Επίπεδα προϊόντος 📦
Το μοντέλο πέντε επιπέδων του Kotler
Όταν ένας πελάτης αγοράζει ένα αυτοκίνητο, δεν αγοράζει απλώς μεταλλικά μέρη και λάστικα· αγοράζει τη δυνατότητα να μετακινείται. Αυτή η παρατήρηση βρίσκεται στην καρδιά του μοντέλου πέντε επιπέδων προϊόντος του Kotler (Kotler's Five Product Levels Model), ενός εργαλείου που χρησιμοποιούν οι επαγγελματίες του Μάρκετινγκ για να κατανοήσουν πώς οι πελάτες αποφασίζουν να αγοράσουν προϊόντα και υπηρεσίες, και πώς οι πωλητές μπορούν να επηρεάσουν αυτές τις αποφάσεις.
Το μοντέλο περιγράφει πέντε διαδοχικά επίπεδα, από το πιο βασικό μέχρι το πιο μελλοντικό:
| Επίπεδο | Τι περιλαμβάνει |
|---|---|
| Βασικό όφελος | Το πραγματικό όφελος που αγοράζει ο πελάτης |
| Βασικό προϊόν | Τα βασικά στοιχεία του προϊόντος |
| Προσδοκώμενο προϊόν | Τα χαρακτηριστικά που αναμένουν οι καταναλωτές |
| Επαυξημένο προϊόν | Επιπρόσθετες υπηρεσίες και οφέλη |
| Δυνητικό προϊόν | Πιθανές μελλοντικές βελτιώσεις |
Βασικό όφελος
Το βασικό όφελος (core benefit) είναι το πραγματικό όφελος που αγοράζει ο πελάτης — όχι το αντικείμενο καθαυτό, αλλά αυτό που το αντικείμενο του προσφέρει. Ο αγοραστής ενός αυτοκινήτου στην πραγματικότητα αγοράζει το όφελος της μετακίνησης.
Βασικό προϊόν
Το βασικό προϊόν (basic product) περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία που μετατρέπουν το όφελος σε κάτι συγκεκριμένο. Το αυτοκίνητο περιλαμβάνει τα καθίσματα, τον αποθηκευτικό χώρο, το σύστημα κλιματισμού, το σύστημα ραδιοφώνου κ.λπ.
Προσδοκώμενο προϊόν
Το προσδοκώμενο προϊόν (expected product) αφορά στα χαρακτηριστικά που αναμένουν οι καταναλωτές από το προϊόν που αγοράζουν. Οι αγοραστές ενός αυτοκινήτου αναμένουν ασφάλεια, λειτουργικούς αερόσακους, καλή απόδοση και αναπαυτικά καθίσματα.
Επαυξημένο προϊόν
Το επαυξημένο προϊόν (augmented product) περιλαμβάνει επιπρόσθετες υπηρεσίες και οφέλη που λαμβάνει ο αγοραστής, όπως εγγυήσεις, πίστωση, δωρεάν συντήρηση και εξυπηρέτηση μετά την πώληση.
Δυνητικό προϊόν
Το δυνητικό προϊόν (potential product) περιλαμβάνει τις πιθανές βελτιώσεις που μπορεί να δεχτεί το προϊόν στο μέλλον.
Το βασικό όφελος ενός iPhone είναι ένα τηλέφωνο που κάνει κλήσεις, στέλνει μηνύματα και τραβάει φωτογραφίες. Το βασικό προϊόν είναι ένα έξυπνο τηλέφωνο με οθόνη αφής, app store και πρόσβαση στο διαδίκτυο. Το προσδοκώμενο προϊόν είναι ένα κομψό smartphone, εύκολο στη χρήση, με εξαιρετική κάμερα. Το επαυξημένο προϊόν προσθέτει αναγνώριση δακτυλικών αποτυπωμάτων, αναγνώριση προσώπου και λειτουργίες επαυξημένης πραγματικότητας. Το δυνητικό προϊόν είναι ένα τηλέφωνο που στο μέλλον θα λειτουργεί και ως εργαλείο εικονικής πραγματικότητας, συσκευή τραπεζικών πληρωμών και συσκευή παρακολούθησης της υγείας.
