Γεγονότα - σταθμοί της ελληνικής ιστορίας 🇬🇷
Από το 1830, όταν η Ελλάδα έγινε ανεξάρτητο κράτος, μέχρι το 2004 πέρασαν σχεδόν δύο αιώνες. Μέσα σ' αυτά τα χρόνια η χώρα μεγάλωσε, πέρασε πολέμους, έγραψε βιβλία, τραγούδησε και γέμισε με τρένα, τηλέφωνα, ρεύμα και υπολογιστές.
Εδώ θα δεις τα πιο σημαντικά γεγονότα-σταθμούς, δεκαετία τη δεκαετία. Κάθε δεκαετία τη βλέπουμε από τρεις πλευρές:
- Κοινωνικά - Πολιτικά γεγονότα 🏛️ — τι έγινε στη χώρα και στην πολιτική.
- Τέχνες - Γράμματα - Πολιτισμός 🎭 — ποια βιβλία γράφτηκαν, ποιοι καλλιτέχνες ξεχώρισαν.
- Σημαντικά τεχνολογικά επιτεύγματα ⚙️ — ποιες νέες εφευρέσεις ήρθαν στην Ελλάδα.
1830 έως 1840
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1830 | Αναγνωρίζεται η ανεξαρτησία της Ελλάδας. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1831 | Δολοφονείται ο Ιωάννης Καποδίστριας. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1832 | Ο Όθωνας βασιλιάς της Ελλάδας. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1834 | Η πρωτεύουσα της Ελλάδας μεταφέρεται από το Ναύπλιο στην Αθήνα. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1836 | Δ. Βυζάντιος, "Βαβυλωνία". | Τέχνες - Γράμματα |
| 1837 | Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ίδρυση και του Πολυτεχνικού Σχολείου. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1837 | Το Πολυτεχνικό Σχολείο αποκτά ένα "σκοτεινό θάλαμο", πρόδρομο της φωτογραφικής μηχανής. | Τεχνολογία |
| 1839 | Η Αθήνα αποκτά το πρώτο της θέατρο. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1840 | Ιδρύεται η Φιλαρμονική Εταιρεία Κέρκυρας. | Τέχνες - Γράμματα |
Η πρώτη πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους ήταν το Ναύπλιο! Μόλις το 1834 η πρωτεύουσα μεταφέρθηκε στην Αθήνα, που τότε ήταν ακόμη ένα μικρό χωριό κάτω από την Ακρόπολη.
1841 έως 1850
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1842 | Ιδρύεται το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών με δωρεά του βορειοηπειρώτη Γεωργίου Σίνα. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1843 | Ο λαός της Αθήνας ξεσηκώνεται και ζητά Σύνταγμα από τον Όθωνα. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
1851 έως 1860
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1857 | Πεθαίνει ο Διονύσιος Σολωμός. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1859 | Λειτουργούν τα πρώτα τηλεγραφεία στην Αθήνα, τη Σύρο, το Αίγιο και την Πάτρα. | Τεχνολογία |
1861 έως 1870
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1861 | Το πρώτο ατμοκίνητο μηχανουργείο - ναυπηγείο στη Σύρο. | Τεχνολογία |
| 1863 | Ο Γεώργιος Α΄ Βασιλιάς της Ελλάδας. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1864 | Τα Επτάνησα ενώνονται με την Ελλάδα. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1865 | Καθιερώνεται ο "Ύμνος εις την Ελευθερίαν" ως ο εθνικός ύμνος της Ελλάδας. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1866 | Επανάσταση στην Κρήτη. Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1869 | Εγκαινιάζεται η σιδηροδρομική γραμμή Αθηνών - Πειραιώς. | Τεχνολογία |
Ο "Ύμνος εις την Ελευθερίαν" είναι ποίημα του Διονυσίου Σολωμού. Ο ποιητής πέθανε το 1857 — οκτώ ολόκληρα χρόνια πριν το ποίημά του γίνει επίσημα ο εθνικός ύμνος της Ελλάδας, το 1865.
