1. Βασική Θεωρία
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Ευκλείδη». Σου το εξηγεί αμέσως.

9.4 Μέθοδος Επανείσπραξης ή Αποπληρωμής (Payback Period) 💰

Η μέθοδος Επανείσπραξης (Payback Period), γνωστή και ως μέθοδος Αποπληρωμής ή Περίοδος Επιστροφής Κεφαλαίου, υπολογίζει το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την αποπληρωμή και την ανάκτηση του αρχικού κεφαλαίου το οποίο καταβλήθηκε για ένα συγκεκριμένο επενδυτικό έργο.

Είναι η περίοδος, δηλαδή, που απαιτείται έτσι ώστε το άθροισμα των καθαρών Ταμειακών Ροών που θα προέλθουν από την επένδυση, να ισούται με το αρχικό κόστος επένδυσης.

Κριτήριο Αποδοχής ή Απόρριψης 📏

Η περίοδος Επανείσπραξης του επενδυτικού έργου υπό εξέταση συγκρίνεται με τη μέγιστη απαιτούμενη (από την εταιρεία) περίοδο Επανείσπραξης:

  • Αν η περίοδος του εξεταζόμενου επενδυτικού έργου είναι μικρότερη ή ίση της απαιτούμενης περιόδου, τότε το έργο εγκρίνεται.
  • Αν η περίοδος του εξεταζόμενου επενδυτικού έργου είναι μεγαλύτερη της απαιτούμενης περιόδου, τότε το έργο απορρίπτεται.

Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα ⚖️

Πλεονεκτήματα (advantages)

  • Απλή μέθοδος στον υπολογισμό της (easy to calculate)
  • Κατανοητή μέθοδος (easy to understand)
  • Γνωστή μέθοδος στους αναλυτές και διευθυντές εταιρειών (widely used by analysts)
  • Εξετάζει τα συνολικά κέρδη από ένα έργο (looks at the aggregate earnings from a project)
  • Συνδέει τη μακροπρόθεσμη λήψη αποφάσεων με το κέρδος, το οποίο είναι το παραδοσιακό μέτρο της επιχειρηματικής επιτυχίας (connects long-term decision-making with profit, which is the traditional measure of business success)

Μειονεκτήματα (disadvantages)

  • Αγνοεί πλήρως τη διαχρονική αξία του χρήματος (ignores time value of money), καθώς δίνει την ίδια βαρύτητα στα καθαρά κέρδη του πρώτου έτους με τα καθαρά κέρδη των επόμενων ετών.
  • Χρησιμοποιεί μόνο καθαρά κέρδη (profits) και όχι Ταμειακές Ροές (cash flows) στον υπολογισμό της. Τα λογιστικά κέρδη είναι δυνατόν να υπόκεινται σε διαφορετικούς λογιστικούς χειρισμούς.
Η διαχρονική αξία του χρήματος θα αναλυθεί στη συνέχεια

Η έννοια της διαχρονικής αξίας του χρήματος, που η μέθοδος Επανείσπραξης αγνοεί εντελώς, θα εξηγηθεί πλήρως στη μέθοδο της Καθαρής Παρούσας Αξίας (Net Present Value - NPV).

Παράδειγμα 3 🧮

Μια εταιρεία επιθυμεί να επενδύσει σε ένα συγκεκριμένο έργο, του οποίου το αρχικό κόστος υπολογίζεται στα €200.000. Επίσης, εκτιμάται ότι το έργο θα έχει τις πιο κάτω Καθαρές Ταμειακές Ροές για τα επόμενα 5 χρόνια:

Χρόνος (year)Ταμειακές ροές (€)
150.000
290.000
380.000
4110.000
5100.000

Η μέγιστη επιθυμητή περίοδος Επανείσπραξης είναι 3 χρόνια.

Να αξιολογηθεί η επενδυτική πρόταση με τη μέθοδο της Επανείσπραξης (payback period).

