7.8 Δείκτες Αποτίμησης ή Αγοραίας Αξίας – Investments Ratios 📈

Οι δείκτες αποτίμησης (Investments Ratios) χρησιμοποιούνται για την αποτίμηση της αξίας μιας μετοχής, καθώς δείχνουν τη χρηματοοικονομική απόδοση μιας εταιρείας. Δείχνουν ακόμα αν μια μετοχή είναι υπερτιμημένη ή υποτιμημένη, καθώς και τις προσδοκίες της αγοράς για τις προοπτικές ανάπτυξης μιας επιχείρησης.

Κυρίως χρησιμοποιούνται από τους μετόχους και τους επενδυτές, οι οποίοι, λαμβάνοντας υπόψη και άλλους αριθμοδείκτες και πληροφορίες, αποφασίζουν για αγορά ή πώληση μετοχών.

Ποιος τους χρησιμοποιεί;

Σε αντίθεση με άλλες κατηγορίες αριθμοδεικτών (π.χ. ρευστότητας, δραστηριότητας) που ενδιαφέρουν κυρίως τη διοίκηση ή τους πιστωτές, οι δείκτες αποτίμησης απευθύνονται κατεξοχήν σε όσους σκέφτονται να αγοράσουν ή να πωλήσουν μετοχές μιας εταιρείας.

Οι πιο γνωστοί δείκτες είναι:

(i) Κέρδη ανά μετοχή (Earnings per share)

Κέρδη\ ανά\ μετοχή = \frac{Κέρδος\ έτους^{*} - μερίσματα\ μη\ εξαγοράσιμων\ προνομιούχων\ μετοχών}{Αριθμός\ εκδοθέντων\ κοινών\ μετοχών}

Earnings\ per\ share = \frac{Profit\ for\ the\ year^{*} - Irredeemable\ preference\ Share\ Dividend}{Number\ of\ Ordinary\ Shares\ Issued}

$^{*}$ Κέρδος μετά από τόκους & φόρους (Profit after interest & taxes)

Τα κέρδη ανά μετοχή (EPS) είναι το μέρος του κέρδους (μετά από τόκους και φόρους) που αναλογεί σε μια κοινή μετοχή (ordinary share). Γενικά, με σταθερούς όλους τους άλλους παράγοντες (ceteris paribus), όσο μεγαλύτερος είναι ο δείκτης EPS, τόσο μεγαλύτερα είναι τα κέρδη ανά μετοχή, τόσο το καλύτερο για τους μετόχους.

Πρέπει να υπολογίζονται μόνο οι κοινές μετοχές που δικαιούνται μέρισμα (έχουν ήδη εκδοθεί και πωληθεί σε μετόχους).
Το μέρισμα που καταβάλλεται στις μη εξαγοράσιμες προνομιούχες μετοχές πρέπει να αφαιρείται από τα καθαρά κέρδη, καθώς πρόκειται για μια επιβάρυνση που δεν είναι διαθέσιμη για διανομή μερίσματος στους κοινούς μετόχους.

Προσοχή στις εξαγοράσιμες προνομιούχες μετοχές

Το μέρισμα που καταβάλλεται στις εξαγοράσιμες προνομιούχες μετοχές (redeemable preference shares dividends) δεν αφαιρείται εδώ από τα κέρδη — περιλαμβάνεται στο κόστος χρηματοδότησης (finance cost) και έχει ήδη αφαιρεθεί πριν φτάσουμε στο «κέρδος έτους». Μόνο το μέρισμα των μη εξαγοράσιμων προνομιούχων μετοχών αφαιρείται στον τύπο του EPS.

Αν ο δείκτης κέρδη ανά μετοχή (EPS) αυξάνεται, αυτό δείχνει ότι η εταιρεία έχει περισσότερα κέρδη ανά μετοχή, πράγμα που σημαίνει ότι η οικονομική της απόδοση βελτιώνεται. Ο δείκτης κέρδη ανά μετοχή (EPS) μπορεί να αποτελέσει έναν γρήγορο τρόπο εκτίμησης της χρηματοοικονομικής απόδοσης της εταιρείας.

