5.6 Πλήρως λυμένο παράδειγμα 🧮
Σε αυτή την ενότητα εφαρμόζουμε όλα όσα έχεις μάθει για τις δημόσιες μετοχικές εταιρείες περιορισμένης ευθύνης σε ένα πλήρως λυμένο παράδειγμα. Θα δεις πώς, ξεκινώντας από ένα Ισοζύγιο και ορισμένες πρόσθετες πληροφορίες, καταρτίζονται —σύμφωνα με το ΔΛΠ 1— οι τρεις βασικές οικονομικές καταστάσεις: η Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης (Statement of Profit or Loss), η Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων (Statement of Changes in Equity) και η Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (Statement of Financial Position).
Το ισοζύγιο της εταιρείας
Το Ισοζύγιο (Trial balance) της εταιρείας Proton Ltd στις 30 Απριλίου 2025 έχει ως εξής:
| Λογαριασμός | € Χρέωση | € Πίστωση |
|---|---|---|
| Έσοδα (Πωλήσεις) — Revenue (Sales) | 756.000 | |
| Αγορές — Purchases | 446.000 | |
| Απόθεμα την 1 Μαΐου 2024 — Inventory on 1 May 2024 | 32.000 | |
| Μισθοί και προμήθειες πωλητών — Sales staff salaries and commission | 83.000 | |
| Μισθοί διοίκησης — Administration salaries | 57.000 | |
| Έξοδα μεταφοράς εισερχομένων — Carriage inwards | 13.000 | |
| Έξοδα μεταφοράς εξερχομένων — Carriage outwards | 24.000 | |
| Γενικά διοικητικά έξοδα — General administrative expenses | 45.000 | |
| Τόκοι ομολόγων — Interest on debentures | 5.000 | |
| Υπεραξία — Goodwill | 100.000 | |
| Ιδιόκτητα ακίνητα στο κόστος — Freehold premises at cost | 240.000 | |
| Συσσωρευμένες αποσβέσεις ιδιόκτητων ακινήτων την 1 Μαΐου 2024 — Accumulated depreciation of freehold premises on 1 May 2024 | 71.000 | |
| Οχήματα διανομής στο κόστος — Delivery vans at cost | 75.000 | |
| Συσσωρευμένες αποσβέσεις οχημάτων διανομής την 1 Μαΐου 2024 — Accumulated depreciation of delivery vans on 1 May 2024 | 30.000 | |
| Μηχανήματα γραφείου στο κόστος — Office machinery at cost | 35.000 | |
| Συσσωρευμένες αποσβέσεις μηχανημάτων γραφείου την 1 Μαΐου 2024 — Accumulated depreciation of office machinery on 1 May 2024 | 10.000 | |
| Εμπορικές απαιτήσεις — Trade receivables | 60.000 | |
| Εμπορικές υποχρεώσεις — Trade payables | 44.400 | |
| Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα — Cash and Cash equivalent | 66.000 | |
| 100.000 συνήθεις μετοχές του €1 — 100 000 ordinary shares of €1 | 100.000 | |
| 80.000 6% μη εξαγοράσιμες προνομιούχες μετοχές του €1 — 80 000 6% Irredeemable preference shares of €1 | 80.000 | |
| 10% Ομολογίες (αποπληρωτέες το 2029) — 10% debentures (repayable 2029) | 100.000 | |
| Υπέρ το άρτιο — Share premium | 30.000 | |
| Γενικό αποθεματικό — General reserve | 40.000 | |
| Κέρδη εις νέο την 1 Μαΐου 2024 — Retained earnings on 1 May 2024 | 26.900 | |
| Μερίσματα προνομιούχων μετοχών που πληρώθηκαν — Preference dividends paid | 4.800 | |
| Μερίσματα συνήθων μετοχών που πληρώθηκαν — Ordinary dividends paid | 2.500 | |
| Σύνολο | 1.288.300 | 1.288.300 |
Παρατήρησε ότι το σύνολο Χρέωσης και το σύνολο Πίστωσης είναι ίσα (€1.288.300). Αυτό είναι απαραίτητη —αλλά όχι επαρκής— συνθήκη για την ορθότητα των εγγραφών, σύμφωνα με τη λογική του διπλογραφικού συστήματος που έχεις ήδη διδαχθεί.