1871 έως 1880
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1871 | Ν. Πολίτης, "Μελέτη επί του βίου των νεωτέρων Ελλήνων". | Τέχνες - Γράμματα |
| 1872 | Ιδρύεται το Ωδείο Αθηνών. | Τέχνες - Γράμματα |
1881 έως 1890
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1881 | Η Θεσσαλία και μέρος της Ηπείρου ενώνονται με την Ελλάδα. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1882 | Κατασκευή ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου. | Τεχνολογία |
| 1885 | Το πρώτο ποδήλατο στην Ελλάδα. | Τεχνολογία |
| 1888 | Ψυχάρης, "Το ταξίδι μου". | Τέχνες - Γράμματα |
1891 έως 1900
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1893 | Ο Τρικούπης κηρύσσει στη Βουλή χρεοκοπία. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1893 | Εγκαινιάζεται η Διώρυγα της Κορίνθου. | Τεχνολογία |
| 1895 | Τα πρώτα τηλέφωνα στην Ελλάδα. | Τεχνολογία |
| 1896 | Οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1896-7 | Το πρώτο αυτοκίνητο στους δρόμους της Αθήνας. | Τεχνολογία |
| 1897 | Ελληνοτουρκικός πόλεμος. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1897 | Η πρώτη παράσταση "κινουμένων εικόνων" στην Αθήνα. | Τεχνολογία |
| 1899 | Καρκαβίτσας, "Λόγια της Πλώρης". | Τέχνες - Γράμματα |
| 1899 | Ο Α. Έβανς ξεκινά τις ανασκαφές του στην Κνωσό. | Τέχνες - Γράμματα |
Το 1896 η Αθήνα φιλοξένησε τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες στον κόσμο. Και 108 χρόνια αργότερα, το 2004, οι Αγώνες γύρισαν ξανά εκεί όπου γεννήθηκαν.
1901-10
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1901 | Εγκαινιάζεται το Βασιλικό Θέατρο - Ευαγγελικό. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1902 | Η Πάτρα γίνεται η πρώτη πόλη στην Ελλάδα που αποκτά ηλεκτροφωτισμό και ηλεκτροκίνητα τραμ. | Τεχνολογία |
| 1903 | Κορύφωση Μακεδονικού Αγώνα και θάνατος Π. Μελά. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1905 | Η οδός Αιόλου γίνεται ο πρώτος ασφαλτοστρωμένος δρόμος της Αθήνας. | Τεχνολογία |
| 1907 | Κ. Παλαμάς, "Δωδεκάλογος του Γύφτου". | Τέχνες - Γράμματα |
| 1909 | Κίνημα αξιωματικών στο Γουδί. Ο Ε. Βενιζέλος φτάνει στην Αθήνα. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
Μέχρι το 1905 οι δρόμοι της Αθήνας ήταν χωμάτινοι ή στρωμένοι με πέτρες. Ο πρώτος ασφαλτοστρωμένος δρόμος ήταν η οδός Αιόλου. Και πρόσεξε: η Πάτρα, όχι η Αθήνα, ήταν η πρώτη πόλη με ηλεκτρικό φως.
1911-20
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1912 | Βαλκανικοί πόλεμοι. Απελευθέρωση Θεσσαλονίκης. Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Συνθήκη του Λονδίνου. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1912 | Ηρωικός θάνατος του ποιητή Λ. Μαβίλη στη μάχη του Δρίσκου. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1912 | Η πρώτη πτήση αεροπλάνου με συνεπιβάτη τον Ε. Βενιζέλο. | Τεχνολογία |
| 1914 | Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1915 | Ν. Πολίτης, "Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού". | Τέχνες - Γράμματα |
| 1917 | Η κυβέρνηση Βενιζέλου εισάγει τη δημοτική γλώσσα στα δημοτικά σχολεία. | Τέχνες - Γράμματα |
1921-30
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1922 | Μικρασιατική καταστροφή. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1923 | Συνθήκη της Λωζάνης. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1924 | Β΄ Ελληνική Δημοκρατία. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1924 | Σ. Μυριβήλης, "Η Ζωή εν τάφω". | Τέχνες - Γράμματα |
| 1925 | Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1926 | Ξεκινά η κατασκευή του φράγματος του Μαραθώνα. | Τεχνολογία |
| 1927 | Αναβίωση των Δελφικών Εορτών από τον Α. Σικελιανό. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1928 | Ο Χρ. Τσιγγιρίδης εγκαθιστά στη Θεσσαλονίκη τον πρώτο ραδιοφωνικό σταθμό. | Τεχνολογία |
| 1930 | Οι γυναίκες αποκτούν δικαίωμα ψήφου στις δημοτικές εκλογές. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
Μόλις το 1930 οι γυναίκες στην Ελλάδα απέκτησαν το δικαίωμα να ψηφίζουν — και μόνο στις δημοτικές εκλογές, δηλαδή για τον δήμαρχο της πόλης τους. Ένα δικαίωμα που σήμερα μας φαίνεται αυτονόητο, χρειάστηκε πολλά χρόνια αγώνα.
