8.4 Γραφική παράσταση του Νεκρού Σημείου 📈

Το διάγραμμα Νεκρού Σημείου είναι μια διαγραμματική απεικόνιση του κέρδους ή της ζημιάς που αναμένονται από την πώληση ενός προϊόντος σε διάφορα επίπεδα δραστηριότητας.

Το Νεκρό Σημείο βρίσκεται στο σημείο όπου η γραμμή του συνολικού κόστους τέμνει τη γραμμή των εσόδων από τις πωλήσεις και δεν υπάρχει ούτε κέρδος ούτε ζημιά, δηλαδή:

\text{Συνολικό Κόστος} = \text{Συνολικά Έσοδα}

\text{Total Costs} = \text{Total Revenue}

Το σημείο τομής, όχι απλώς ένα σημείο πάνω στις γραμμές

Το Νεκρό Σημείο δεν είναι ένα τυχαίο σημείο πάνω στη γραμμή των εσόδων ή του κόστους — είναι συγκεκριμένα το σημείο όπου οι δύο γραμμές (Total Cost και Sales Revenue) τέμνονται. Πριν από αυτό το σημείο η επιχείρηση έχει ζημιά, μετά από αυτό έχει κέρδος.

Παράδειγμα 10

Το μεταβλητό κόστος (variable cost) του προϊόντος Χ είναι €10 ανά μονάδα. Πωλείται προς €20 ανά μονάδα. Το σταθερό κόστος (fixed cost) είναι €250.000.

Πίνακας

Quantity Units ,000	Variable Cost €,000	Fixed Cost €,000	Total Cost €,000	Sales Revenue €,000
0	0	250	250	0
5	50	250	300	100
10	100	250	350	200
15	150	250	400	300
20	200	250	450	400
25	250	250	500	500
30	300	250	550	600
35	350	250	600	700
40	400	250	650	800
45	450	250	700	900

Πώς φαίνεται στον πίνακα το ίδιο το Νεκρό Σημείο

Στη γραμμή των 25.000 μονάδων, το Total Cost και το Sales Revenue είναι και τα δύο €500.000 — ακριβώς εκεί το συνολικό κόστος γίνεται ίσο με τα συνολικά έσοδα, δηλαδή εκεί βρίσκεται το Νεκρό Σημείο του προϊόντος Χ.

Το Διάγραμμα (Chart of Break Even Point)

Στο διάγραμμα Νεκρού Σημείου απεικονίζονται στον οριζόντιο άξονα τα επίπεδα παραγωγής (Output in units) και στον κάθετο άξονα τα ποσά εσόδων και κόστους (Revenue and Cost). Πάνω στο διάγραμμα σχεδιάζονται οι εξής γραμμές:

Fixed Cost – το σταθερό κόστος, σταθερό σε όλα τα επίπεδα παραγωγής
Variable Cost – το μεταβλητό κόστος
Total Cost – το συνολικό κόστος (σταθερό + μεταβλητό κόστος)
Sales Revenue – τα έσοδα από τις πωλήσεις
Break Even Point – το σημείο τομής της γραμμής του συνολικού κόστους με τη γραμμή των εσόδων
Margin of safety – το περιθώριο ασφαλείας

Το Νεκρό Σημείο του προϊόντος Χ βρίσκεται στις 25.000 μονάδες ή στα €500.000.

Η περιοχή μεταξύ της γραμμής του συνολικού κόστους και της γραμμής των εσόδων από τις πωλήσεις πριν το νεκρό σημείο αντιπροσωπεύει τη ζημιά που θα πραγματοποιηθεί αν οι μονάδες παραγωγής είναι λιγότερες από 25.000. Η περιοχή μετά το νεκρό σημείο, δηλαδή μετά τις 25.000 μονάδες, αντιπροσωπεύει κέρδη.

Πριν και μετά το Νεκρό Σημείο

Μην μπερδεύεις τις δύο περιοχές του διαγράμματος: πριν το Νεκρό Σημείο (λιγότερες από 25.000 μονάδες) η γραμμή του συνολικού κόστους βρίσκεται πάνω από τη γραμμή των εσόδων, άρα υπάρχει ζημιά. Μετά το Νεκρό Σημείο (περισσότερες από 25.000 μονάδες) η γραμμή των εσόδων περνά πάνω από τη γραμμή του κόστους, άρα υπάρχει κέρδος.

Περιθώριο Ασφαλείας (Margin of Safety)

Το Περιθώριο Ασφαλείας είναι η διαφορά μεταξύ του Νεκρού Σημείου (25.000 μονάδες) και των 45.000 μονάδων που είναι η μέγιστη παραγωγή/πώληση. Στην περίπτωση αυτή η παραγωγή έχει περιθώριο να μειωθεί κατά 20.000 μονάδες πριν η επιχείρηση αρχίσει να πραγματοποιεί ζημιές από το προϊόν Χ.

Το περιθώριο ασφαλείας υπολογίζεται σε μονάδες ή σε ποσοστό:

\text{Margin of safety} = 45\,000 - 25\,000 = 20\,000 \text{ units}

\text{Margin of safety} = \frac{20\,000}{45\,000} \times 100 = 44,44\%

Τι μας λέει το περιθώριο ασφαλείας

Ένα μεγάλο περιθώριο ασφαλείας σημαίνει ότι οι πωλήσεις μπορούν να μειωθούν σημαντικά χωρίς η επιχείρηση να πέσει σε ζημιά — δηλαδή η επιχείρηση βρίσκεται σε ασφαλέστερη θέση. Στο παράδειγμα του προϊόντος Χ, οι πωλήσεις μπορούν να μειωθούν κατά 44,44% πριν η επιχείρηση αρχίσει να ζημιώνει.