Εφοδιαστική Αλυσίδα (ΕΑ) και Διοίκηση Logistics 🔗
Στα προηγούμενα κεφάλαια αναφέρθηκε ότι για τη διεξαγωγή του εμπορίου εμπλέκονται διάφορες βοηθητικές υπηρεσίες. Οι κυριότερες βοηθητικές υπηρεσίες του εμπορίου είναι:
- Εφοδιαστική αλυσίδα (ΕΑ - Supply Chain) και Διοίκηση Logistics, η οποία περιλαμβάνει:
- Μεταφορές
- Αποθήκευση και διαχείριση αποθεμάτων
- Τελωνειακές διαδικασίες
- Μάρκετινγκ
- Ασφαλιστικές υπηρεσίες
- Τράπεζες
Logistics είναι, λοιπόν, ο ευρύτερος όρος μέσα στον οποίο εντάσσονται οι μεταφορές, η αποθήκευση και οι τελωνειακές διαδικασίες, ως επιμέρους κρίκοι μιας ενιαίας αλυσίδας.
Η προέλευση της έννοιας 🕰️
Η έννοια της Εφοδιαστικής Αλυσίδας, ΕΑ (Supply Chain) προέκυψε ως αποτέλεσμα των μεγάλων αλλαγών που συντελέστηκαν τις δεκαετίες 1980 και 1990. Την περίοδο εκείνη, οι επιχειρήσεις αντιλήφθηκαν ότι δεν είναι πλέον αποτελεσματικά ανταγωνιστικές όταν βρίσκονται σε απομόνωση από τους επιχειρηματικούς τους εταίρους.
Μια επιχείρηση συνήθως δεν διαθέτει τις απαραίτητες δεξιότητες και τους πόρους για να διαχειριστεί και να ελέγξει μόνη της τη ροή προϊόντων/υπηρεσιών και πληροφοριών, από τις αρχικές προμήθειες μέχρι την τελική κατανάλωση — ιδιαίτερα μάλιστα σε μια ανταγωνιστική και παγκόσμια αγορά. Έτσι δημιουργήθηκαν δίκτυα (αλυσίδες) επιχειρήσεων με κοινούς στόχους και οφέλη.
Μέχρι τη δεκαετία του 1980, κάθε επιχείρηση προσπαθούσε να είναι ανταγωνιστική μόνη της. Με την παγκοσμιοποίηση της αγοράς, όμως, έγινε φανερό ότι καμία επιχείρηση δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνη — χρειάζεται συνεργασία με προμηθευτές, μεταφορείς και άλλους εταίρους μέσα σε ένα δίκτυο.
Ο ορισμός της Εφοδιαστικής Αλυσίδας
Σύμφωνα με τον ορισμό του Ballou (1999):
«Η ΕΑ θεωρείται ως το δίκτυο των οργανισμών ή επιχειρήσεων που συμμετέχουν, μέσω συνεχών και αμφίδρομων αλληλεπιδράσεων, σε διαδικασίες που προσθέτουν αξία στα προϊόντα/υπηρεσίες που παρέχονται στον τελικό πελάτη».
Η Εφοδιαστική Αλυσίδα δεν είναι μία επιχείρηση, αλλά ένα δίκτυο επιχειρήσεων (παραγωγοί, προμηθευτές, μεταφορείς κ.λπ.) που συνεργάζονται μεταξύ τους. Μην συγχέεις την ΕΑ με μία μεμονωμένη εταιρεία μεταφορών ή αποθήκευσης — αυτές είναι απλώς κρίκοι μέσα στην αλυσίδα.
Διοίκηση Εφοδιαστικής Αλυσίδας (ΔΕΑ) 🎯
Η Διοίκηση Εφοδιαστικής Αλυσίδας, ΔΕΑ (Supply Chain Management, SCM), είναι το σύνολο των προσεγγίσεων και προσπαθειών για την αποδοτική ενοποίηση παραγωγών, προμηθευτών, μεταφορέων κ.λπ. μιας εφοδιαστικής αλυσίδας, έτσι ώστε τα προϊόντα να παράγονται και να διανέμονται:
- στη σωστή ποσότητα και ποιότητα,
- στον σωστό χρόνο,
- στον σωστό τόπο,
με τελικό στόχο τη μείωση του συνολικού κόστους, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα υψηλά επίπεδα εξυπηρέτησης των τελικών πελατών.
Διοίκηση Logistics 📦
Η Διοίκηση Logistics (Logistics Management) ορίζεται ως εξής:
«Η διαδικασία του σχεδιασμού, υλοποίησης και ελέγχου της αποτελεσματικής και αποδοτικής ροής και αποθήκευσης προϊόντων, υπηρεσιών και σχετικών πληροφοριών από την αρχική παραγγελία/παραγωγή μέχρι την τελική παράδοση στον τελικό καταναλωτή, με σκοπό την εκπλήρωση των απαιτήσεων του πελάτη» (CSCMP, 1986).
Μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως η τέχνη και η επιστήμη της διοίκησης, της τεχνικής μεθοδολογίας και των τεχνικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με:
- τον σχεδιασμό,
- τον προσδιορισμό των απαιτήσεων,
- την απόκτηση,
- τη διατήρηση,
- και τη διάθεση
των παραγωγικών πόρων και μέσων που υποστηρίζουν τους στόχους, τη στρατηγική, την τακτική και τον έλεγχο μιας επιχείρησης.
Παρατήρησε ότι και οι δύο ορισμοί —της ΔΕΑ και της Διοίκησης Logistics— μιλούν για τη σωστή ροή προϊόντων στον σωστό χρόνο και τόπο, με στόχο την εξυπηρέτηση του πελάτη και τη μείωση του κόστους. Η Διοίκηση Logistics εστιάζει περισσότερο στη ροή και αποθήκευση μέσα σε μία επιχείρηση, ενώ η ΔΕΑ αφορά τον συντονισμό ολόκληρου του δικτύου επιχειρήσεων.
Η σημασία τους για την επιχειρηματικότητα 💼
Η Διοίκηση Logistics και Εφοδιαστικής Αλυσίδας θεωρείται από πολλούς ως ένας από τους σημαντικότερους επιχειρηματικούς κλάδους, αλλά και από τους βασικότερους ανταγωνιστικούς παράγοντες στην επιχειρηματικότητα.
Οι επιμέρους δραστηριότητες 🧩
Οι επιμέρους δραστηριότητες των Logistics και της Εφοδιαστικής Αλυσίδας είναι πάρα πολλές. Για τους σκοπούς της ύλης, θα εξεταστούν οι κυριότερες από αυτές, οι οποίες εξυπηρετούν τη διεξαγωγή του εμπορίου:
- Μεταφορές
- Αποθήκευση και διαχείριση αποθεμάτων
- Τελωνειακές διαδικασίες
Δεν γίνεται αναφορά στην παραγωγική διαδικασία (δηλαδή στο πώς κατασκευάζεται ένα προϊόν), αλλά στην οικονομική δραστηριότητα που αφορά την αγορά και πώληση αγαθών και υπηρεσιών, με σκοπό τη διάθεσή τους από τον παραγωγό στον καταναλωτή.