1931-40
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1931 | Ηλ. Βενέζης, "Το Νο 31328". Γ. Σεφέρης, "Στροφή". | Τέχνες - Γράμματα |
| 1932 | Εγκαινιάζεται το Εθνικό Θέατρο. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1933 | Θάνατος Καβάφη. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1935 | Α. Εμπειρίκος, "Υψικάμινος". | Τέχνες - Γράμματα |
| 1936 | Θάνατος Ε. Βενιζέλου. Δικτατορία Μεταξά. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1936 | Γ. Ρίτσος, "Επιτάφιος". | Τέχνες - Γράμματα |
| 1938 | Ξεκινούν οι μεταδόσεις του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών. Ιδρύεται το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (Ε.Ι.Ρ.). | Τεχνολογία |
| 1940 | Ελληνοϊταλικός πόλεμος. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1940 | Ο. Ελύτης, "Προσανατολισμοί". | Τέχνες - Γράμματα |
1941-50
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1941-44 | Κατοχή, Εθνική Αντίσταση. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1943 | Πεθαίνει ο Κωστής Παλαμάς. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1946 | Ν. Καζαντζάκης, "Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά". | Τέχνες - Γράμματα |
| 1946-49 | Εμφύλιος πόλεμος | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1947 | Το διεθνές κοινό γνωρίζει για πρώτη φορά τη Μαρία Κάλλας. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1948 | Ένωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1948 | Ξεκινά η άμεση τηλεφωνική επικοινωνία Αθήνας - Νέας Υόρκης. | Τεχνολογία |
| 1949 | Θάνατος του Ν. Σκαλκώτα. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1949 | Ίδρυση του Ο.Τ.Ε. | Τεχνολογία |
| 1950 | Ίδρυση της Δ.Ε.Η. Εξηλεκτρισμός της χώρας. | Τεχνολογία |
Η Δ.Ε.Η. ιδρύθηκε το 1950 και ξεκίνησε ο εξηλεκτρισμός όλης της χώρας. Πριν από αυτό, πολλά χωριά της Ελλάδας φωτίζονταν ακόμη με λάμπες πετρελαίου — όχι τόσο πολύ παλιά, όσο νομίζεις!
1951-60
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1951 | Πεθαίνει ο Α. Σικελιανός. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1955 | Έναρξη Κυπριακού Αγώνα. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1955 | Ο Μ. Κακογιάννης κινηματογραφεί τη "Στέλλα" και ο Ν. Κούνδουρος τη "Μαγική πόλη". | Τέχνες - Γράμματα |
| 1956 | Ιδρύεται η Ολυμπιακή Αεροπορία. | Τεχνολογία |
| 1957 | Πεθαίνει ο Ν. Καζαντζάκης. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1959 | Ο. Ελύτης, "Άξιον εστί". Ο Μ. Θεοδωράκης μελοποιεί τον "Επιτάφιο" του Ρίτσου. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1959 | Καταργούνται η οκά και ο πήχης και καθιερώνονται το κιλό και το μέτρο αντίστοιχα. | Τεχνολογία |
| 1960 | Η Κύπρος γίνεται ανεξάρτητη. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1960 | Πρώτο τηλεοπτικό σήμα στην Ελλάδα (Δ.Ε.Θ.). | Τεχνολογία |
Το 1960 μεταδόθηκε το πρώτο τηλεοπτικό σήμα στην Ελλάδα, στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Όμως η κρατική τηλεόραση άρχισε να εκπέμπει προγράμματα μόλις το 1966, και το χρώμα ήρθε ακόμη αργότερα, το 1979-80.