Βασικό όφελος: ένα άνετο ζευγάρι παπούτσια για περπάτημα και τρέξιμο. Βασικό προϊόν: ένα ζευγάρι παπούτσια σε διάφορα σχέδια και χρώματα. Προσδοκώμενο προϊόν: άνετα, κομψά αθλητικά παπούτσια με στήριξη. Επαυξημένο προϊόν: με την αγορά ενός ζευγαριού Nike γίνεσαι μέλος της κοινότητας NIKE+, με διάφορα οφέλη. Δυνητικό προϊόν: ένα ζευγάρι που συνδέεται με το διαδίκτυο και δίνει πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο για την απόδοση του αθλητή.
Το επαυξημένο προϊόν περιγράφει οφέλη που ήδη υπάρχουν τη στιγμή της αγοράς (π.χ. εγγύηση, δωρεάν συντήρηση). Το δυνητικό προϊόν περιγράφει βελτιώσεις που δεν υπάρχουν ακόμα, αλλά μπορεί να προστεθούν στο μέλλον. Η διαφορά είναι ο χρόνος: «τώρα» έναντι «στο μέλλον».
5.2.1 Κατηγοριοποιήσεις καταναλωτικών προϊόντων 🛒
Δύο βασικά κριτήρια κατηγοριοποίησης
Τα προϊόντα κατηγοριοποιούνται πρώτα βάσει δύο γενικών χαρακτηριστικών: της υλικής ή άυλης υπόστασής τους, και της ανθεκτικότητάς τους.
| Κριτήριο | Κατηγορία Α | Κατηγορία Β |
|---|---|---|
| Υπόσταση | Υλικά προϊόντα: έχουν υλική υπόσταση (π.χ. ηλεκτρονικός υπολογιστής, τηλεόραση, αυτοκίνητο, έπιπλα) | Άυλα προϊόντα: δεν έχουν υλική υπόσταση και αφορούν σε συναλλαγή που δεν καταλήγει σε εξασφάλιση ιδιοκτησίας (π.χ. υπηρεσίες αισθητικής, ψυχαγωγίας) |
| Ανθεκτικότητα | Μη διαρκή προϊόντα: καταναλώνονται γρήγορα, σε μία ή μερικές χρήσεις (π.χ. τρόφιμα, ποτά) | Διαρκή προϊόντα: χρησιμοποιούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα και αντέχουν σε πολλές χρήσεις (π.χ. έπιπλα, οικιακές συσκευές) |
Ένα άυλο προϊόν, όπως ένα μάθημα χορού ή ένα εισιτήριο κινηματογράφου, πληρώνεται κανονικά — απλώς ο πελάτης δεν αποκτά την κυριότητα κάποιου αντικειμένου στο τέλος της συναλλαγής, όπως θα συνέβαινε αν αγόραζε ένα έπιπλο.
Ταξινόμηση καταναλωτικών προϊόντων
Τα καταναλωτικά προϊόντα είναι τα προϊόντα που αγοράζονται από τελικούς καταναλωτές για προσωπική χρήση ή κατανάλωση. Η ταξινόμησή τους γίνεται με βάση τις αγοραστικές συνήθειες του καταναλωτή, σε τέσσερις κατηγορίες: προϊόντα ευκολίας, προϊόντα επιλογής, εξειδικευμένα προϊόντα και αδιάφορα προϊόντα.
Προϊόντα ευκολίας
Τα προϊόντα ευκολίας είναι καταναλωτικά προϊόντα που ο πελάτης συνηθίζει να αγοράζει συχνά, άμεσα και χωρίς να καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια. Έχουν συνήθως χαμηλή τιμή και τα βρίσκουμε εύκολα, όπως το σαπούνι, οι σοκολάτες, τα δημητριακά και το γάλα.
Χωρίζονται σε τρεις υποκατηγορίες:
- 🔁 Προϊόντα μαζικής κατανάλωσης: αγοράζονται τακτικά (π.χ. γάλα, οδοντόκρεμα).
- ⚡ Παρορμητικά προϊόντα: αγοράζονται χωρίς προηγούμενο σχεδιασμό και χωρίς έρευνα, όπως τα προϊόντα που βρίσκουμε δίπλα από τα ταμεία των υπεραγορών (π.χ. σοκολάτες, καραμέλες).
- ☔ Προϊόντα επείγουσας ανάγκης: αγοράζονται όταν υπάρχει επείγουσα ανάγκη (π.χ. η ομπρέλα, όταν βρέξει ξαφνικά).