Απάντηση

Η περίοδος Επανείσπραξης υπολογίζεται ως εξής:

Από τα πιο πάνω δεδομένα, η εταιρεία τα πρώτα 2 χρόνια θα ανακτήσει €140.000 (50.000 + 90.000) και θα υπολείπονται άλλα €60.000, για να καλύψει πλήρως το αρχικό κόστος επένδυσης, που είναι €200.000. Συνεπώς, τα €60.000 θα τα ανακτήσει από τα €80.000 του 3ου χρόνου:

ή 0,75×12=90,75 \times 12 = 9 μήνες.

Η περίοδος Επανείσπραξης είναι 2 χρόνια και 9 μήνες.

Μπορεί επίσης να υπολογισθεί με τη βοήθεια του πιο κάτω πίνακα:

Χρόνος (year)Ταμειακές ροές (Cash flows) €Συσσωρευμένες ταμειακές ροές (Cumulative cash flows) €
0(200.000)(200.000)
150.000(150.000)
290.000(60.000)
380.00020.000
4110.000130.000
5100.000230.000

Η Περίοδος Επανείσπραξης είναι μεταξύ του 2ου και του 3ου χρόνου, αφού οι συσσωρευμένες ταμειακές ροές γίνονται θετικές μέσα στον 3ο χρόνο.

Συνεπώς, η περίοδος Επανείσπραξης είναι:

Επομένως, η περίοδος Επανείσπραξης θα είναι 2,75 χρόνια και το έργο θα γίνει αποδεκτό, αφού η μέγιστη επιθυμητή περίοδος είναι μεγαλύτερη (3 χρόνια).

Πώς διαβάζεται ο πίνακας συσσωρευμένων ταμειακών ροών

Στον πίνακα, οι συσσωρευμένες ταμειακές ροές ξεκινούν αρνητικές (γιατί αφαιρείται το αρχικό κόστος επένδυσης στο έτος 0) και αυξάνονται κάθε χρόνο. Η Περίοδος Επανείσπραξης βρίσκεται ακριβώς στο σημείο όπου η στήλη αυτή περνά από αρνητικό σε θετικό αριθμό.

Παράδειγμα 4 🏬

Η διοίκηση του Cyprus Department Stores εξετάζει το ενδεχόμενο αγοράς νέου μηχανήματος για μεταφορά προϊόντων στις αποθήκες. Οι δύο εναλλακτικές μηχανές που εξετάζονται έχουν τις ακόλουθες προβλεπόμενες Ταμειακές Ροές:

ΜηχανήΑρχικό κόστος επένδυσηςΤαμειακές Ροές Έτος 1 – 6Υπολειμματική αξία (scrap value) στο τέλος του 6ου έτους
Α€36.000€9.000 κάθε χρόνο για 6 χρόνια---
Β€60.000€12.000 κάθε χρόνο για 6 χρόνια€28.000

Να συγκρίνετε τις δύο μηχανές, με βάση τη μέθοδο Επανείσπραξης και να συμβουλεύσετε τη διοίκηση του πολυκαταστήματος ποια μηχανή να επιλέξει.

Απάντηση

Η περίοδος Επανείσπραξης για κάθε μηχανή υπολογίζεται ως εξής:

ΧρόνοςΜηχανή Α — Ταμειακές Ροές €Μηχανή Α — Συσσωρευμένες Ταμειακές ΡοέςΜηχανή Β — Ταμειακές Ροές €Μηχανή Β — Συσσωρευμένες Ταμειακές Ροές
0(36.000)(36.000)(60.000)(60.000)
19.000(27.000)12.000(48.000)
29.000(18.000)12.000(36.000)
39.000(9.000)12.000(24.000)
49.000012.000(12.000)
59.0009.00012.0000
69.00018.00012.00012.000

Η περίοδος Επανείσπραξης για τη μηχανή Α είναι 4 χρόνια και για τη μηχανή Β είναι 5 χρόνια.

Με βάση τη μέθοδο Επανείσπραξης, η μηχανή Α είναι πιο επιθυμητή από τη μηχανή Β, αφού το αρχικό κεφάλαιο ανακτάται πιο νωρίς.