Παράδειγμα: Solid Plc

Αριθμός εκδοθέντων κοινών μετοχών: €200.000 / €2 η κάθε μία = 100.000 μετοχές.

Μέσος δείκτης του κλάδου επιχειρήσεων για το 2025 (Industry average ratio for 2025): €0,90

Έτος	Υπολογισμός	EPS
2025	$\dfrac{87,5-3,6}{100} \times 100$	0,84 cents per share
2024	$\dfrac{75,25-3}{100} \times 100$	0,73 cents per share

Σχόλια:

Ο δείκτης κέρδος ανά μετοχή (EPS) της Solid Plc για το έτος 2025 είναι κοντά στον μέσο δείκτη του κλάδου (0,84 σεντς για την Solid Plc σε σύγκριση με €0,90 του κλάδου).

Ο δείκτης κέρδος ανά μετοχή (EPS) της Solid Plc το 2025 είναι κατά 0,11 σεντς υψηλότερος σε σχέση με το 2024, δηλαδή €0,73 το 2024 σε σύγκριση με €0,84 το 2025. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα κέρδη που ήταν διαθέσιμα για διανομή στους κοινούς μετόχους ήταν περισσότερα σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και αυτό ενδεχομένως να δείχνει ότι η οικονομική απόδοση της εταιρείας βελτιώθηκε κατά το 2025.

Όταν ο δείκτης κέρδος ανά μετοχή (EPS) της Solid Plc για το 2025 ισούται με 0,84 σεντς, σημαίνει ότι ένας επενδυτής της Solid Plc για κάθε ένα ευρώ από τα κέρδη της εταιρείας δικαιούται 0,84 σεντς υπό μορφή μερίσματος, ή πιο απλά ότι το κέρδος ανά μετοχή είναι 0,84 σεντς. Αυτό καθιστά τη μετοχή της Solid Plc πιο ελκυστική από ό,τι ήταν το προηγούμενο έτος.

(ii) Δείκτης τιμής προς κέρδη ανά μετοχή (Price-earnings ratio)

Δείκτης\ τιμής\ προς\ κέρδη\ ανά\ μετοχή = \frac{Αγοραία\ τιμή}{Κέρδη\ ανά\ μετοχή}

Price\text{-}earnings\ ratio = \frac{Market\ price\ per\ share}{Earnings\ per\ share}

Ο δείκτης τιμής προς κέρδη ανά μετοχή, Price-earnings ratio (P/E), βοηθά τους επενδυτές να αξιολογήσουν αν μια μετοχή είναι υπερτιμημένη ή υποτιμημένη. Δείχνει πόσα χρήματα είναι διατεθειμένος ο επενδυτής να πληρώσει για κάθε €1 κέρδους. Δείχνει δηλαδή την αναμενόμενη χρονική διάρκεια ανάκτησης του κόστους αγοράς μιας μετοχής με βάση τα κέρδη ανά μετοχή (EPS).

Ένας υψηλός δείκτης Price-earnings ratio (P/E) δείχνει υψηλή ζήτηση από την πλευρά των επενδυτών για τις μετοχές μιας εταιρείας με ισχυρή προοπτική ανάπτυξης, π.χ. εταιρείες τεχνολογίας.

Θεωρητικά, ένας υψηλός δείκτης P/E δείχνει ότι θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος να ανακτηθεί το κόστος αγοράς της κάθε μετοχής, και αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι η τιμή της μετοχής μιας εταιρείας είναι υπερτιμημένη.
Αντίθετα, ένας χαμηλός δείκτης Price-earnings ratio (P/E) δείχνει μικρότερη ζήτηση από την πλευρά των επενδυτών για τις μετοχές μιας εταιρείας που αναπτύσσεται βραδέως, π.χ. αυτοκινητοβιομηχανίες.

