4.7 Έκδοση Μετοχών 📈

Οι μετοχές μπορεί να διατεθούν στην ονομαστική τους αξία (at par value) ή υπέρ το άρτιο (at a premium), δηλαδή, σε τιμή μεγαλύτερη από την ονομαστική τους αξία.

1. Δημόσια έκδοση μετοχών (Public issue)

Οι εγγραφές για την έκδοση κοινών (ordinary) ή μη εξαγοράσιμων προνομιούχων (irredeemable preference) μετοχών φαίνονται πιο κάτω:

Έκδοση σε ονομαστική αξία (issued at par)

Example 1

Bella plc issues 10 000 ordinary shares at par. The nominal value of each share is €1 each.

Required: Show the journal entry to record the transaction.

Η λογιστική εγγραφή είναι:

Έκδοση υπέρ το άρτιο (issue at a premium)

(A company will generally issue shares at above par/nominal value):

Και τα δύο ποσά (Share capital και Share premium) εμφανίζονται στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης, στο SOFP (Equity and Reserves).

Example 2

Raton plc issues 10 000 ordinary shares at €1,50 each. The nominal value of each share is €1 each.

Required: Show the journal entry to record the transaction.

Η λογιστική εγγραφή είναι:

Έκδοση εξαγοράσιμων προνομιούχων μετοχών (redeemable preference shares)

Η εγγραφή για την έκδοση εξαγοράσιμων προνομιούχων (redeemable preference shares) μετοχών φαίνεται πιο κάτω:

Example 3

Telco plc issues 10% 10 000 Redeemable shares of €1 each at par.

Required: Show the journal entry to record the transaction.

Η λογιστική εγγραφή είναι:

2. Έκδοση δικαιωμάτων προτίμησης (rights issue)

• Το δικαίωμα προτίμησης (για αγορά μετοχών) είναι ακόμα ένας τρόπος για να μπορέσει μια εταιρεία να χρηματοδοτήσει τις δραστηριότητές της, δηλαδή να αυξήσει το μετοχικό της κεφάλαιο. Η εταιρεία εκδίδει δικαιώματα προτίμησης (rights issue) προς τους υφιστάμενους μετόχους βάσει της αναλογίας που αυτοί συμμετέχουν στο μετοχικό κεφάλαιο, με τιμή έκδοσης συνήθως χαμηλότερη από την τιμή που διαπραγματεύονται οι μετοχές της στο Χρηματιστήριο (market value).

• Η έκδοση δικαιωμάτων προτίμησης αυξάνει τα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας (αύξηση μετρητών) και το κεφάλαιο (equity) της εταιρείας.

• Το δικαίωμα προτίμησης προστατεύει την αναλογική συμμετοχή κάθε μετόχου στην εταιρεία. Χωρίς αυτό το δικαίωμα οι μέτοχοι ενδέχεται να βρουν τη συμμετοχή τους μειωμένη μετά από μια νέα δημόσια έκδοση μετοχών.

• Η εταιρεία, για να ενθαρρύνει τους υφιστάμενους μετόχους να αγοράσουν νέες μετοχές μέσω της έκδοσης δικαιωμάτων προτίμησης, συνήθως θέτει την τιμή έκδοσης των δικαιωμάτων χαμηλότερη από την τιμή που διαπραγματεύονται οι μετοχές της εταιρείας στο Χρηματιστήριο.

Παρόλα αυτά, η τιμή έκδοσης που θέτει η εταιρεία είναι συνήθως υψηλότερη από την ονομαστική αξία (nominal value) των μετοχών και γι' αυτό συνήθως προσφέρονται υπέρ το άρτιο (at a premium). Μπορούν όμως να εκδοθούν και στην ονομαστική αξία (nominal value).

Οι λογιστικές εγγραφές της έκδοσης δικαιωμάτων αγοράς είναι ίδιες με αυτές της δημόσιας έκδοσης.

Example 4

Oreo Ltd has 100 000 €1 ordinary shares in issue, which were issued at a premium of 40 cents each. The current price of its share is €2,00 per share. Oreo Ltd has announced a 1 for 4 rights issue of €1,50 per share.

