7.1 Χρηματοοικονομική Ανάλυση - Αριθμοδείκτες (Financial Ratio Analysis) 📊
Οι οικονομικές καταστάσεις αντικατοπτρίζουν οικονομικά γεγονότα που συνέβησαν στο παρελθόν, αλλά παρέχουν και ενδείξεις για την πορεία της επιχείρησης στην τρέχουσα λογιστική χρονιά, καθώς και στις μελλοντικές.
Χρηματοοικονομική Ανάλυση είναι η διαδικασία άντλησης και επεξεργασίας των χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στις οικονομικές καταστάσεις των επιχειρήσεων.
Ο ρόλος λοιπόν της λογιστικής δεν τελειώνει με τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων. Ίσως θα μπορούσε να λεχθεί ότι ο πιο ουσιαστικός ρόλος της είναι η αξιοποίηση των αριθμητικών δεδομένων που συγκεντρώθηκαν και επιτυγχάνονται με την ανάλυση, τη μελέτη και τη σύγκριση των αποτελεσμάτων.
Πολλοί πιστεύουν ότι η δουλειά της λογιστικής τελειώνει όταν συνταχθούν οι οικονομικές καταστάσεις. Στην πραγματικότητα, ο πιο ουσιαστικός ρόλος της ξεκινά μετά — όταν τα αριθμητικά δεδομένα αξιοποιούνται μέσα από ανάλυση, μελέτη και σύγκριση, ώστε να βγουν χρήσιμα συμπεράσματα για το μέλλον της επιχείρησης.
Το κυριότερο εργαλείο της ανάλυσης των αριθμητικών δεδομένων που χρησιμοποιείται είναι οι αριθμοδείκτες.
Ποιοι ενδιαφέρονται για τους αριθμοδείκτες 👥
Οι αριθμοδείκτες ενδιαφέρουν όλους τους χρήστες των οικονομικών καταστάσεων, όπως η διοίκηση/διεύθυνση μιας επιχείρησης, οι επενδυτές/ιδιοκτήτες, οι δανειοδότες/τράπεζες, οι πιστωτές/προμηθευτές, η κυβέρνηση, οι υπάλληλοι και άλλες ομάδες.
Η ανάλυση των αριθμοδεικτών χρησιμοποιείται κυρίως από τις τρεις πιο κάτω ομάδες για λήψη οικονομικών αποφάσεων:
-
Διοίκηση/Διεύθυνση (Directors/Management): χρησιμοποιούν τους αριθμοδείκτες για την ανάλυση, τον έλεγχο, τη βελτίωση και την αξιολόγηση των λειτουργικών και των οικονομικών αποτελεσμάτων της εταιρείας, καθώς ακόμα και τη λήψη αποφάσεων για τη μελλοντική ανάπτυξη ή το κλείσιμο μιας επιχείρησης.
-
Επενδυτές/Ιδιοκτήτες (Investors/Owners): χρησιμοποιούν τους αριθμοδείκτες για να αξιολογήσουν την κερδοφορία, την οικονομική σταθερότητα και τις προοπτικές ανάπτυξης μιας εταιρείας και την απόδοση (return) της επένδυσής τους. Αποφασίζουν κατά πόσο θα επενδύσουν ή όχι σε μια εταιρεία. Αν είναι ήδη μέτοχοι/ιδιοκτήτες μιας εταιρείας, αποφασίζουν αν θα συνεχίσουν να είναι μέτοχοι της εταιρείας ή αν θα αυξήσουν/αποσύρουν το κεφάλαιό τους.
-
Δανειοδότες/Τράπεζες (Lenders/Banks): αναλύουν τους αριθμοδείκτες για να κρίνουν την ικανότητα μιας επιχείρησης να αποπληρώσει τα χρέη της ή/και να αποφασίσουν αν θα δώσουν ή όχι το δάνειο σε μια επιχείρηση και το ύψος του επιτοκίου του δανείου.
