6.6 Πλήρως Λυμένο Παράδειγμα — Kane Limited 🧮
Σε αυτή την ενότητα βλέπουμε ένα πλήρες, βήμα προς βήμα λυμένο παράδειγμα κατάρτισης μιας Κατάστασης Ταμειακών Ροών (Statement of Cash Flows), σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 7 (IAS 7). Η άσκηση συνδυάζει όλα όσα διδαχθήκαμε στις προηγούμενες ενότητες: τον έμμεσο υπολογισμό των ταμειακών ροών από λειτουργικές δραστηριότητες, τις ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες και τις ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες.
Η επιχείρηση του παραδείγματος είναι η Kane Limited. Μας δίνονται η Κατάσταση Λογαριασμού Αποτελεσμάτων (Statement of Profit or Loss) της χρήσης που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2024 και οι Καταστάσεις Χρηματοοικονομικής Θέσης (Statement of Financial Position) στις 31 Δεκεμβρίου 2024 και 2023, μαζί με ορισμένες πρόσθετες σημειώσεις.
Τα δεδομένα του παραδείγματος
Kane Limited — Κατάσταση Λογαριασμού Αποτελεσμάτων για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2024
| €000 | €000 | |
|---|---|---|
| Sales (Πωλήσεις) | 720 | |
| Cost of sales (Κόστος πωληθέντων) | 70 | |
| Salaries & wages (Μισθοί & ημερομίσθια) | 94 | |
| Depreciation (Απόσβεση) | 118 | |
| Loss on disposal (Ζημιά από πώληση παγίου) | 18 | (300) |
| Operating profit (Λειτουργικό κέρδος) | 420 | |
| Finance cost (Χρηματοοικονομικό κόστος) | (28) | |
| Profit before tax (Κέρδος προ φόρου) | 392 | |
| Income tax expense (Έξοδο φόρου εισοδήματος) | (124) | |
| Profit for the year (Κέρδος χρήσης) | 268 |
Kane Limited — Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης στις 31 Δεκεμβρίου
| 2024 €000 | 2024 €000 | 2023 €000 | 2023 €000 | |
|---|---|---|---|---|
| Non-current assets (Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία) | ||||
| Cost (Κόστος κτήσης) | 1.596 | 1.560 | ||
| Accumulated depreciation (Σωρευμένη απόσβεση) | (318) | (224) | ||
| 1.278 | 1.336 | |||
| Current assets (Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία) | ||||
| Inventory (Απόθεμα) | 24 | 20 | ||
| Trade receivables (Εμπορικές απαιτήσεις) | 66 | 50 | ||
| Bank (Τράπεζα) | 48 | 138 | 56 | 126 |
| Total assets (Σύνολο περιουσιακών στοιχείων) | 1.416 | 1.462 | ||
| Equity & liabilities (Ίδια κεφάλαια & υποχρεώσεις) | ||||
| Share capital (Μετοχικό κεφάλαιο) | 360 | 340 | ||
| Share premium (Υπέρ το άρτιο) | 36 | 24 | ||
| Retained earnings (Κέρδη εις νέο) | 716 | 514 | ||
| 1.112 | 878 | |||
| Non-current liabilities (Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις) | ||||
| Long-term loan (Μακροπρόθεσμο δάνειο) | 200 | 500 | ||
| Current liabilities (Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις) | ||||
| Trade payables (Εμπορικές υποχρεώσεις) | 12 | 6 | ||
| Income tax (Φόρος εισοδήματος) | 92 | 104 | 78 | 84 |
| Total Equity and Liabilities (Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων) | 1.416 | 1.462 |
Σημειώσεις (Notes)
- Καταβλήθηκαν μερίσματα (Dividends) συνολικού ύψους €66.000 κατά τη διάρκεια της χρήσης.
- Έγινε αγορά νέου μηχανήματος (Purchase of a new machinery) αξίας €90.000.
Ζητούμενο: Να καταρτιστεί η Κατάσταση Ταμειακών Ροών (Statement of Cash Flows) της Kane Ltd για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2024, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΔΛΠ 7 (IAS 7).
Το κέρδος της Κατάστασης Λογαριασμού Αποτελεσμάτων δεν είναι το ίδιο με τη μεταβολή στα μετρητά. Πριν φτάσουμε στην τελική Κατάσταση Ταμειακών Ροών, πρέπει πρώτα να «λύσουμε» τους λογαριασμούς που κρύβουν κινήσεις μετρητών — τον φόρο εισοδήματος, το μη κυκλοφορούν ενεργητικό, τις πωλήσεις παγίων και τη σωρευμένη απόσβεση. Αυτό ακριβώς κάνουν οι «εργασίες» (workings) πιο κάτω.