Θεωρητικά, ένας χαμηλός δείκτης P/E δείχνει ότι θα χρειαστεί λιγότερος χρόνος για να ανακτηθεί το κόστος αγοράς της κάθε μετοχής, και αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι η τιμή της μετοχής μιας εταιρείας είναι υποτιμημένη.

Υψηλό P/E δεν σημαίνει πάντα «καλύτερη» μετοχή

Ένας υψηλός δείκτης P/E δεν είναι αυτόματα κάτι θετικό. Μπορεί να σημαίνει ότι οι επενδυτές περιμένουν μεγάλη ανάπτυξη — αλλά μπορεί επίσης να σημαίνει ότι η μετοχή είναι υπερτιμημένη. Ο δείκτης πρέπει πάντα να ερμηνεύεται σε σύγκριση με τον κλάδο και με προηγούμενα έτη, ποτέ μεμονωμένα.

Παράδειγμα: Solid Plc

Μέσος δείκτης του κλάδου επιχειρήσεων για το 2025 (Industry average ratio for 2025): 11 times

Έτος	Τιμή μετοχής	Υπολογισμός	P/E
2025	€12,6	$\dfrac{€12,6}{0,84}$	15 times
2024	€8,76	$\dfrac{€8,76}{0,73}$	12 times

Σχόλια:

Ο δείκτης τιμής προς κέρδη (P/E) της Solid Plc για το έτος 2025 είναι μεγαλύτερος από τον μέσο δείκτη του κλάδου (11 times έναντι 15 times). Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι οι επενδυτές πιστεύουν ότι η εταιρεία έχει μεγαλύτερη ανάπτυξη σε σχέση με άλλες εταιρείες του ίδιου κλάδου ή/και ότι η τιμή της μετοχής της εταιρείας είναι υπερτιμημένη.

Ο δείκτης τιμής προς κέρδη (P/E) της Solid Plc είναι μεγαλύτερος σε σχέση με την περσινή χρονιά, δηλαδή από 12 φορές το 2024 σε 15 φορές το 2025. Αυτό και πάλι μπορεί να σημαίνει ότι οι επενδυτές πιστεύουν ότι η εταιρεία έχει μεγαλύτερη ανάπτυξη σε σχέση με το 2024 ή/και ότι η τιμή της μετοχής της εταιρείας είναι υπερτιμημένη.

Οι επενδυτές της Solid Plc για το 2025 πλήρωσαν 15 φορές για κάθε ένα ευρώ από τα κέρδη ανά μετοχή, καθιστώντας τη μετοχή πιο ελκυστική από ό,τι ήταν το προηγούμενο έτος. Εναλλακτικά, σημαίνει ότι θα χρειαστούν 15 χρόνια για να ανακτηθεί το κόστος αγοράς της κάθε μετοχής, νοουμένου ότι οι άλλοι παράγοντες μένουν σταθεροί. Ο υψηλός δείκτης P/E δείχνει ότι η Solid Plc λειτουργεί σε έναν κλάδο με ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης.

Solid Plc: Περίληψη Χρηματοοικονομικών Δεικτών

Ο ακόλουθος πίνακας συγκεντρώνει όλους τους αριθμοδείκτες που υπολογίστηκαν για την εταιρεία Solid Plc, οργανωμένους ανά κατηγορία, με σύγκριση μεταξύ 2025, 2024 και του μέσου όρου του κλάδου (Industry average).