Προϊόντα επιλογής
Τα προϊόντα επιλογής είναι καταναλωτικά προϊόντα που οι καταναλωτές αγοράζουν λιγότερο συχνά, αφιερώνοντας σημαντικό χρόνο και προσπάθεια για να συγκρίνουν προσεκτικά τις εναλλακτικές μάρκες. Η σύγκριση γίνεται με βάση την καταλληλότητα, την ποιότητα, την τιμή και το στυλ.
Διαιρούνται σε δύο υποκατηγορίες:
- Ομοιογενή προϊόντα: έχουν περίπου το ίδιο επίπεδο ποιότητας αλλά αρκετά διαφορετική τιμή, οπότε ο καταναλωτής συγκρίνει κυρίως τις τιμές πριν αγοράσει (π.χ. οικιακές συσκευές).
- Ετερογενή προϊόντα: διαφέρουν στα χαρακτηριστικά, τα οποία θεωρούνται σημαντικότερα από την τιμή (π.χ. προϊόντα ένδυσης και υπόδησης).
Εξειδικευμένα προϊόντα
Τα εξειδικευμένα προϊόντα είναι καταναλωτικά προϊόντα με μοναδικά χαρακτηριστικά ή ιδιαίτερη μάρκα, για τα οποία μια σημαντική ομάδα αγοραστών είναι πρόθυμη να καταβάλει ιδιαίτερη προσπάθεια για να τα αποκτήσει (π.χ. ακριβά αυτοκίνητα, προϊόντα πολυτελείας). Συνήθως οι καταναλωτές δεν συγκρίνουν αυτά τα προϊόντα μεταξύ τους, αλλά επενδύουν τον χρόνο που απαιτείται για να επισκεφθούν τα συγκεκριμένα καταστήματα που τα πωλούν.
Αδιάφορα προϊόντα
Τα αδιάφορα προϊόντα είναι καταναλωτικά αγαθά που ο καταναλωτής είτε δεν γνωρίζει, είτε αν τα γνωρίζει δεν σκέφτεται συνήθως να τα αγοράσει. Χρειάζονται καλή προώθηση, όπως έντονη διαφήμιση ή προσωπικές πωλήσεις. Σε αυτή την κατηγορία εμπίπτουν συνήθως οι ασφάλειες ζωής και τα συστήματα συναγερμού για κατοικίες.
Ένα προϊόν δεν ανήκει μόνιμα σε μία κατηγορία — εξαρτάται από τον καταναλωτή και την περίσταση. Μια ομπρέλα είναι συνήθως προϊόν ευκολίας, αλλά τη στιγμή που ξεσπάει καταρρακτώδης βροχή και δεν έχουμε καμία, γίνεται προϊόν επείγουσας ανάγκης — αγοράζεται στην πρώτη γωνία, χωρίς σύγκριση τιμών.
5.2.2 Κατηγοριοποιήσεις βιομηχανικών προϊόντων 🏭
Τα βιομηχανικά προϊόντα είναι όσα αγοράζονται για να τύχουν επεξεργασίας ή για να χρησιμοποιηθούν στην άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας — δηλαδή δεν τα αγοράζει ο τελικός καταναλωτής για προσωπική χρήση, αλλά μια επιχείρηση για να παράγει άλλα προϊόντα ή για να λειτουργήσει.
Η ταξινόμησή τους γίνεται με βάση το κόστος και τη συμμετοχή τους στην παραγωγική διαδικασία, σε τρεις κατηγορίες:
Υλικά και εξαρτήματα
Ενσωματώνονται πλήρως στο προϊόν που παράγεται. Διακρίνονται σε:
- Πρώτες ύλες: τα αγροτικά προϊόντα (σιτάρι, βαμβάκι, λαχανικά) και τα φυσικά προϊόντα (ξυλεία, αργό πετρέλαιο).
- Βιομηχανοποιημένα υλικά και εξαρτήματα: π.χ. σίδηρος, τσιμέντο, ελαστικά.
Κεφαλαιουχικά προϊόντα
Έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής και βοηθούν στην παραγωγική διαδικασία ή στη διαχείριση των τελικών προϊόντων, χωρίς να ενσωματώνονται σε αυτά. Περιλαμβάνουν:
- Εγκαταστάσεις: κτίρια (π.χ. εργοστάσια) και πάγιος εξοπλισμός (π.χ. γεννήτριες, μηχανήματα, ανελκυστήρες).
- Βοηθητικός εξοπλισμός: π.χ. εργαλεία χειρός.
