Ανάπτυξη του Εμπορίου 📈
Το εμπόριο είναι μια οικονομική δραστηριότητα που πρωτοεμφανίστηκε όταν άρχισε να αναπτύσσεται η γεωργία και οι άνθρωποι άρχισαν να οργανώνονται σε κοινωνικές ομάδες. Δεν είναι, δηλαδή, ένα σύγχρονο φαινόμενο· οι ρίζες του βρίσκονται στις πρώτες οργανωμένες ανθρώπινες κοινωνίες, όταν η παραγωγή τροφής σταθεροποιήθηκε αρκετά ώστε να προκύψουν πλεονάσματα προς ανταλλαγή.
Από εκείνη την αρχική του μορφή, το εμπόριο δεν έμεινε στάσιμο. Πέρασε από μικρές, τοπικές ανταλλαγές σε ένα παγκόσμιο δίκτυο συναλλαγών που συνδέει σήμερα κάθε γωνιά του πλανήτη. Η ενότητα αυτή εξηγεί γιατί συνέβη αυτή η τεράστια ανάπτυξη — ποιοι παράγοντες την τροφοδότησαν μέσα στον χρόνο.
Οι λόγοι ανάπτυξης του εμπορίου
Το εμπόριο είχε τεράστια ανάπτυξη μέσα από τα χρόνια, για τους εξής λόγους:
- Οι απεριόριστες ανάγκες των ανθρώπων και η στενότητα πόρων οδήγησε τις κοινωνίες στην ανταλλαγή αγαθών.
- Η πολιτιστική εξέλιξη και ανάπτυξη δημιούργησε νέες απαιτήσεις για νέα αγαθά που ζητούνται σ' όλες τις αγορές του κόσμου.
- Η εξειδίκευση και το συγκριτικό πλεονέκτημα ώθησαν κάθε χώρα να παράγει ό,τι μπορεί πιο αποδοτικά και να εισάγει τα υπόλοιπα.
- Η πρόοδος στις μεταφορές και στις επικοινωνίες διευκόλυνε τη μετακίνηση αγαθών και πληροφοριών.
- Η ανάπτυξη των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών ενίσχυσε τις διεθνείς συναλλαγές.
- Η παγκόσμια ειρήνη είναι ουσιώδης παράγοντας για την ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου, γιατί μ' αυτή διευκολύνονται και οι διεθνείς εμπορικές σχέσεις και οι εμπορικές μεταφορές.
Οι έξι αυτοί λόγοι δεν λειτουργούν μεμονωμένα — αλληλοσυμπληρώνονται. Για παράδειγμα, η εξειδίκευση μιας χώρας σε ό,τι παράγει καλύτερα δεν θα είχε νόημα χωρίς προηγμένες μεταφορές που να μεταφέρουν τα προϊόντα στις αγορές, ούτε χωρίς χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες που να χρηματοδοτούν και να ασφαλίζουν τις συναλλαγές αυτές.
Η ιδέα ότι κάθε χώρα οφείλει να παράγει ό,τι μπορεί να παράγει πιο αποδοτικά και να εισάγει τα υπόλοιπα ονομάζεται αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος. Είναι ένας από τους βασικότερους λόγους για τους οποίους καμία σύγχρονη οικονομία δεν προσπαθεί να παράγει η ίδια τα πάντα, αλλά στηρίζεται στο διεθνές εμπόριο.
Πολλοί υποθέτουν ότι το εμπόριο αναπτύσσεται ανεξάρτητα από τις πολιτικές συνθήκες. Το βιβλίο τονίζει το αντίθετο: η παγκόσμια ειρήνη θεωρείται ουσιώδης παράγοντας, γιατί χωρίς αυτήν δεν διευκολύνονται ούτε οι διεθνείς εμπορικές σχέσεις ούτε οι εμπορικές μεταφορές. Πόλεμοι, εμπάργκο και πολιτική αστάθεια μπλοκάρουν άμεσα το εμπόριο, όσο αποδοτική κι αν είναι μια χώρα στην παραγωγή της.
Δημοσίευμα: το εμπόριο ως κινητήρια δύναμη
Το βιβλίο παραθέτει το ακόλουθο απόσπασμα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (World Trade Organization), το οποίο δείχνει πώς η θεωρία αυτή επιβεβαιώνεται και στη σύγχρονη πραγματικότητα:
«Το διεθνές εμπόριο αποτελεί κινητήριο δύναμη για την οικονομική ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη μείωση της φτώχειας. Μέσω της πρόσβασης σε μεγαλύτερες αγορές, οι επιχειρήσεις μπορούν να επεκτείνουν την παραγωγή τους, να αυξήσουν την αποδοτικότητα και να προσφέρουν στους καταναλωτές μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων σε ανταγωνιστικές τιμές».
— Πηγή: World Trade Organization – Why Trade Matters
Το απόσπασμα αυτό συνοψίζει με σύγχρονα λόγια ακριβώς όσα περιγράφουν οι έξι λόγοι ανάπτυξης του εμπορίου: η πρόσβαση σε μεγαλύτερες αγορές συνδέεται με την εξειδίκευση και το συγκριτικό πλεονέκτημα, η αύξηση της αποδοτικότητας με την πολιτιστική και οικονομική εξέλιξη, και η μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων σε ανταγωνιστικές τιμές με όλους τους παράγοντες μαζί — μεταφορές, επικοινωνίες, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και ειρήνη.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) είναι ο διεθνής οργανισμός που έχει ως αποστολή να θέτει τους κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου και να διευκολύνει τις εμπορικές σχέσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη του — ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς η ανάπτυξη θεσμών στηρίζει την ανάπτυξη του εμπορίου.