Πρόσθετες πληροφορίες
Για την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων δίνονται επιπλέον οι εξής πληροφορίες:
- Απόθεμα στις 30 Απριλίου 2025: €54.000
- Η απόσβεση για το έτος που έληξε στις 30 Απριλίου 2025 υπολογίζεται ως εξής:
- Ιδιόκτητα ακίνητα (Freehold Premises): 10% επί του κόστους. Τα 4/5 των ιδιόκτητων ακινήτων αποτελούν τα γραφεία της εταιρείας. Το υπόλοιπο των ιδιόκτητων ακινήτων είναι η αποθήκη.
- Οχήματα διανομής (Delivery vans): 20% με τη μέθοδο του μειούμενου υπολοίπου.
- Μηχανήματα γραφείου (Office machinery): 20% επί του κόστους.
- Οι τόκοι ομολογιών εκκρεμούσαν για το δεύτερο εξάμηνο του έτους.
- Πρέπει να γίνει πρόβλεψη για φορολογία επί των κερδών της χρήσης, ποσού €7.500.
- Πρέπει να γίνει μεταφορά €20.000 στο Γενικό αποθεματικό.
Ζητείται: Να καταρτιστούν, σύμφωνα με το ΔΛΠ 1, οι πιο κάτω καταστάσεις:
α) Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης (Statement of Profit or Loss) για το έτος που έληξε στις 30 Απριλίου 2025.
β) Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων (Statement of Changes in Equity) για το έτος που έληξε στις 30 Απριλίου 2025.
γ) Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (Statement of Financial Position) την 30 Απριλίου 2025.
Λύση
Υπολογιστικά σημειώματα (Notes/Workings)
Πριν καταρτιστούν οι καταστάσεις, υπολογίζονται τρία βοηθητικά ποσά: το κόστος πωληθέντων, τα έξοδα διάθεσης και τα έξοδα διοίκησης.
1. Κόστος πωληθέντων (Cost of Sales)
| Στοιχείο | € |
|---|---|
| Απόθεμα έναρξης (Opening inventory) | 32.000 |
| Αγορές (Purchases) | 446.000 |
| Πλέον: Έξοδα μεταφοράς εισερχομένων (Carriage inwards) | 13.000 |
| Σύνολο | 491.000 |
| Μείον: Απόθεμα λήξης (Less: closing inventory) | (54.000) |
| Κόστος πωληθέντων | 437.000 |
2. Έξοδα διάθεσης (Distribution costs)
| Στοιχείο | € |
|---|---|
| Μισθοί και προμήθειες πωλητών (Sales staff salaries and commission) | 83.000 |
| Έξοδα μεταφοράς εξερχομένων (Carriage outwards) | 24.000 |
| Απόσβεση αποθήκης — Depreciation: Warehouse (240.000×10%×1/5) | 4.800 |
| Απόσβεση οχημάτων διανομής — Depreciation: Delivery vans (75.000-30.000)×20% | 9.000 |
| Σύνολο | 120.800 |
3. Έξοδα διοίκησης (Administrative expenses)
| Στοιχείο | € |
|---|---|
| Μισθοί διοίκησης (Administrative salaries) | 57.000 |
| Γενικά διοικητικά έξοδα (General admin expenses) | 45.000 |
| Απόσβεση γραφείων — Depreciation: Office premises (240.000×10%×4/5) | 19.200 |
| Απόσβεση μηχανημάτων γραφείου — Depreciation: Office machinery (35.000×20%) | 7.000 |
| Σύνολο | 128.200 |
4. Χρηματοοικονομικό κόστος (Finance cost): 100.000 × 10% = 10.000
Το ίδιο ακίνητο (κόστους €240.000) χρησιμοποιείται εν μέρει ως αποθήκη και εν μέρει ως γραφεία. Επειδή η αποθήκη εξυπηρετεί τη διανομή και τα γραφεία τη διοίκηση, η συνολική ετήσια απόσβεση του 10% επί κόστους (€24.000) μοιράζεται αναλογικά: το 1/5 (€4.800) καταχωρείται στα έξοδα διάθεσης και το 4/5 (€19.200) στα έξοδα διοίκησης — ακριβώς όπως αναλογεί η χρήση του χώρου.
