7.3 Υπολογισμός και ανάλυση αριθμοδεικτών 📊
Η ανάλυση των χρηματοοικονομικών δεικτών (financial ratio analysis) δεν γίνεται στο κενό· χρειάζεται πραγματικά αριθμητικά δεδομένα πάνω στα οποία θα υπολογιστούν και θα ερμηνευτούν οι δείκτες. Για τον σκοπό αυτό, οι αριθμοδείκτες που θα μελετηθούν στη συνέχεια του κεφαλαίου θα παρουσιαστούν και θα υπολογιστούν με τη βοήθεια των οικονομικών καταστάσεων μιας συγκεκριμένης εταιρείας, της Solid Plc.
Οι οικονομικές καταστάσεις της Solid Plc δίνονται για δύο διαδοχικές χρήσεις (2025 και 2024), ώστε να είναι δυνατή στη συνέχεια και η συγκριτική ανάλυση μέσα στον χρόνο.
Οι αριθμοί της Solid Plc που ακολουθούν δεν είναι απλώς ένα παράδειγμα — θα χρησιμοποιούνται ξανά και ξανά στους επόμενους δείκτες του κεφαλαίου (κερδοφορίας, ρευστότητας, δραστηριότητας, χρέους, αποτίμησης). Αξίζει να τους μελετήσεις προσεκτικά τώρα, ώστε να μπορείς να ανατρέχεις σε αυτούς όποτε χρειάζεται.
Κατάσταση Αποτελεσμάτων (Statement of Profit or Loss)
Η πρώτη οικονομική κατάσταση είναι η Κατάσταση Αποτελεσμάτων (Statement of Profit or Loss) της Solid Plc για τις χρήσεις που έληξαν στις 31 Δεκεμβρίου 2025 και 2024.
Solid Plc — Statement of Profit or Loss for the years ended 31 December
| 2025 (€000) | 2024 (€000) | |||
|---|---|---|---|---|
| Revenue* | 800 | 600 | ||
| Cost of sales | ||||
| Opening inventory | 27 | 21 | ||
| Purchases* | 583 | 400 | ||
| Less: Closing inventory | (50) | (560) | (27) | (394) |
| Gross profit | 240 | 206 | ||
| Distribution costs | (92) | (80) | ||
| Administrative expenses | (40) | (35) | ||
| Profit from operations | 108 | 91 | ||
| Finance costs | (8) | (5) | ||
| Profit before tax | 100 | 86 | ||
| Income tax expense | (12,5) | (10,75) | ||
| Profit for the year | 87,5 | 75,25 |
* Το 50% των πωλήσεων (Sales) και το 100% των αγορών (Purchases) γίνονται επί πίστωση (on credit).
Η σημείωση ότι το 50% των πωλήσεων και το 100% των αγορών γίνονται επί πίστωση δεν είναι τυχαία λεπτομέρεια: είναι απαραίτητη για τον υπολογισμό δεικτών δραστηριότητας, όπως η περίοδος είσπραξης απαιτήσεων και η περίοδος πληρωμής υποχρεώσεων, που θα μελετηθούν παρακάτω στο κεφάλαιο.
Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων (Statement of Changes in Equity)
Η δεύτερη κατάσταση είναι ένα απόσπασμα (extract) της Κατάστασης Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων, που δείχνει τη μεταβολή του λογαριασμού Κέρδη εις νέο (Retained earnings) της Solid Plc για τις δύο χρήσεις.
Solid Plc — Statement of Changes in Equity (extract) for the years ended 31 December
| Retained earnings 2025 (€000) | Retained earnings 2024 (€000) | |
|---|---|---|
| Balance at 1 January | 60 | 6 |
| Profit for the year | 87,5 | 75,25 |
| Irredeemable preference dividends paid | (3,6) | (3) |
| Ordinary dividends paid | (18,9) | (13,25) |
| Transfer to general reserve | (10) | (5) |
| Balance at 31 December | 115 | 60 |
Η κατάσταση αυτή δείχνει πώς το υπόλοιπο των κερδών εις νέο στην αρχή της χρήσης, προσαυξημένο με το κέρδος της χρήσης και μειωμένο με τα μερίσματα που πληρώθηκαν (σε προνομιούχους και σε κοινούς μετόχους) και τη μεταφορά σε γενικό αποθεματικό (general reserve), καταλήγει στο υπόλοιπο των κερδών εις νέο στο τέλος της χρήσης.
Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (Statement of Financial Position)
Η τρίτη οικονομική κατάσταση είναι η Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (Statement of Financial Position) της Solid Plc κατά την 31η Δεκεμβρίου 2025 και 2024.
Solid Plc — Statement of Financial Position at 31 December
| 2025 (€000) | 2024 (€000) | |
|---|---|---|
| Non-Current Assets | 462 | 335 |
| Current Assets | ||
| Inventory | 50 | 27 |
| Trade receivables | 100 | 58 |
| Cash & cash equivalents | 15 | 50 |
| Σύνολο Current Assets | 165 | 135 |
| Total assets | 627 | 470 |
| Equity & Liabilities | ||
| Equity | ||
| Ordinary share capital of €2 each | 200 | 200 |
| 3% Irredeemable preference share capital of €1 each | 120 | 100 |
| General reserve | 20 | 10 |
| Retained earnings | 115 | 60 |
| Σύνολο Equity | 455 | 370 |
| Non-Current Liabilities | ||
| 10% Redeemable preference share capital of €1 each 2029/2028 | 20 | 20 |
| 10% Debentures (2028/2027) | 60 | 30 |
| Σύνολο Non-Current Liabilities | 80 | 50 |
| Current Liabilities | ||
| Trade payables | 90 | 45 |
| Tax payable | 2 | 5 |
| Σύνολο Current Liabilities | 92 | 50 |
| Total Equity & Liabilities | 627 | 470 |
Πρόσεξε ότι η Solid Plc έχει δύο διαφορετικά είδη προνομιούχων μετοχών, που δεν πρέπει να συγχέονται:
- 3% Irredeemable preference share capital (μη εξαγοράσιμες προνομιούχες μετοχές, €1 η καθεμία) — καταχωρίζεται στα Ίδια Κεφάλαια (Equity), αφού δεν υπάρχει υποχρέωση εξαγοράς τους.
- 10% Redeemable preference share capital (εξαγοράσιμες προνομιούχες μετοχές, €1 η καθεμία, με έτος εξαγοράς 2029/2028) — καταχωρίζεται στις Μη Κυκλοφορούσες Υποχρεώσεις (Non-Current Liabilities), αφού η επιχείρηση έχει υποχρέωση να τις εξαγοράσει στο μέλλον.
Η σωστή κατάταξη κάθε στοιχείου στη σωστή κατηγορία (Equity ή Liabilities) είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τον σωστό υπολογισμό των δεικτών χρέους (solvency ratios) που θα μελετηθούν παρακάτω.
Παρατηρούμε ότι το σύνολο Equity & Liabilities (627 για το 2025 και 470 για το 2024) ισούται με το σύνολο assets της ίδιας χρήσης, όπως επιβάλλει η θεμελιώδης λογιστική εξίσωση (Assets = Equity + Liabilities).
Οι τρεις καταστάσεις της Solid Plc δεν είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους: το «Profit for the year» της Κατάστασης Αποτελεσμάτων εμφανίζεται ξανά στην Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων, και το τελικό υπόλοιπο των «Retained earnings» από εκεί μεταφέρεται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης. Η συνέπεια αυτή ανάμεσα στις τρεις καταστάσεις είναι ένας πρακτικός τρόπος να ελέγχεις αν τα νούμερα που θα χρησιμοποιήσεις στους αριθμοδείκτες είναι σωστά.
Με τη βοήθεια αυτών των τριών οικονομικών καταστάσεων —Κατάσταση Αποτελεσμάτων, Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων και Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης— θα υπολογιστούν στη συνέχεια του κεφαλαίου οι αριθμοδείκτες κερδοφορίας, ρευστότητας, δραστηριότητας, χρέους και αγοραίας αξίας της Solid Plc.