Λύση — Εργασίες (Workings)
Πριν καταρτίσουμε την τελική κατάσταση, υπολογίζουμε μέσα από λογαριασμούς Τ (T-accounts) τα ποσά που δεν δίνονται απευθείας: τον φόρο που πληρώθηκε σε μετρητά, το κόστος του νέου παγίου, τη σωρευμένη απόσβεση που αναλογεί στο πάγιο που πωλήθηκε και τα έσοδα από την πώλησή του.
(1) Λογαριασμός Φόρου Εισοδήματος — Income Tax A/c
| Χρέωση | €000 | Πίστωση | €000 |
|---|---|---|---|
| Cash – paid (Μετρητά που καταβλήθηκαν) | 110 | Balance b/d (Υπόλοιπο έναρξης) | 78 |
| Balance c/d (Υπόλοιπο κλεισίματος) | 92 | SOPL – charge for the year (Χρέωση χρήσης) | 124 |
| Σύνολο | 202 | Σύνολο | 202 |
Το υπόλοιπο έναρξης (78) και η χρέωση της χρήσης στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων (124) βρίσκονται στην πιστωτική πλευρά, ενώ το υπόλοιπο κλεισίματος (92, όπως εμφανίζεται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης 2024) μπαίνει στη χρεωστική πλευρά μαζί με το ζητούμενο ποσό. Το ποσό που λείπει για να ισοσκελιστεί ο λογαριασμός είναι το φόρος που πληρώθηκε σε μετρητά (Income tax paid) = €110.000.
(2) Λογαριασμός Μη Κυκλοφορούντων Περιουσιακών Στοιχείων (Κόστος) — Non-Current Assets A/c (Cost)
| Χρέωση | €000 | Πίστωση | €000 |
|---|---|---|---|
| Balance b/d (Υπόλοιπο έναρξης) | 1.560 | Disposals (Πωλήσεις παγίων) | 54 |
| Bank – Purchase of a new machine (Αγορά νέου μηχανήματος) | 90 | Balance c/d (Υπόλοιπο κλεισίματος) | 1.596 |
| Σύνολο | 1.650 | Σύνολο | 1.650 |
Το υπόλοιπο έναρξης (1.560) και η αγορά του νέου μηχανήματος (90, δεδομένο από τις σημειώσεις) βρίσκονται στη χρεωστική πλευρά. Το υπόλοιπο κλεισίματος (1.596, από την Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης 2024) μπαίνει στην πιστωτική πλευρά. Το ποσό που λείπει είναι το κόστος κτήσης του παγίου που πωλήθηκε (Disposals) = €54.000.
(3) Λογαριασμός Σωρευμένης Απόσβεσης — Accumulated Depreciation A/c
| Χρέωση | €000 | Πίστωση | €000 |
|---|---|---|---|
| Depreciation – disposal (Απόσβεση παγίου που πωλήθηκε) | 24 | Balance b/d (Υπόλοιπο έναρξης) | 224 |
| Balance c/d (Υπόλοιπο κλεισίματος) | 318 | P&L – charge for the year (Χρέωση χρήσης) | 118 |
| Σύνολο | 342 | Σύνολο | 342 |
Το υπόλοιπο έναρξης (224) και η επιβάρυνση απόσβεσης της χρήσης από την Κατάσταση Αποτελεσμάτων (118) βρίσκονται στην πιστωτική πλευρά. Το υπόλοιπο κλεισίματος (318, από την Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης 2024) μπαίνει στη χρεωστική πλευρά. Το ποσό που λείπει είναι η σωρευμένη απόσβεση του παγίου που πωλήθηκε = €24.000.
(4) Λογαριασμός Πώλησης Παγίου — Disposal A/c
| Χρέωση | €000 | Πίστωση | €000 |
|---|---|---|---|
| NCA at cost (W2) (Κόστος κτήσης παγίου) | 54 | Accumulated Dep'n (W3) (Σωρευμένη απόσβεση) | 24 |
| Bank – proceeds (Έσοδα από πώληση) | 12 | ||
| Loss on disposal (Ζημιά από πώληση) | 18 | ||
| Σύνολο | 54 | Σύνολο | 54 |
Στη χρεωστική πλευρά μεταφέρεται το κόστος κτήσης του παγίου που πωλήθηκε, όπως υπολογίστηκε στην εργασία (2). Στην πιστωτική πλευρά μπαίνουν η σωρευμένη απόσβεση που αναλογεί στο πάγιο, όπως υπολογίστηκε στην εργασία (3), και η ζημιά από την πώληση (18, δεδομένη από την Κατάσταση Αποτελεσμάτων). Το ποσό που λείπει για να ισοσκελιστεί ο λογαριασμός είναι τα έσοδα από την πώληση του παγίου (Proceeds from sale) = €12.000.