Τι είναι οι αριθμοδείκτες 🔢
Αριθμοδείκτες (ή Χρηματοοικονομικοί Δείκτες - Ratios):
-
Οι αριθμοδείκτες είναι χρηματοοικονομικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την ανάλυση της χρηματοοικονομικής κατάστασης των επιχειρήσεων.
-
Η ανάλυση των χρηματοοικονομικών δεικτών χρησιμοποιεί μόνο έναν τρόπο εξέτασης των στοιχείων που έχει τη μορφή των λόγων (ratios).
-
Οι αριθμοδείκτες μπορεί να διατυπωθούν είτε ως ποσοστό (%), είτε ως αναλογία, για παράδειγμα 3:1, είτε ως αριθμός ημερών κ.λπ.
Πρόσεξε ότι ο ίδιος αριθμοδείκτης δεν εκφράζεται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Ανάλογα με τον δείκτη, το αποτέλεσμα μπορεί να δοθεί ως ποσοστό (π.χ. 25%), ως αναλογία (π.χ. 3:1) ή ως αριθμός ημερών (π.χ. 45 ημέρες). Η μορφή έκφρασης είναι μέρος της σωστής απάντησης — δεν αρκεί μόνο ο σωστός αριθμός.
Η αξία της σύγκρισης 🔍
Η αξία των αριθμοδεικτών βρίσκεται στην ικανότητα σύγκρισης των οικονομικών αποτελεσμάτων της ίδιας επιχείρησης από χρόνο σε χρόνο, όπως επίσης και μεταξύ επιχειρήσεων του ίδιου κλάδου. Κατά συνέπεια, οι αριθμοδείκτες θα πρέπει να υπολογίζονται πάντα με βάση τα ίδια κριτήρια, για να μπορεί να υπάρχει συγκρισιμότητα. Δεν θα ήταν σωστή η σύγκριση και ανάλυση των αποτελεσμάτων, αν ένας δείκτης υπολογίζεται το ένα έτος με διαφορετικά κριτήρια από τα κριτήρια των προηγούμενων ετών.
Το πιο συχνό λάθος στην ανάλυση αριθμοδεικτών είναι να συγκρίνονται αποτελέσματα που δεν υπολογίστηκαν με τον ίδιο τρόπο. Αν, για παράδειγμα, μια επιχείρηση αλλάξει μέθοδο αποτίμησης αποθεμάτων από τη μια χρονιά στην άλλη, η σύγκριση των δεικτών μεταξύ των δύο ετών παύει να είναι έγκυρη, εκτός αν γίνει η κατάλληλη αναπροσαρμογή.
Σωστή ερμηνεία των αριθμοδεικτών ✔️
Για τη σωστή ερμηνεία των αριθμοδεικτών, ο αναλυτής θα πρέπει να:
- Κατανοεί τη φύση της εργασίας της επιχείρησης και του περιβάλλοντός της
- Διαθέτει χρηματοοικονομικά δεδομένα πολλών ετών καθώς και αρκετών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον ίδιο κλάδο
- Αναγνωρίζει βασικές διαφορές στις λογιστικές πολιτικές και διαδικασίες των εταιρειών (π.χ. αποτίμηση αποθεμάτων - FIFO, AVCO, μέθοδοι απόσβεσης κ.λπ.)
- Αναπροσαρμόζει τα οικονομικά δεδομένα για να επιτύχει συγκρισιμότητα
Ένας μεμονωμένος αριθμοδείκτης, χωρίς σημείο αναφοράς, λέει ελάχιστα. Το νόημά του αναδεικνύεται μόνο όταν συγκρίνεται είτε με τους δείκτες της ίδιας επιχείρησης σε προηγούμενα έτη, είτε με τους δείκτες άλλων επιχειρήσεων του ίδιου κλάδου. Γι' αυτό ο αναλυτής χρειάζεται στοιχεία πολλών ετών και πολλών επιχειρήσεων, όχι μόνο ένα στιγμιότυπο.