι υπάρχει ζήτηση και σπεύδουν να παρουσιάσουν δικά τους αντίστοιχα προϊόντα.
Στάδιο ωρίμανσης ⚖️
Στο στάδιο της ωρίμανσης παρατηρείται κορεσμός στην αγορά του προϊόντος, αφού όλοι οι πιθανοί αγοραστές έχουν δοκιμάσει το προϊόν.
Οι επιχειρήσεις, για να διατηρήσουν ή να αυξήσουν το μερίδιο αγοράς τους, μπορεί να ακολουθήσουν διάφορες στρατηγικές, όπως η είσοδος σε νέες γεωγραφικές αγορές ή νέα τμήματα αγοράς και η ανάπτυξη νέων προϊόντων με βελτιωμένα χαρακτηριστικά ή νέο τρόπο χρήσης.
Χαρακτηριστικά του σταδίου ωρίμανσης:
- Μεγιστοποίηση πωλήσεων
- Μεγιστοποίηση και στη συνέχεια πτώση κερδών
- Μεγάλος αριθμός ανταγωνιστών
- Μεγάλος αριθμός ανταγωνιστικών προϊόντων
Στο στάδιο ωρίμανσης οι πωλήσεις φτάνουν στο ανώτατο σημείο τους, όμως τα κέρδη, αφού πρώτα μεγιστοποιηθούν, ξεκινούν να πέφτουν. Ο μεγάλος αριθμός ανταγωνιστών και ανταγωνιστικών προϊόντων αναγκάζει τις επιχειρήσεις σε μειώσεις τιμών ή σε αυξημένες δαπάνες προβολής για να διατηρήσουν το μερίδιο αγοράς τους, γεγονός που «πιέζει» τα κέρδη προς τα κάτω ακόμη και όταν οι πωλήσεις παραμένουν υψηλές.
Στάδιο παρακμής 📉
Στο τελευταίο στάδιο του κύκλου ζωής, το προϊόν είτε απευθύνεται σε πιστούς λάτρεις του, είτε αποσύρεται εντελώς από την αγορά.
Χαρακτηριστικά του σταδίου παρακμής:
- Μείωση πωλήσεων
- Μείωση κερδών
- Μικρός αριθμός ανταγωνιστών
- Μικρός αριθμός ανταγωνιστικών προϊόντων
Παρατήρησε πως το στάδιο εισαγωγής και το στάδιο παρακμής μοιάζουν ως προς τον μικρό αριθμό ανταγωνιστών, αλλά για αντίθετους λόγους: στην εισαγωγή υπάρχουν λίγοι ανταγωνιστές επειδή το προϊόν είναι καινούριο και δεν έχει προσελκύσει ακόμη μιμητές, ενώ στην παρακμή υπάρχουν λίγοι επειδή πολλές επιχειρήσεις εγκαταλείπουν μια αγορά που πλέον συρρικνώνεται.