Κάθε λογαριασμός Τ «λύνει» ένα άγνωστο μέσα από τη λογική ότι η χρεωστική πλευρά πρέπει πάντα να ισούται με την πιστωτική. Η σειρά έχει σημασία: πρώτα υπολογίζουμε το κόστος κτήσης του παγίου που πωλήθηκε (2) και τη σωρευμένη απόσβεσή του (3), γιατί και τα δύο αυτά ποσά χρειάζονται ως δεδομένα στον λογαριασμό πώλησης (4), για να βρούμε τελικά τα πραγματικά έσοδα σε μετρητά από την πώληση.
Η τελική Κατάσταση Ταμειακών Ροών
Kane Limited — Κατάσταση Ταμειακών Ροών για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2024
| €000 | €000 | |
|---|---|---|
| Cash flows from operating activities (Ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες) | ||
| Profit before taxation (Κέρδος προ φόρου) | 392 | |
| Add: Loss on sale of machinery (Πλέον: Ζημιά από πώληση μηχανήματος) | 18 | |
| Add: Depreciation (Πλέον: Απόσβεση) | 118 | |
| Add: Finance cost (Πλέον: Χρηματοοικονομικό κόστος) | 28 | |
| Operating cash flow before working capital changes (Ταμειακή ροή προ μεταβολών κεφαλαίου κίνησης) | 556 | |
| Less: Increase in inventories (Μείον: Αύξηση αποθεμάτων) | (4) | |
| Less: Increase in trade and other receivables (Μείον: Αύξηση εμπορικών απαιτήσεων) | (16) | |
| Add: Increase in trade payables (Πλέον: Αύξηση εμπορικών υποχρεώσεων) | 6 | |
| Cash generated from operations (Μετρητά από λειτουργικές δραστηριότητες) | 542 | |
| Interest paid (Τόκοι που καταβλήθηκαν) | (28) | |
| Income tax paid (W1) (Φόρος που καταβλήθηκε) | (110) | |
| Net cash from operating activities (Καθαρές ταμειακές ροές από λειτουργικές δραστηριότητες) | 404 | |
| Cash flows from investing activities (Ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες) | ||
| Purchase of non-current asset (W2) (Αγορά μη κυκλοφορούντος περιουσιακού στοιχείου) | (90) | |
| Proceeds from sale of non-current asset (W4) (Έσοδα από πώληση μη κυκλοφορούντος περιουσιακού στοιχείου) | 12 | |
| Net cash used in investing activities (Καθαρές ταμειακές ροές από επενδυτικές δραστηριότητες) | (78) | |
| Cash flows from financing activities (Ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες) | ||
| Proceeds from issue of share capital (360+36-340-24) (Έσοδα από έκδοση μετοχικού κεφαλαίου) | 32 | |
| Repayment of long-term borrowings (500-200) (Αποπληρωμή μακροπρόθεσμου δανεισμού) | (300) | |
| Dividends paid (Μερίσματα που καταβλήθηκαν) | (66) | |
| Net cash used in financing activities (Καθαρές ταμειακές ροές από χρηματοδοτικές δραστηριότητες) | (334) | |
| Net Decrease in cash and cash equivalents (Καθαρή μείωση μετρητών και ταμειακών ισοδυνάμων) | (8) | |
| Cash and cash equivalents at beginning of period (Μετρητά και ταμειακά ισοδύναμα έναρξης περιόδου) | 56 | |
| Cash and cash equivalents at end of period (Μετρητά και ταμειακά ισοδύναμα λήξης περιόδου) | 48 |
Πώς προκύπτει κάθε γραμμή
Λειτουργικές δραστηριότητες (Operating activities)
Η αφετηρία είναι το κέρδος προ φόρου (392), όχι το τελικό κέρδος χρήσης, γιατί ο φόρος αντιμετωπίζεται ξεχωριστά παρακάτω. Πάνω σε αυτό προστίθενται τα μη ταμειακά κονδύλια που είχαν αφαιρεθεί κατά τον υπολογισμό του κέρδους αλλά δεν αντιπροσωπεύουν πραγματική εκροή μετρητών: η ζημιά από πώληση μηχανήματος (18) και η απόσβεση (118). Προστίθεται επίσης το χρηματοοικονομικό κόστος (28), αφού αυτό θα εμφανιστεί ξεχωριστά, πληρωμένο, πιο κάτω στην ίδια ενότητα.
