6.1 Κατάσταση Ταμειακών Ροών 💵
Όπως έχεις ήδη μάθει, η Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης (Statement of Profit or Loss) δείχνει τα κέρδη (ή ζημιές) μιας επιχείρησης για μια χρονική περίοδο, ενώ η Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (Statement of Financial Position) δείχνει τη χρηματοοικονομική της κατάσταση σε μια δεδομένη στιγμή.
Καμία όμως από τις δύο δεν δείχνει και ούτε επεξηγεί τη μεταβολή στη ρευστότητά της, ούτε αναφέρει τον λόγο ή τους λόγους που αυξήθηκαν ή μειώθηκαν τα μετρητά κατά τη λογιστική περίοδο.
Καμία επιχείρηση δεν θα οδηγηθεί σε κλείσιμο αν έχει κάνει βραχυπρόθεσμα ζημιές, αλλά αντιθέτως θα υποχρεωθεί σε κλείσιμο αν δεν είναι σε θέση να πληρώσει τους πιστωτές της. Η ρευστότητα λοιπόν, δηλαδή η ικανότητα μιας επιχείρησης να πληρώνει τις τρέχουσες υποχρεώσεις της, είναι πιο σημαντική για την επιβίωση ή τη συνεχή λειτουργία της, από την κερδοφορία.
Η ρευστότητα είναι το «αίμα» για τη ζωή της επιχείρησης (lifeblood of the business) και από αυτήν εξαρτάται η επιβίωσή της. Μια επιχείρηση μπορεί να είναι κερδοφόρα στα χαρτιά και ταυτόχρονα να οδηγηθεί σε κλείσιμο επειδή δεν έχει αρκετά μετρητά για να πληρώσει τους πιστωτές της.
Τι είναι η Κατάσταση Ταμειακών Ροών
Γι' αυτόν τον σκοπό είναι αναγκαία η κατάρτιση μιας άλλης χρηματοοικονομικής κατάστασης, που ονομάζεται Κατάσταση Ταμειακών Ροών (Statement of Cash Flows). Οι χρήστες των οικονομικών καταστάσεων μιας εταιρείας ενδιαφέρονται για τον τρόπο με τον οποίο η εταιρεία δημιουργεί και χρησιμοποιεί τα ταμειακά διαθέσιμα και τα ταμειακά ισοδύναμα.
Σύμφωνα με το Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο 1 (IAS 1) η Κατάσταση Ταμειακών Ροών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών καταστάσεων. Το Διεθνές Λογιστικό Πρότυπο 7 - Κατάσταση Ταμειακών Ροών (IAS 7) – θέτει τις απαιτήσεις για την παρουσίαση της Κατάστασης Ταμειακών Ροών και των σχετικών γνωστοποιήσεων.
Η Κατάσταση Ταμειακών Ροών εμφανίζει τις ταμειακές ροές της εταιρείας για μια περίοδο. Δείχνει δηλαδή τις ταμειακές εισροές (εισπράξεις, cash inflows) και τις ταμειακές εκροές (πληρωμές, cash outflows) – από πού προήλθαν τα μετρητά και πού δαπανήθηκαν.
Σε τι βοηθά η Κατάσταση Ταμειακών Ροών
Η Κατάσταση Ταμειακών Ροών βοηθά στην:
- Αξιολόγηση της τρέχουσας ρευστότητας (liquidity) και της φερεγγυότητας (solvency) της επιχείρησης.
- Ρευστότητα = ικανότητα της εταιρείας να καλύψει τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις
- Φερεγγυότητα = ικανότητα της εταιρείας να καλύψει τις μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις της
- Αξιολόγηση της χρηματοοικονομικής προσαρμοστικότητας (financial adaptability) της επιχείρησης - αν δηλαδή η επιχείρηση είναι σε θέση να αναλάβει δράση και να αλλάξει τις ταμειακές της ροές, για να προσαρμοστεί σε απρόβλεπτα γεγονότα.
- Στην εκτίμηση των μελλοντικών Ταμειακών Ροών.
- Στον διαχωρισμό των Ταμειακών Ροών σε κύριες κατηγορίες, δηλαδή εντός και εκτός των λειτουργικών δραστηριοτήτων της επιχείρησης, όπως και τον καθορισμό Ταμειακών Ροών που δημιουργούνται από εμπορικές συναλλαγές.
- Να παρέχει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και να βοηθά στον έγκαιρο εντοπισμό τυχόν προβλημάτων.
- Να ενισχύει τη σύγκριση των επιδόσεων από διαφορετικές επιχειρήσεις, επειδή εξαλείφει τις επιπτώσεις της χρήσης διαφορετικών λογιστικών χειρισμών για τις ίδιες συναλλαγές και γεγονότα.