1961-70
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1960 | Ξεκινά το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1961 | Συμφωνία Σύνδεσης Ελλάδας - ΕΟΚ. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1961 | Όσκαρ στο Μ. Χατζιδάκι για τη μουσική του στο "Ποτέ την Κυριακή" του Ζ. Ντασέν. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1963 | Βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας στο Γ. Σεφέρη. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1966 | Εκπέμπει τα πρώτα προγράμματα η κρατική τηλεόραση. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1967 | Πραξικόπημα των Συνταγματαρχών. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1970 | Αρχίζει να λειτουργεί ο ατμοηλεκτρικός σταθμός στη Μεγαλόπολη. | Τεχνολογία |
1971 έως 1980
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1973 | Εξέγερση του Πολυτεχνείου. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1974 | Τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Πτώση της Δικτατορίας στην Ελλάδα. Ύστερα από δημοψήφισμα, η Ελλάδα ανακηρύσσεται Προεδρευομένη Δημοκρατία. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1976 | Η δημοτική καθιερώνεται ως επίσημη γλώσσα στην εκπαίδευση και τη διοίκηση. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1977-78 | Ο Μ. Ανδρόνικος ανακαλύπτει τους βασιλικούς τάφους στη Βεργίνα. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1979 | Υπογράφεται η ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1979 | Βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας στον Ο. Ελύτη. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1979-80 | Τα πρώτα βήματα της έγχρωμης τηλεόρασης στην Ελλάδα. | Τεχνολογία |
Η Ελλάδα έχει δύο Νόμπελ Λογοτεχνίας: του Γιώργου Σεφέρη (1963) και του Οδυσσέα Ελύτη (1979). Δύο ποιητές, δεκαέξι χρόνια απόσταση, και το βιβλίο του Ελύτη "Άξιον εστί" (1959) το τραγούδησε όλη η Ελλάδα με τη μουσική του Θεοδωράκη.
1981 έως 1990
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1981 | Η Ελλάδα γίνεται επίσημα το 10ο μέλος της ΕΟΚ. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1984 | Η Αθήνα γίνεται η πρώτη πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1984 | Το πρώτο μήνυμα Ηλεκτρονικού ταχυδρομείου φτάνει στο Ίδρυμα Έρευνας και Τεχνολογίας στην Κρήτη. | Τεχνολογία |
| 1987 | Η Ελλάδα πρωταθλήτρια Ευρώπης στο μπάσκετ. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 1990 | Πεθαίνουν την ίδια μέρα ο Γ. Ρίτσος και ο Α. Μινωτής. | Τέχνες - Γράμματα |
Το 1984 έφτασε το πρώτο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην Ελλάδα, στο Ίδρυμα Έρευνας και Τεχνολογίας στην Κρήτη. Σκέψου το: όταν οι γονείς σου ήταν παιδιά, το e-mail ήταν κάτι εντελώς καινούριο!
1991 έως 2000
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 1991 | Εγκαινιάζεται το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1994 | Πεθαίνουν η Μελίνα Μερκούρη και ο Μάνος Χατζιδάκις. | Τέχνες - Γράμματα |
| 1994 | 23 Ιουνίου: Η πρώτη κλήση με κινητό τηλέφωνο στην Ελλάδα. | Τεχνολογία |
| 1994 | Το διαδίκτυο στην Ελλάδα. | Τεχνολογία |
| 1997 | Η Θεσσαλονίκη γίνεται πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 2000 | Η Ελλάδα γίνεται μέλος της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης της Ευρώπης (Ο.Ν.Ε.). | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 2000 | Εγκαινιάζονται το Μετρό και το νέο αεροδρόμιο "Ελ. Βενιζέλος" στα Σπάτα. | Τεχνολογία |
2001 έως 2004
| Χρονολογία | Γεγονός | Τομέας |
|---|---|---|
| 2002 | Το ευρώ γίνεται το επίσημο νόμισμα της Ελλάδας. Μετά από 150 χρόνια ζωής, η δραχμή περνά στην ιστορία. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 2004 | Η Κύπρος γίνεται μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 2004 | Η Ελλάδα πρωταθλήτρια Ευρώπης στο ποδόσφαιρο. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 2004 | Αθήνα 2004: Οι Ολυμπιακοί Αγώνες επιστρέφουν στη χώρα που τους γέννησε. | Κοινωνικά - Πολιτικά |
| 2004 | Εγκαινιάζεται η γέφυρα Ρίου - Αντιρίου, η μεγαλύτερη καλωδιωτή γέφυρα στον κόσμο. | Τεχνολογία |
Το 2002 η δραχμή — το νόμισμα που κρατούσαν στα χέρια τους οι Έλληνες για ενάμιση αιώνα — αντικαταστάθηκε από το ευρώ. Αν βρεις μια δραχμή σε κάποιο συρτάρι στο σπίτι, κρατάς ένα κομμάτι ιστορίας.
Πρόσεξε να μην τα μπερδέψεις: το 1987 η Ελλάδα έγινε πρωταθλήτρια Ευρώπης στο μπάσκετ, ενώ το 2004 στο ποδόσφαιρο. Δύο διαφορετικά αθλήματα, δεκαεπτά χρόνια μεταξύ τους.