8.2 Συνεισφορά (Contribution) και η σημασία της στη Διοικητική Λογιστική 💡
Τι είναι η συνεισφορά
Συνεισφορά ή περιθώριο κέρδους είναι η διαφορά μεταξύ των πωλήσεων (sales) και του μεταβλητού κόστους (variable costs). Το ποσό κατά το οποίο η συνεισφορά υπερβαίνει το σταθερό κόστος είναι το κέρδος.
Το σταθερό κόστος δεν χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της συνεισφοράς. Γι' αυτό το αποτέλεσμα των πωλήσεων μείον το μεταβλητό κόστος ονομάζεται συνεισφορά και όχι κέρδος. Το κέρδος προκύπτει μόνο αφού αφαιρέσουμε και το σταθερό κόστος από τη συνεισφορά.
Κέρδος είναι το ποσό κατά το οποίο η συνεισφορά υπερβαίνει το σταθερό κόστος.
Υπολογισμός συνεισφοράς και κέρδους (proforma)
Η συνεισφορά και το κέρδος υπολογίζονται με την πιο κάτω μορφή (proforma):
| € | |
|---|---|
| Sales | X |
| Less: Variable costs | (X) |
| CONTRIBUTION | X |
| Less: Fixed Costs | (X) |
| PROFIT | X |
Παράδειγμα 3
Δίνονται τα ακόλουθα στοιχεία για την παραγωγή 1.000 μονάδων:
| ΚΟΣΤΟΣ 1.000 ΜΟΝΑΔΩΝ € | ΑΝΑ ΜΟΝΑΔΑ € | |
|---|---|---|
| Variable cost of production | 150.000 | 150 |
| Fixed overheads | 50.000 | |
| Selling price | 240.000 | 240 |
Υπολογισμός συνεισφοράς και κέρδους:
| € | |
|---|---|
| Sales | 240.000 |
| Less: Variable costs | (150.000) |
| CONTRIBUTION | 90.000 |
| Less: Fixed Costs | (50.000) |
| PROFIT | 40.000 |
Παράδειγμα 4
Τα ακόλουθα στοιχεία αφορούν την παραγωγή 3.500 λίτρων ενός χημικού προϊόντος.
| € | |
|---|---|
| Variable cost per litre | 52 |
| Selling price per litre | 100 |
| Total fixed costs | 144.000 |
Ζητείται: Να υπολογιστεί η συνολική συνεισφορά και το κέρδος.
Λύση:
| € | |
|---|---|
| Sales (3.500 x €100) | 350.000 |
| Less: Variable costs (3.500 x €52) | (182.000) |
| CONTRIBUTION | 168.000 |
| Less: Fixed costs | (144.000) |
| PROFIT | 24.000 |
Η σημασία της συνεισφοράς στη βραχυχρόνια λήψη αποφάσεων
Η κοστολόγηση της παραγωγής μιας επιπρόσθετης μονάδας προϊόντος μπορεί να βοηθήσει τη Διοίκηση να πάρει βραχυπρόθεσμες αποφάσεις (υποθέτουμε ότι τα σταθερά έξοδα δεν αλλάζουν σε σύντομο χρονικό διάστημα).
Στη βραχυχρόνια λήψη αποφάσεων δεν λαμβάνεται υπόψη το κέρδος ή η ζημιά, αλλά η συνεισφορά. Αν η συνεισφορά είναι θετική, η πρόταση γίνεται αποδεκτή. Αν η συνεισφορά είναι αρνητική, η πρόταση απορρίπτεται.
Περιπτώσεις βραχυχρόνιας λήψης αποφάσεων
(α) Αποδοχή παραγγελιών κάτω από τις κανονικές τιμές πώλησης (Accept orders below normal selling prices)
Πρόκειται για προσφορές υπηρεσιών/προϊόντων σε μειωμένες τιμές για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Γίνονται αποδεκτές όταν αυτές δίνουν θετική συνεισφορά, ώστε η επιχείρηση να διατηρήσει το επίπεδο παραγωγής της και να αποφευχθεί η απόλυση ειδικευμένων εργαζομένων.
(β) Αποφάσεις για παραγωγή ή αγορά (Make or buy decision)
Η απόφαση βασίζεται στο αν το κόστος της αγοράς είναι μεγαλύτερο ή μικρότερο από το κόστος παραγωγής μιας επιπρόσθετης μονάδας προϊόντος. Για παράδειγμα, αν το κόστος παραγωγής μιας επιπρόσθετης μονάδας προϊόντος είναι μικρότερο από το κόστος αγοράς, τότε η επιχείρηση έχει συμφέρον να προχωρήσει στην παραγωγή του προϊόντος.
Ωστόσο, υπάρχουν και άλλοι μη αριθμητικοί παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη πριν μια επιχείρηση αποφασίσει εάν θα κατασκευάσει ή θα αγοράσει το εξάρτημα από τον προμηθευτή, όπως ποιοτικοί παράγοντες και το κόστος ευκαιρίας.
Για παράδειγμα, εξετάζονται:
- εάν θα επηρεαστεί η ποιότητα
- οι επιπτώσεις στον ανταγωνισμό
- η επίδραση στη στελέχωση
- πώς επηρεάζονται οι προμηθευτές εάν ο πελάτης εξαρτάται από το προϊόν
- μελλοντικές παραγγελίες από τον πελάτη
(γ) Αποφάσεις για τη συνέχιση ή τον τερματισμό μιας υπηρεσίας ή της παραγωγής ενός προϊόντος (the continuation/discontinuation of a service or manufacture of a product)
Όταν μια υπηρεσία ή ένα προϊόν δίνει θετική συνεισφορά, η επιχείρηση συνεχίζει την παροχή της υπηρεσίας ή την παραγωγή του προϊόντος. Αντίθετα, όταν η συνεισφορά είναι αρνητική, η επιχείρηση αποφασίζει τον τερματισμό της υπηρεσίας ή της παραγωγής του προϊόντος.
Στις τρεις πιο πάνω περιπτώσεις το κριτήριο για τη βραχυχρόνια απόφαση είναι πάντα το πρόσημο της συνεισφοράς (θετική ή αρνητική) και όχι το τελικό κέρδος ή η ζημιά, αφού τα σταθερά έξοδα θεωρούνται δεδομένα και αμετάβλητα στο βραχυχρόνιο διάστημα.