Βασικοί ορισμοί του Προτύπου
Οι ακόλουθοι όροι χρησιμοποιούνται σε αυτό το Πρότυπο:
- Ταμειακά διαθέσιμα (cash) είναι αυτά που αποτελούνται από μετρητά στο ταμείο της επιχείρησης και από καταθέσεις, που μπορεί να αναληφθούν άμεσα.
- Ταμειακά ισοδύναμα (cash equivalent) είναι οι βραχυπρόθεσμες επενδύσεις, που μπορούν εύκολα και άμεσα να μετατραπούν σε μετρητά (π.χ. ομόλογα δημοσίου).
- Ταμειακές Ροές (cash flows) είναι οι εισροές (inflows) και οι εκροές (outflows) Ταμειακών διαθέσιμων και Ταμειακών ισοδυνάμων.
Όπου στη συνέχεια αναφέρονται τα «μετρητά», εννοείται ότι αυτό συμπεριλαμβάνει τόσο τα ταμειακά διαθέσιμα (cash) όσο και τα ταμειακά ισοδύναμα (cash equivalent). Μην τα μπερδεύεις: τα ταμειακά ισοδύναμα δεν είναι μετρητά στην κυριολεξία, αλλά βραχυπρόθεσμες επενδύσεις που μετατρέπονται εύκολα και άμεσα σε μετρητά.
Οι τρεις κατηγορίες Ταμειακών Ροών
Οι Ταμειακές Ροές χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες και ταξινομούνται στις πιο κάτω δραστηριότητες:
- Λειτουργικές Δραστηριότητες (operating activities)
- Επενδυτικές Δραστηριότητες (investing activities)
- Χρηματοδοτικές Δραστηριότητες (financing activities)
1. Λειτουργικές Δραστηριότητες (Operating activities)
Είναι οι κύριες δραστηριότητες δημιουργίας εσόδων της επιχείρησης και άλλες δραστηριότητες που δεν είναι επενδυτικές ή χρηματοοικονομικές.
Για παράδειγμα, εισπράξεις από την πώληση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών, πληρωμές στους προμηθευτές, πληρωμές μισθών και άλλων εξόδων.
2. Επενδυτικές Δραστηριότητες (Investing activities)
Είναι οι δραστηριότητες που περιλαμβάνουν την απόκτηση ή την πώληση στοιχείων μη κυκλοφοριακού ενεργητικού (non-current assets), όπως είναι τα κτήρια, τα μηχανήματα, τα αυτοκίνητα, καθώς και οι επενδύσεις σε άλλες εταιρείες και οι αποδόσεις αυτών των επενδύσεων.
3. Χρηματοδοτικές Δραστηριότητες (Financing activities)
Είναι οι δραστηριότητες που καταλήγουν σε μεταβολές στο μέγεθος και τη σύνθεση του μετοχικού κεφαλαίου και του δανεισμού της επιχείρησης. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται η έκδοση και η εξαγορά μετοχών, η σύναψη δανείων και η αποπληρωμή δανείων, η καταβολή μερισμάτων.
Χρήσιμες συμβουλές
Οι πιο κάτω συνδέσεις βοηθούν να θυμάσαι ποια κατηγορία ταμειακών ροών σχετίζεται με ποια οικονομική κατάσταση:
| Κατηγορία δραστηριότητας | Σχετίζεται με |
|---|---|
| Λειτουργικές δραστηριότητες | Κατάσταση Αποτελεσμάτων (SOPL) της τρέχουσας χρονιάς, το Κυκλοφοριακό Ενεργητικό (Current assets) και τις Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις (Current liabilities) δύο συνεχόμενων χρόνων (SOFP) |
| Επενδυτικές δραστηριότητες | Στοιχεία μη κυκλοφοριακού ενεργητικού (non-current assets) δύο συνεχόμενων χρόνων (SOFP) |
| Χρηματοδοτικές δραστηριότητες | Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις (Non-current liabilities) και Ίδια Κεφάλαια (equity capital) δύο συνεχόμενων χρόνων (SOFP) |
Για να καταρτίσεις σωστά την Κατάσταση Ταμειακών Ροών χρειάζεσαι πάντα δύο συνεχόμενες Καταστάσεις Χρηματοοικονομικής Θέσης (SOFP) — της τρέχουσας και της προηγούμενης χρονιάς — μαζί με την Κατάσταση Αποτελεσμάτων (SOPL) της τρέχουσας χρονιάς. Οι μεταβολές ανάμεσα στα δύο έτη είναι αυτές που αποκαλύπτουν τις ταμειακές ροές.