Εφόδια και υπηρεσίες
Δεν ενσωματώνονται καθόλου στο τελικό προϊόν.
- Εφόδια: διευκολύνουν την παραγωγή των τελικών προϊόντων και τη λειτουργία της επιχείρησης (π.χ. μελάνια για εκτυπωτές).
- Υπηρεσίες: περιλαμβάνουν τη συντήρηση, την επισκευή και τις συμβουλευτικές υπηρεσίες.
Το αλεύρι είναι καταναλωτικό προϊόν όταν το αγοράζει μια οικογένεια για να φτιάξει σπιτικά γλυκά στο σπίτι της. Το ίδιο ακριβώς αλεύρι γίνεται βιομηχανικό προϊόν (πρώτη ύλη) όταν το αγοράζει ένα αρτοποιείο ή ένα εργοστάσιο ζαχαροπλαστικής για να το επεξεργαστεί και να παράγει τα δικά του προϊόντα προς πώληση. Ο ρόλος του προϊόντος εξαρτάται από τον σκοπό της αγοράς, όχι από το προϊόν καθαυτό.
5.2.3 Διαφοροποίηση των προϊόντων και των υποστηρικτικών υπηρεσιών 🎯
Το προϊόν και οι υποστηρικτικές υπηρεσίες που συνδέονται με αυτό χρειάζεται να διαφοροποιηθούν, δηλαδή να αποκτήσουν στοιχεία που τα ξεχωρίζουν από τα προϊόντα των ανταγωνιστών.
Διαφοροποίηση προϊόντων
Τα προϊόντα μπορούν να διαφοροποιηθούν βάσει:
- της εμφάνισης, δηλαδή του σχήματος, του μεγέθους ή της δομής τους
- των χαρακτηριστικών
- της ποιότητας
- της ανθεκτικότητας
- της αξιοπιστίας (της απουσίας λειτουργικών προβλημάτων)
- της επισκευασιμότητας (της ευκολίας στην επισκευή)
- του στυλ (της ιδιαιτερότητας στη μορφή ή το σχέδιο του προϊόντος)
- της εξατομίκευσης (της ικανότητας ικανοποίησης των ιδιαίτερων προτιμήσεων ενός πελάτη)
Διαφοροποίηση υποστηρικτικών υπηρεσιών
Οι υποστηρικτικές υπηρεσίες μπορούν να διαφοροποιηθούν βάσει:
- της ευκολίας στην υποβολή παραγγελιών
- της ταχύτητας στη διεκπεραίωση των παραγγελιών και της ακρίβειας στην παράδοση
- της εγκατάστασης
- της εκπαίδευσης του πελάτη για την ορθή χρήση του προϊόντος
- της παροχής συμβουλών στον πελάτη
- της συντήρησης και της επισκευής
- της πολιτικής επιστροφών προϊόντος
Δύο επιχειρήσεις μπορεί να πουλούν το ίδιο ακριβώς προϊόν (π.χ. πλυντήρια ίδιας ποιότητας) και όμως μία να κερδίζει τον πελάτη επειδή προσφέρει ταχύτερη παράδοση, δωρεάν εγκατάσταση και ευκολότερη πολιτική επιστροφών. Η διαφοροποίηση δεν χρειάζεται πάντα να αλλάξει το προϊόν — μπορεί να στηριχτεί εξ ολοκλήρου στις υποστηρικτικές υπηρεσίες γύρω του.
5.2.4 Σχεδιασμός προϊόντος 🎨
Ο σχεδιασμός των χαρακτηριστικών του προϊόντος αποτελεί σημαντικό στοιχείο της εμφάνισης και της λειτουργίας του, και μπορεί να το διαφοροποιήσει από τα προϊόντα των ανταγωνιστών.
Η εταιρεία Microsoft σχεδίασε ειδικό εξοπλισμό (hardware), τα Adaptive Accessories, τα οποία τυπώνονται σε τρισδιάστατο εκτυπωτή (3D) ειδικά και εξατομικευμένα για άτομα με κινητικές δυσκολίες. Ο εξοπλισμός κέρδισε το πρώτο βραβείο στα Fast Company's 2023 Innovation by Design Awards. Αντίστοιχα, το λεωφορείο TERRITO του κατασκευαστή Otokar κέρδισε το βραβείο Excellent Product Design για τον σχεδιασμό του ως επιβατικό όχημα, προσφέροντας άνετη και ασφαλή μεταφορά σε εκατομμύρια επιβάτες παγκοσμίως.