Τα οχήματα διανομής αποσβένονται με τη μέθοδο του μειούμενου υπολοίπου, δηλαδή το 20% εφαρμόζεται στην αναπόσβεστη αξία (κόστος μείον συσσωρευμένες αποσβέσεις) και όχι στο αρχικό κόστος: (75.000 − 30.000) × 20% = 9.000. Αν εφαρμοζόταν λανθασμένα στο αρχικό κόστος, το αποτέλεσμα θα ήταν 15.000 — διαφορετικό και εσφαλμένο.
α) Proton Ltd — Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσης για το έτος που έληξε στις 30 Απριλίου 2025 (σύμφωνα με το ΔΛΠ 1)
| Στοιχείο | € |
|---|---|
| Έσοδα (Revenue) | 756.000 |
| Κόστος πωληθέντων (Cost of sales) | (437.000) |
| Μικτό κέρδος (Gross profit) | 319.000 |
| Έξοδα διάθεσης (Distribution costs) | (120.800) |
| Έξοδα διοίκησης (Administrative expenses) | (128.200) |
| Κέρδος από λειτουργίες (Profit from operations) | 70.000 |
| Χρηματοοικονομικό κόστος (Finance cost) | (10.000) |
| Κέρδος προ φόρων (Profit before tax) | 60.000 |
| Φορολογία (Taxation) | (7.500) |
| Κέρδος χρήσης (Profit for the year) | 52.500 |
β) Proton Ltd — Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων για το έτος που έληξε στις 30 Απριλίου 2025
| Συνήθεις μετοχές (Ordinary Share Capital) € | 6% Μη εξαγ. Προνομ. μετοχές (6% Irred. Pref share Capital) € | Υπέρ το άρτιο (Share Premium) € | Γενικό αποθεματικό (General reserve) € | Κέρδη εις νέο (Retained earnings) € | Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (Total equity) € | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Υπόλοιπο έναρξης (Balance at start) | 100.000 | 80.000 | 30.000 | 40.000 | 26.900 | 276.900 |
| Κέρδος χρήσης (Profit for the year) | 52.500 | 52.500 | ||||
| Μεταφορά στο γενικό αποθεματικό (Transfer to general reserve) | 20.000 | (20.000) | ---- | |||
| Μερίσματα που πληρώθηκαν (Dividends paid) | (7.300)* | (7.300) | ||||
| Υπόλοιπο λήξης (Balance at end) | 100.000 | 80.000 | 30.000 | 60.000 | 52.100 | 322.100 |
*4.800 + 2.500 = 7.300 (προνομιούχα μερίσματα + συνήθη μερίσματα)
Η μεταφορά των €20.000 από τα κέρδη εις νέο στο γενικό αποθεματικό είναι απλώς μια ανακατανομή μέσα στα ίδια κεφάλαια — μειώνει τη μία στήλη και αυξάνει την άλλη κατά το ίδιο ποσό, γι' αυτό στη στήλη «Σύνολο» εμφανίζεται «----». Το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων επηρεάζεται μόνο από το κέρδος χρήσης και τα μερίσματα που πληρώθηκαν.