Required:
a) Show the journal entry to record the rights issue
b) Draft the Statement of Financial Position (extract) showing the Ordinary share capital and the share premium, after the rights issue took place.

α) Η λογιστική εγγραφή είναι:

*100 000 shares x 1/4 = 25 000 shares

β) Statement of Financial Position (extract)

3. Δωρεάν έκδοση μετοχών (Bonus issue or Capitalisation issue)

• Η δωρεάν έκδοση μετοχών γίνεται στους υφιστάμενους μετόχους βάσει της αναλογίας που αυτοί συμμετέχουν στο μετοχικό κεφάλαιο και δεν αφορά σε είσπραξη χρημάτων (δωρεάν).

• Για τη δωρεάν έκδοση μετοχών χρησιμοποιούνται τα αποθεματικά (reserves) της εταιρείας. Δηλαδή τα αποθεματικά (reserves) μεταφέρονται στο κεφάλαιο (equity) της εταιρείας και συνεπώς τα αποθεματικά (reserves) μειώνονται, ενώ το κεφάλαιο (equity) αυξάνεται.

Όπως έχουμε μάθει, τα αποθεματικά (reserves) είναι τα κέρδη και άλλα πλεονάσματα που συσσωρεύει η εταιρεία από τις λειτουργικές και μη δραστηριότητές της. Τα αποθεματικά ανήκουν στους μετόχους και η δωρεάν έκδοση μετοχών είναι ένας τρόπος να δοθούν τα αποθεματικά πίσω στους μετόχους.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιοδήποτε αποθεματικό εκτός και αν υπάρχουν περιορισμοί από τη νομοθεσία της κάθε χώρας. Για παράδειγμα, σε ορισμένες χώρες υπάρχουν περιορισμοί στη χρήση ορισμένων αποθεματικών τα οποία δεν προέρχονται από προηγούμενη δέσμευση μετρητών (reserves not realised in cash), όπως για παράδειγμα το αποθεματικό επανεκτίμησης (revaluation reserve).

Συνήθως για τη δωρεάν έκδοση μετοχών χρησιμοποιείται (αν υπάρχει) το αποθεματικό από την έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο (share premium), το οποίο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πληρωμή μερίσματος.

• Ο αριθμός των κοινών μετοχών που βρίσκονται σε κυκλοφορία αυξάνεται, χωρίς αύξηση των πόρων (εφόσον είναι δωρεάν). Ο αριθμός των κοινών μετοχών που ήταν σε κυκλοφορία πριν από τη δωρεάν έκδοση μετοχών, προσαρμόζεται κατά την αναλογική μεταβολή στον αριθμό των σε κυκλοφορία μετοχών.

• Η έκδοση δωρεάν μετοχών μπορεί να αυξήσει την τιμή της μετοχής, εφόσον υπάρχει μεγαλύτερος αριθμός μετοχών στην αγορά και έτσι αυξάνεται η εμπορευσιμότητά τους. Μπορεί όμως να επιφέρει και μείωση στην τιμή της μετοχής, εφόσον τα κέρδη μοιράζονται σε περισσότερους μετόχους και έτσι το κέρδος ανά μετοχή (earnings per share) μειώνεται.

• Οι δωρεάν μετοχές εκδίδονται πάντα στην ονομαστική τους αξία.

Η λογιστική εγγραφή για την έκδοση δωρεάν μετοχών είναι:

Σύγκριση έκδοσης δικαιωμάτων προτίμησης (rights issue) και δωρεάν έκδοσης μετοχών (bonus issue)

Example 5

The following is an extract from the Statement of Financial Position of Rich plc:

The directors decided to make a bonus issue of 1 share for every 2 held.

Required:
a) Show the journal entry to record the bonus issue
b) Redraft the Statement of Financial Position (extract) after the bonus issue took place.

Answer:

α) Η λογιστική εγγραφή είναι:

*200 000 shares x 1/2 = 100 000 shares

β) Statement of Financial Position (extract)