Ονομασία μάρκας
Η μάρκα (brand) είναι μια ονομασία, ένας όρος, ένα σημάδι, ένα σύμβολο, ένα σχέδιο ή ένας συνδυασμός των πιο πάνω, που χρησιμοποιείται για να εντοπίζονται τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες μιας επιχείρησης και να διαφοροποιούνται από εκείνα των ανταγωνιστών. Η ονομασία της μάρκας αποτελεί περιουσιακό στοιχείο για κάθε επιχείρηση και παρέχει προστιθέμενη αξία στα προϊόντα και στις υπηρεσίες της.
Πλεονεκτήματα από την καθιέρωση μάρκας προϊόντος:
- Διευκόλυνση στις αγορές: οι αγοραστές μπορούν εύκολα να εντοπίσουν ένα συγκεκριμένο προϊόν με την ονομασία της μάρκας ή να επιλέξουν ένα άλλο προϊόν της ίδιας μάρκας, αφού η μάρκα προσδίδει συγκεκριμένη ποιότητα και χαρακτηριστικά. Εντοπίζοντας στο ράφι της υπεραγοράς το αγαπημένο σαμπουάν της Dove, ο αγοραστής μπορεί εύκολα να επιλέξει και το αφρόλουτρο της ίδιας μάρκας.
- Εμπιστοσύνη στη μάρκα: οι ικανοποιημένοι καταναλωτές μιας μάρκας δεν αλλάζουν μάρκα εύκολα. Ο πιστός πελάτης της Apple αγοράζει το iPhone και πολύ πιθανόν και το iPad.
- Προστασία από τον ανταγωνισμό: οι καθιερωμένες μάρκες δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερη πίεση από ανταγωνιστικές μάρκες, αφού είναι δύσκολο για τον πελάτη να μεταφέρει τις αγορές του αλλού. Η Nike έχει καθιερωθεί ως πρωτοπόρος στα αθλητικά είδη για την ποιότητα και τον σχεδιασμό των προϊόντων της, χαρακτηριστικά που δικαιολογούν την υψηλότερη τιμή τους.
Χορηγός μάρκας
Ο κατασκευαστής ενός προϊόντος έχει τέσσερις επιλογές χορηγίας σε σχέση με τη μάρκα του προϊόντος του:
- Μάρκα παραγωγού: η μάρκα που δημιουργείται και ανήκει στον παραγωγό ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας. Οι παραγωγοί πωλούν τα προϊόντα τους χρησιμοποιώντας δικές τους ονομασίες μάρκας. Οι μάρκες αυτές κυριαρχούν κυρίως στο λιανικό εμπόριο.
- Ιδιωτική μάρκα: η μάρκα που δημιουργείται και ανήκει σε κάποιον μεταπωλητή ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας. Ονομάζονται και μάρκες μεσάζοντα, αντιπροσώπου ή καταστήματος. Αρκετές υπεραγορές, πολυκαταστήματα και αντιπρόσωποι οικιακών συσκευών έχουν καθιερώσει δικές τους ιδιωτικές μάρκες — για παράδειγμα, η εταιρεία Marks & Spencer διατηρεί ιδιωτική μάρκα στα προϊόντα της.
- Μάρκα χρησιμοποιούμενη με άδεια: οι περισσότεροι κατασκευαστές χρειάζονται αρκετό χρόνο και χρήματα για να δημιουργήσουν δική τους ονομασία μάρκας. Κάποιες εταιρείες, όμως, μπορεί να χρησιμοποιήσουν ονομασίες διάσημων προσώπων, χαρακτήρων ή συμβόλων, εκχωρώντας τα δικαιώματα σε άλλους έναντι πληρωμής — μια επιλογή που θεωρείται εξασφαλισμένης επιτυχίας. Για παράδειγμα, πωλητές παιδικών προϊόντων, ειδών ένδυσης, δημητριακών και σχολικών τσαντών χρησιμοποιούν χαρακτήρες της Disney, όπως ο Μίκυ και η Μίνι Μάους.
- Παράλληλη ονομασία μάρκας: η περίπτωση όπου δύο καθιερωμένες ονομασίες μάρκας διαφορετικών εταιρειών χρησιμοποιούνται στο ίδιο προϊόν. Όταν δύο εταιρείες που κυριαρχούν σε διαφορετική κατηγορία συνεργάζονται και χρησιμοποιούν παράλληλη ονομασία, δημιουργούν μεγάλη απήχηση στους καταναλωτές.