Δείκτης	Τύπος	2025	2024	Industry average
Profitability ratios
Mark up	$\dfrac{Gross\ Profit}{Cost\ of\ sales} \times 100$	$\dfrac{240}{560} \times 100\% = 42,86\%$	$\dfrac{206}{394} \times 100\% = 52,28\%$	53%
Gross Profit margin	$\dfrac{Gross\ Profit}{Revenue} \times 100$	$\dfrac{240}{800} \times 100\% = 30\%$	$\dfrac{206}{600} \times 100\% = 34,33\%$	35%
Profit margin	$\dfrac{Profit\ for\ the\ year}{Revenue} \times 100$	$\dfrac{87,5}{800} \times 100 = 10,94\%$	$\dfrac{75,25}{600} \times 100 = 12,54\%$	15%
Return on Total Capital Employed (ROCE)	$\dfrac{Profit\ from\ operations}{Total\ Capital\ Employed} \times 100$	$\dfrac{108}{535} \times 100 = 20,19\%$	$\dfrac{91}{420} \times 100 = 21,67\%$	24%
Return on Equity (ROE)	$\dfrac{Profit\ for\ the\ year}{Equity} \times 100$	$\dfrac{87,5}{455} \times 100 = 19,23\%$	$\dfrac{75,25}{370} \times 100 = 20,34\%$	22,6%
Liquidity ratios
Current ratio	$\dfrac{Current\ Assets}{Current\ Liabilities}$	$\dfrac{50+100+15}{90+2} = 1,79:1$	$\dfrac{27+58+50}{45+5} = 2,7:1$	3:1
Acid Test (Quick ratio)	$\dfrac{Current\ Assets - Inventory}{Current\ Liabilities}$	$\dfrac{100+15}{90+2} = 1,25:1$	$\dfrac{58+50}{45+5} = 2,16:1$	1,8:1
Use of Assets ratios
Inventory Turnover	$\dfrac{Cost\ of\ Sales}{Average\ Inventory}$	$\dfrac{560}{(27+50)/2} = 14,55$ φορές, ή 25 ημέρες (365:14,55)	$\dfrac{394}{(21+27)/2} = 16,42$ φορές, ή 22 ημέρες (365:16,42)	20 φορές, ή 18 ημέρες
Average collection period	$\dfrac{Trade\ receivables}{Credit\ sales} \times 365$ ημέρες	$\dfrac{100 \times 365}{400} = 91$ ημέρες	$\dfrac{58 \times 365}{300} = 71$ ημέρες	75 ημέρες
Average payment period	$\dfrac{Trade\ payables}{Credit\ purchases} \times 365$ ημέρες	$\dfrac{90 \times 365}{583} = 56$ ημέρες	$\dfrac{45 \times 365}{400} = 41$ ημέρες	50 ημέρες
Solvency ratio
Gearing ratio	$\dfrac{Non\ Current\ Liabilities}{Total\ Capital\ Employed} \times 100$	$\dfrac{80}{455+80} \times 100 = 14,95\%$	$\dfrac{50}{370+50} \times 100 = 11,9\%$	12%
Investment ratios
Earnings per share (EPS)	$\dfrac{Profit\ for\ the\ year - Irred.\ Pref.\ Share\ Dividend}{Number\ of\ Ordinary\ Shares\ Issued}$	$\dfrac{87,5-3,6}{100} = €0,84$	$\dfrac{75,25-3}{100} = €0,73$	€0,90
Price-earnings ratio (P/E)	$\dfrac{Market\ price\ per\ share}{Earnings\ per\ share}$	τιμή μετοχής €12,6 → $\dfrac{€12,6}{0,84} = 15$ times	τιμή μετοχής €8,76 → $\dfrac{€8,76}{0,73} = 12$ times	11 times

Το «μεγάλο εικόνα» του Solid Plc

Ο συγκεντρωτικός πίνακας δείχνει κάτι σημαντικό: παρόλο που η κερδοφορία και η ρευστότητα της Solid Plc υποχώρησαν ελαφρώς σε σχέση με το 2024 και υπολείπονται του μέσου όρου του κλάδου, οι δείκτες αποτίμησης (EPS και P/E) βελτιώθηκαν και ξεπερνούν τον κλάδο. Αυτό δείχνει γιατί ένας επενδυτής πρέπει να εξετάζει όλες τις κατηγορίες αριθμοδεικτών μαζί και όχι μεμονωμένα, για να σχηματίσει ολοκληρωμένη εικόνα για μια επιχείρηση.