Στη συνέχεια προσαρμόζουμε για τις μεταβολές του κεφαλαίου κίνησης: η αύξηση των αποθεμάτων (4) και η αύξηση των εμπορικών απαιτήσεων (16) αφαιρούνται, γιατί δεσμεύουν μετρητά, ενώ η αύξηση των εμπορικών υποχρεώσεων (6) προστίθεται, γιατί σημαίνει ότι η επιχείρηση καθυστέρησε να πληρώσει προμηθευτές, κρατώντας έτσι μετρητά μέσα στην επιχείρηση.
Τέλος, αφαιρούνται οι πραγματικές πληρωμές σε μετρητά: οι τόκοι που καταβλήθηκαν (28) και ο φόρος που καταβλήθηκε (110), όπως υπολογίστηκε στην εργασία (1).
Το ποσό φόρου που εμφανίζεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων (124) είναι η επιβάρυνση της χρήσης, όχι το ποσό που πράγματι καταβλήθηκε σε μετρητά. Επειδή υπάρχει υπόλοιπο φόρου σε εκκρεμότητα στην αρχή και στο τέλος της χρήσης, το πραγματικό ποσό που πληρώθηκε προκύπτει μόνο μέσα από τον λογαριασμό Τ. Ο ίδιος συλλογισμός θα ίσχυε και για τους τόκους αν υπήρχε υπόλοιπο δεδουλευμένων τόκων — εδώ δίνεται απευθείας το ποσό των €28.000.
Επενδυτικές δραστηριότητες (Investing activities)
Εδώ καταγράφονται οι πραγματικές ταμειακές κινήσεις που αφορούν μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία: η αγορά του νέου μηχανήματος (90), όπως δόθηκε στις σημειώσεις και επιβεβαιώθηκε στην εργασία (2), και τα έσοδα από την πώληση του παλιού παγίου (12), όπως υπολογίστηκαν στην εργασία (4). Προσοχή: δεν εμφανίζεται εδώ ούτε η σωρευμένη απόσβεση ούτε η ζημιά από την πώληση — αυτά είναι μη ταμειακά μεγέθη και έχουν ήδη αντιμετωπιστεί στις λειτουργικές δραστηριότητες.
Χρηματοδοτικές δραστηριότητες (Financing activities)
Τα έσοδα από έκδοση μετοχικού κεφαλαίου (32) προκύπτουν συγκρίνοντας τα υπόλοιπα του μετοχικού κεφαλαίου και του υπέρ το άρτιο μεταξύ των δύο ετών: (360 + 36) − (340 + 24) = 396 − 364 = 32. Η αποπληρωμή μακροπρόθεσμου δανεισμού (300) προκύπτει από τη μείωση του μακροπρόθεσμου δανείου: 500 − 200 = 300. Τα μερίσματα που καταβλήθηκαν (66) δίνονται απευθείας από τις σημειώσεις της άσκησης.
Η καθαρή μεταβολή μετρητών που προκύπτει από τις τρεις ενότητες (404 − 78 − 334 = −8) πρέπει να συμφωνεί ακριβώς με τη διαφορά ανάμεσα στο υπόλοιπο Bank της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης του 2024 (48) και του 2023 (56): 48 − 56 = −8. Αυτή η συμφωνία είναι ο τελικός έλεγχος ότι όλες οι εργασίες και η κατάσταση καταρτίστηκαν σωστά.
Ανακεφαλαίωση της μεθόδου
- Ξεκινάμε από το κέρδος προ φόρου και όχι από το κέρδος χρήσης.
- Προσθέτουμε πίσω τα μη ταμειακά έξοδα (απόσβεση, ζημιά από πώληση παγίου) και το χρηματοοικονομικό κόστος.
- Προσαρμόζουμε για τις μεταβολές του κεφαλαίου κίνησης (αποθέματα, απαιτήσεις, υποχρεώσεις).
- Αφαιρούμε τους πραγματικούς τόκους και φόρο που καταβλήθηκαν σε μετρητά, όπως προκύπτουν από λογαριασμούς Τ όταν υπάρχουν υπόλοιπα έναρξης/κλεισίματος.
- Καταγράφουμε στις επενδυτικές δραστηριότητες μόνο τις πραγματικές ταμειακές κινήσεις για αγορές/πωλήσεις παγίων, χρησιμοποιώντας λογαριασμούς Τ για να απομονώσουμε το κόστος κτήσης, τη σωρευμένη απόσβεση και τα έσοδα πώλησης.
- Καταγράφουμε στις χρηματοδοτικές δραστηριότητες τις μεταβολές σε μετοχικό κεφάλαιο, δανεισμό και τα μερίσματα που καταβλήθηκαν.
- Επαληθεύουμε το αποτέλεσμα συγκρίνοντάς το με την πραγματική μεταβολή του υπολοίπου Bank ανάμεσα στις δύο χρήσεις.