Η μάρκα παραγωγού ανήκει στην εταιρεία που κατασκευάζει το προϊόν (π.χ. Coca-Cola). Η ιδιωτική μάρκα ανήκει στην επιχείρηση που πωλά λιανικά το προϊόν, ακόμα κι αν δεν το παρήγαγε η ίδια (π.χ. τα προϊόντα με το όνομα ενός σουπερμάρκετ, τα οποία στην πραγματικότητα μπορεί να τα έχει κατασκευάσει άλλο εργοστάσιο για λογαριασμό του). Ο καταναλωτής βλέπει μια ονομασία μάρκας και στις δύο περιπτώσεις, αλλά η κυριότητά της ανήκει σε διαφορετικό μέρος της αλυσίδας.
5.2.5 Συσκευασία και ετικέτα προϊόντων 🏷️
Συσκευασία
Η συσκευασία περιλαμβάνει τον σχεδιασμό και την παραγωγή του δοχείου ή του περιτυλίγματος ενός προϊόντος. Διακρίνονται δύο επίπεδα συσκευασίας:
- Κύρια συσκευασία: η συσκευασία που χρησιμοποιείται για να καταναλωθεί το προϊόν. Για παράδειγμα, η εσωτερική σακούλα που περιέχει τα δημητριακά.
- Δευτερεύουσα συσκευασία: η συσκευασία που περιέχει την κύρια συσκευασία. Για παράδειγμα, το χαρτόνι κουτί που περιέχει τη σακούλα των δημητριακών.
Οι συσκευασίες παρέχουν πρόσθετη αξία στο προϊόν, περιλαμβάνουν χρήσιμες πληροφορίες και κυρίως διευκολύνουν τη μεταφορά, τη χρήση και την αποθήκευση του προϊόντος. Η συσκευασία χρησιμοποιείται και ως εργαλείο του Μάρκετινγκ: αξιοποιείται για να κεντρίζει την προσοχή των πελατών και να αναγνωρίζει τη μάρκα του προϊόντος, ξεχωρίζοντάς το από τα προϊόντα των ανταγωνιστών.
Σε κάποιες περιπτώσεις, οι επιχειρήσεις αλλάζουν τη συσκευασία των προϊόντων τους με σκοπό τον εκσυγχρονισμό της, ώστε να ανταποκρίνεται στις αλλαγές που προκύπτουν στην αγορά, αλλά και για να πετύχουν αποτελεσματική επανατοποθέτηση του προϊόντος.
Αειφόρες συσκευασίες είναι εκείνες που, εξαιτίας του υλικού κατασκευής τους, έχουν λιγότερο αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον. Εταιρείες όπως η Coca-Cola, η Johnson & Johnson και η The Body Shop χρησιμοποιούν αειφόρες συσκευασίες.
Η The Body Shop προωθεί τη δημιουργία βιώσιμων συσκευασιών, στοχεύοντας στον σχεδιασμό συσκευασιών που είναι κομποστοποιήσιμες, επαναχρησιμοποιήσιμες, επαναπληρούμενες και αντιστρέψιμες, κατασκευασμένες από αναλώσιμα και ανακυκλώσιμα υλικά.
Ετικέτα
Η ετικέτα περιλαμβάνει την ονομασία της μάρκας και σημαντικές πληροφορίες για το προϊόν και τη χρήση του. Οι ετικέτες αποτελούν σημαντικό στοιχείο της συσκευασίας, καθώς οι πληροφορίες και οι σημάνσεις που περιλαμβάνουν πρέπει να συμβαδίζουν με σχετικούς νόμους και κανονισμούς — όπως, για παράδειγμα, η ημερομηνία λήξης, η χώρα παραγωγής, τα συστατικά, η διατροφική αξία και οι οδηγίες χρήσης του προϊόντος.
Πολλοί μαθητές σκέφτονται την ετικέτα μόνο ως αισθητικό στοιχείο του προϊόντος. Στην πραγματικότητα, μεγάλο μέρος του περιεχομένου της (ημερομηνία λήξης, συστατικά, διατροφική αξία) καθορίζεται από τη νομοθεσία και δεν είναι επιλογή της επιχείρησης — είναι υποχρέωση, ακριβώς για να προστατεύεται ο καταναλωτής.