5.5 Η Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης - Statement of Financial Position 🏛️
Η Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (Statement of Financial Position) παρουσιάζει την οικονομική κατάσταση μιας επιχείρησης σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Όπως όλοι γνωρίζουμε, η Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης αποτελεί ουσιαστικά την εφαρμογή της λογιστικής ισότητας (Assets = Equity + Liabilities) σε κάθετη μορφή:
-
Η παρουσίαση της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης των εταιρειών είναι πολύ παρόμοια με αυτή των ατομικών επιχειρήσεων (sole traders). Η μεγαλύτερη διαφορά είναι ότι στη θέση του κεφαλαίου (capital) εμφανίζεται το μετοχικό κεφάλαιο και τα αποθεματικά (equity and reserves), εφόσον οι ιδιοκτήτες της εταιρείας είναι πολλοί (μέτοχοι) και όχι ένας, όπως της ατομικής επιχείρησης.
-
Το ΔΛΠ1 (IAS 1) καθορίζει τι απαιτείται να εμφανιστεί στην κατάσταση οικονομικής θέσης.
-
Παρακάτω παρουσιάζεται μια τυποποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης με σύντομες επεξηγήσεις για κάθε μέρος της κατάστασης, εστιάζοντας στους νέους όρους.
Μην μπερδεύεις τη δομή της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης μιας εταιρείας με αυτή μιας ατομικής επιχείρησης. Η βασική λογική (Περιουσιακά Στοιχεία = Ίδια Κεφάλαια + Υποχρεώσεις) παραμένει ίδια, αλλά στο τμήμα των Ιδίων Κεφαλαίων (Equity) η εταιρεία εμφανίζει μετοχικό κεφάλαιο, αποθεματικά και κέρδη εις νέο — όχι ένα απλό «Κεφάλαιο» όπως στην ατομική επιχείρηση.
Τυποποιημένη Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης 📋
Παρακάτω παρουσιάζεται η τυποποιημένη μορφή της κατάστασης, όπως συντάσσεται για μια εταιρεία ABC στις 31 Δεκεμβρίου 20XX:
Statement of Financial Position for ABC at 31 December 20XX
| €000 | €000 | |
|---|---|---|
| Non-Current Assets | ||
| Property, plant and equipment | X | |
| Intangible non-current assets | X | |
| Investments | X | X |
| Current Assets | ||
| Inventory | X | |
| Trade and other receivables | X | |
| Cash and cash equivalents | X | X |
| Total assets | X | |
| Equity & Liabilities | ||
| Equity | ||
| Ordinary share capital | X | |
| Irredeemable preference share capital | X | |
| Share premium | X | |
| Revaluation reserve | X | |
| General reserve | X | |
| Retained earnings | X | X |
| Non-Current Liabilities | ||
| Long-term borrowings (debentures) | X | |
| Redeemable preference share capital | X | |
| Other loans (Loan Notes) | X | X |
| Current Liabilities | ||
| Trade and other payables | X | |
| Short-term borrowings (Overdrafts) | X | |
| Tax payable | X | X |
| Total Equity and Liabilities | X |
Παρατήρησε πώς η κατάσταση χρησιμοποιεί δύο στήλες ποσών: η πρώτη στήλη αναλύει κάθε επιμέρους στοιχείο μιας κατηγορίας, ενώ η δεύτερη δίνει το άθροισμα της κατηγορίας. Έτσι, ο αναγνώστης βλέπει ταυτόχρονα την ανάλυση και το σύνολο, χωρίς να χρειάζεται ξεχωριστό πίνακα.
Επεξηγήσεις ορολογιών (Explanations of terms) 📖
Ο πίνακας που ακολουθεί εξηγεί τους νέους όρους που εμφανίζονται στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης μιας εταιρείας:
| Όρος | Επεξήγηση |
|---|---|
| Property, plant and equipment | Φυσικά περιουσιακά στοιχεία που ελέγχονται από την επιχείρηση και αναμένεται να χρησιμοποιηθούν για περισσότερο από έναν χρόνο. Η καθαρή λογιστική αξία (carrying value or net book value) καταγράφεται στην κατάσταση. |
| Intangible non-current assets | Άυλα περιουσιακά στοιχεία που ελέγχονται από την επιχείρηση. Περιλαμβάνουν την υπεραξία (goodwill), τις ευρεσιτεχνίες (patents), τα πνευματικά δικαιώματα και τα εμπορικά σήματα (copyright and trademarks) και λογισμικά προγράμματα (computer software). |
| Investments | Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, όπως επενδύσεις σε μετοχές άλλων εταιρειών, που ανήκουν στην επιχείρηση. |
| Other receivables | Ποσά που οφείλονται στην επιχείρηση από μη εμπορικές / λειτουργικές δραστηριότητες, όπως προπληρωμένα έξοδα ή ανείσπρακτα έσοδα. |
| Cash and cash equivalents | Τα μετρητά που έχει η εταιρεία στο ταμείο ή σε λογαριασμό στην τράπεζα μαζί με οποιεσδήποτε βραχυπρόθεσμες επενδύσεις που μπορούν εύκολα να μετατραπούν σε μετρητά. |
| Other payables | Ποσά που οφείλει η επιχείρηση από μη εμπορικές δραστηριότητες, όπως οφειλόμενα έξοδα ή προεισπραγμένα έσοδα. |
| Short-term borrowings (Overdrafts) | Αφορά συνήθως τραπεζικό παρατράβηγμα και βραχυπρόθεσμα δάνεια, τα οποία πρέπει να εξοφληθούν σε λιγότερο από έναν χρόνο. |
| Tax payable | Είναι φόρος που πληρώνεται από την επιχείρηση επί των καθαρών κερδών της εταιρείας. Εμφανίζεται ως βραχυπρόθεσμη υποχρέωση, καθώς το ποσό υπολογίζεται μετά το τέλος του έτους. |
Πρόσεξε τη διάκριση: τα other receivables είναι ποσά που οφείλονται στην επιχείρηση (π.χ. προπληρωμένα έξοδα, ανείσπρακτα έσοδα) και ανήκουν στα Περιουσιακά Στοιχεία. Τα other payables είναι ποσά που οφείλει η ίδια η επιχείρηση (π.χ. οφειλόμενα έξοδα, προεισπραγμένα έσοδα) και ανήκουν στις Υποχρεώσεις. Και οι δύο όροι αφορούν μη εμπορικές / μη λειτουργικές δραστηριότητες — γι' αυτό διακρίνονται από τα «trade» receivables/payables.