3.6 Proforma Manufacturing a/c 🏭

Ο Λογαριασμός Παραγωγής (Manufacturing Account) καταρτίζεται σύμφωνα με ένα συγκεκριμένο πρότυπο υπόδειγμα (proforma), το οποίο ομαδοποιεί τα στοιχεία κόστους στην κατάλληλη σειρά, ώστε να καταλήξουμε στο Κόστος Παραγωγής (Cost of production). Το υπόδειγμα που ακολουθεί παρουσιάζει τη σωστή διάταξη όλων των στοιχείων που έχουν ήδη αναλυθεί: άμεσα υλικά, άμεση εργασία, άμεσα έξοδα, γενικά βιομηχανικά έξοδα και ημικατέργαστα προϊόντα (Work-in-progress).

Η σειρά έχει σημασία

Το proforma δεν είναι απλώς μια λίστα εξόδων — η σειρά με την οποία εμφανίζονται τα στοιχεία οδηγεί σε ενδιάμεσα αθροίσματα (όπως το PRIME COST) που έχουν δική τους λογιστική σημασία. Η αλλαγή της σειράς οδηγεί σε λάθος ενδιάμεσα αθροίσματα, ακόμη κι αν το τελικό κόστος παραγωγής βγει τυχαία σωστό.

Το πλήρες υπόδειγμα (proforma)

MANUFACTURING A/C
Direct materials
Opening inventory	X
Purchases of raw materials	X
Less: Purchases returns of raw materials	(X)
Carriage inwards on raw materials	X
	X
Less: Closing inventory	(X)
Cost of material used		X
Direct labour
Manufacturing wages		X
Direct expenses
Manufacturing royalties		X
PRIME COST			X
Factory Overheads
Indirect wages	X
Indirect labour	X
Factory rent	X
General factory expenses	X
Depreciation of plant and machinery	X	X
Work-in-progress:
Opening inventory	X
Less: Closing inventory	(X)	X / (X)
Cost of production			X

Γιατί λέγεται proforma

Ο όρος proforma (από τα λατινικά, «για τη μορφή») σημαίνει ότι πρόκειται για ένα τυποποιημένο, προκαθορισμένο υπόδειγμα παρουσίασης. Όποια και αν είναι τα νούμερα μιας συγκεκριμένης επιχείρησης, η διάταξη του Manufacturing a/c ακολουθεί πάντα την ίδια δομή — αυτό διευκολύνει τόσο τη σύνταξη όσο και τη σύγκριση μεταξύ διαφορετικών επιχειρήσεων ή περιόδων.

Ανάλυση της δομής βήμα-βήμα

1. Direct materials (Άμεσα υλικά)

Ξεκινάμε από το απόθεμα πρώτων υλών στην αρχή της περιόδου (Opening inventory), προσθέτουμε τις αγορές πρώτων υλών (Purchases of raw materials) και τα έξοδα μεταφοράς εισερχομένων (Carriage inwards on raw materials), αφαιρούμε τις επιστροφές αγορών (Purchases returns of raw materials) και, τέλος, αφαιρούμε το απόθεμα πρώτων υλών στο τέλος της περιόδου (Closing inventory). Το αποτέλεσμα είναι το Cost of material used — το κόστος των πρώτων υλών που όντως χρησιμοποιήθηκαν στην παραγωγή.

2. Direct labour (Άμεση εργασία)

Περιλαμβάνει τα Manufacturing wages, δηλαδή τις αμοιβές των εργατών που εργάζονται άμεσα πάνω στην παραγωγική διαδικασία.

3. Direct expenses (Άμεσα έξοδα)

Περιλαμβάνει τα Manufacturing royalties, δηλαδή τα δικαιώματα εκμετάλλευσης που καταβάλλονται με βάση την παραγωγή.

4. PRIME COST (Πρωτογενές κόστος)

Το άθροισμα Cost of material used + Direct labour + Direct expenses δίνει το PRIME COST. Πρόκειται για το πρώτο σημαντικό ενδιάμεσο άθροισμα του proforma.

5. Factory Overheads (Γενικά βιομηχανικά έξοδα)

Προστίθενται τα έμμεσα έξοδα του εργοστασίου: Indirect wages, Indirect labour, Factory rent, General factory expenses και Depreciation of plant and machinery. Το άθροισμα αυτών προστίθεται στο PRIME COST.

6. Work-in-progress (Ημικατέργαστα προϊόντα)

Στο απόθεμα ημικατέργαστων προϊόντων στην αρχή της περιόδου (Opening inventory) αφαιρείται το απόθεμα ημικατέργαστων στο τέλος της περιόδου (Closing inventory). Η διαφορά μπορεί να είναι είτε θετική είτε αρνητική (X / (X)) και προσαρμόζει ανάλογα το κόστος.

Το Χ/(Χ) στο Work-in-progress

Η γραφή «X / (X)» δίπλα στο Work-in-progress δείχνει ότι η μεταβολή του αποθέματος ημικατέργαστων μπορεί να προστεθεί ή να αφαιρεθεί, ανάλογα αν το κλεισίματος απόθεμα είναι μικρότερο ή μεγαλύτερο από το αρχικό. Αν το Opening inventory είναι μεγαλύτερο από το Closing inventory, η διαφορά προστίθεται στο κόστος παραγωγής· αν είναι μικρότερο, η διαφορά αφαιρείται.

7. Cost of production (Κόστος παραγωγής)

Το τελικό άθροισμα PRIME COST + Factory Overheads ± μεταβολή Work-in-progress δίνει το Cost of production — το συνολικό κόστος παραγωγής των ετοίμων προϊόντων της περιόδου.