γ) Proton Ltd — Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης την 30 Απριλίου 2025 (σύμφωνα με το ΔΛΠ 1)
| Στοιχείο | € |
|---|---|
| Περιουσιακά στοιχεία (Assets) | |
| Μη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία (Non-current assets) | |
| Ενσώματα – Ακίνητα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμός (Tangible – Property, plant and equipment) | 199.000 |
| Άυλα – Υπεραξία (Intangible – Goodwill) | 100.000 |
| Σύνολο μη κυκλοφορούντων | 299.000 |
| Κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία (Current assets) | |
| Αποθέματα (Inventories) | 54.000 |
| Εμπορικές απαιτήσεις (Trade receivables) | 60.000 |
| Ταμείο και ταμειακά ισοδύναμα (Cash and cash equivalent) | 66.000 |
| Σύνολο κυκλοφορούντων | 180.000 |
| Σύνολο περιουσιακών στοιχείων (Total Assets) | 479.000 |
| Ίδια Κεφάλαια και Υποχρεώσεις (Equity and Liabilities) | |
| Ίδια Κεφάλαια (Equity) | |
| Συνήθεις μετοχικό κεφάλαιο (Ordinary share capital) | 100.000 |
| 6% Μη εξαγοράσιμο προνομιούχο μετοχικό κεφάλαιο (6% Irredeemable preference share capital) | 80.000 |
| Υπέρ το άρτιο (Share premium) | 30.000 |
| Γενικό αποθεματικό (General reserve) | 60.000 |
| Κέρδη εις νέο (Retained earnings) | 52.100 |
| Σύνολο ιδίων κεφαλαίων | 322.100 |
| Μη κυκλοφορούσες υποχρεώσεις (Non-current liabilities) | |
| 10% Ομολογίες (10% Debentures) | 100.000 |
| Κυκλοφορούσες υποχρεώσεις (Current liabilities) | |
| Εμπορικές υποχρεώσεις (Trade payables) | 44.400 |
| Λοιπές υποχρεώσεις (Other payables) | 5.000 |
| Φόρος πληρωτέος (Tax payable) | 7.500 |
| Σύνολο κυκλοφορουσών υποχρεώσεων | 56.900 |
| Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων και Υποχρεώσεων (Total Equity and Liabilities) | 479.000 |
Σημειώσεις/Υπολογισμοί (Notes/Workings)
5. Ακίνητα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμός (PPE)
| Στοιχείο | Κόστος (Cost) € | Συσσωρ. Απόσβεση (Accum. Dep'n) € | Αναπόσβεστη αξία (Carrying Value)* € |
|---|---|---|---|
| Ιδιόκτητα ακίνητα (Freehold Premises) | 240.000 | 95.000 | 145.000 |
| Οχήματα διανομής (Delivery Van) | 75.000 | 39.000 | 36.000 |
| Μηχανήματα γραφείου (Office machinery) | 35.000 | 17.000 | 18.000 |
| Σύνολο | 350.000 | 151.000 | 199.000 |
* Αναπόσβεστη αξία (Net book value)
Οι συσσωρευμένες αποσβέσεις που εμφανίζονται εδώ είναι το άθροισμα του υπολοίπου έναρξης (από το ισοζύγιο) και της απόσβεσης της τρέχουσας χρήσης:
- Ιδιόκτητα ακίνητα: 71.000 + 24.000 (4.800 + 19.200) = 95.000
- Οχήματα διανομής: 30.000 + 9.000 = 39.000
- Μηχανήματα γραφείου: 10.000 + 7.000 = 17.000
Μην ξεχνάς ότι η νέα απόσβεση προστίθεται στη συσσωρευμένη απόσβεση που ήδη υπήρχε στο ισοζύγιο — δεν την αντικαθιστά.
Ο φόρος των €7.500 (σημείωση 4) και οι εκκρεμείς τόκοι ομολογιών για το δεύτερο εξάμηνο (€5.000, σημείωση 3) δεν είχαν πληρωθεί μέχρι το τέλος της χρήσης, γι' αυτό εμφανίζονται ως βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις: ο φόρος ως «Φόρος πληρωτέος» (7.500) και οι τόκοι ως «Λοιπές υποχρεώσεις» (5.000) στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης, ενώ ταυτόχρονα επιβαρύνουν πλήρως (5.000 + 5.000 = 10.000) το χρηματοοικονομικό κόστος της Κατάστασης Αποτελεσμάτων Χρήσης.