Μεταβολή στην Προσφερόμενη Ποσότητα 📈
Η καμπύλη προσφοράς έχει θετική κλίση, δηλαδή ανεβαίνει από κάτω αριστερά προς τα πάνω δεξιά. Αυτό σημαίνει ότι όταν η τιμή ενός αγαθού αυξάνεται, οι παραγωγοί θέλουν να προσφέρουν μεγαλύτερες ποσότητες, ενώ όταν η τιμή μειώνεται, θέλουν να προσφέρουν μικρότερες ποσότητες.
Για παράδειγμα, όταν η τιμή ενός αγαθού είναι 1,50 ευρώ, οι παραγωγοί προσφέρουν 15 κιλά. Αν η τιμή αυξηθεί στα 2 ευρώ, θα προσφέρουν 20 κιλά, ενώ αν η τιμή μειωθεί στο 1 ευρώ, θα προσφέρουν μόνο 9 κιλά.
Η αντίδραση αυτή των παραγωγών ερμηνεύεται ως εξής: όταν αυξάνεται η τιμή, αυξάνονται και τα περιθώρια κέρδους. Αυτό αποτελεί κίνητρο τόσο για τους παραγωγούς που ήδη βρίσκονται στον κλάδο, όσο και για πιθανούς νέους παραγωγούς που θέλουν να εισέλθουν σε αυτόν, ώστε να δραστηριοποιηθούν παραγωγικά και να καρπωθούν το υψηλό κέρδος. Το αποτέλεσμα είναι να αυξάνεται η παραγωγή και η προσφορά του αγαθού.
Ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει όταν μειώνεται η τιμή του αγαθού: μειώνονται τα περιθώρια κέρδους ή προκύπτουν ζημιές. Οι παραγωγοί αποθαρρύνονται, με αποτέλεσμα να μειώνεται η παραγωγή και η προσφορά του αγαθού.
Η προϋπόθεση του «Ceteris Paribus»
Η παραπάνω σχέση ισχύει με μια σημαντική προϋπόθεση: θεωρούμε ότι όλοι οι άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την προσφορά —το κόστος παραγωγής, η τεχνολογία, οι προσδοκίες και ο αριθμός των παραγωγών, οι τιμές των εναλλακτικών αγαθών και οι καιρικές συνθήκες— παραμένουν αμετάβλητοι. Αυτή η προϋπόθεση ονομάζεται ceteris paribus.
Όταν λοιπόν ισχύει το ceteris paribus και μεταβάλλεται μόνο η τιμή ενός αγαθού, η προσφερόμενη ποσότητά του μεταβάλλεται προς την ίδια κατεύθυνση με την τιμή: αύξηση της τιμής φέρνει αύξηση της προσφερόμενης ποσότητας, και μείωση της τιμής φέρνει μείωση της προσφερόμενης ποσότητας.
Επομένως, η μεταβολή στην προσφερόμενη ποσότητα:
- Οφείλεται μόνο στη μεταβολή της τιμής του ίδιου του αγαθού
- Προϋποθέτει ότι όλοι οι άλλοι προσδιοριστικοί παράγοντες της προσφοράς παραμένουν σταθεροί (ceteris paribus)
- Διαγραμματικά απεικονίζεται ως μετακίνηση πάνω στην ίδια καμπύλη προσφοράς. Η κίνηση κατά μήκος της καμπύλης προσφοράς μπορεί να είναι προς τα πάνω ή προς τα κάτω
Πώς φαίνεται η αύξηση της προσφερόμενης ποσότητας σε ένα διάγραμμα
Φαντάσου ένα διάγραμμα με την τιμή στον κάθετο άξονα (σε ευρώ) και την ποσότητα στον οριζόντιο άξονα (σε κιλά). Πάνω σε αυτό το διάγραμμα υπάρχει μία και μοναδική ανερχόμενη καμπύλη προσφοράς , η οποία δεν μετακινείται.
Πάνω σε αυτή τη σταθερή καμπύλη σημειώνουμε δύο σημεία:
- Σημείο Α: τιμή 1,50€, προσφερόμενη ποσότητα 15 κιλά
- Σημείο Β: τιμή 2,00€, προσφερόμενη ποσότητα 20 κιλά
Όταν η τιμή αυξάνεται από 1,50€ σε 2,00€, μετακινούμαστε πάνω στην ίδια καμπύλη από το σημείο Α στο σημείο Β, και η προσφερόμενη ποσότητα αυξάνεται από 15 σε 20 κιλά. Η καμπύλη η ίδια μένει ακριβώς εκεί που ήταν — απλώς «περπατάμε» πάνω της προς τα πάνω και δεξιά.
Πώς φαίνεται η μείωση της προσφερόμενης ποσότητας σε ένα διάγραμμα
Η αντίστροφη κίνηση δείχνεται στην ίδια ακριβώς καμπύλη προσφοράς , χωρίς καμία μετατόπισή της. Εδώ ξεκινάμε από το σημείο Β (τιμή 2,00€, ποσότητα 20 κιλά) και καταλήγουμε στο σημείο Α (τιμή 1,50€, ποσότητα 15 κιλά).
Όταν η τιμή μειώνεται από 2,00€ σε 1,50€, μετακινούμαστε πάνω στην ίδια καμπύλη από το σημείο Β στο σημείο Α, και η προσφερόμενη ποσότητα μειώνεται από 20 σε 15 κιλά. Και πάλι, πρόκειται για κίνηση κατά μήκος της ίδιας, αμετάβλητης καμπύλης — αυτή τη φορά προς τα κάτω και αριστερά.
Και τα δύο παραδείγματα —η αύξηση από το Α στο Β και η μείωση από το Β στο Α— χρησιμοποιούν ακριβώς την ίδια καμπύλη προσφοράς . Η καμπύλη δεν «ξέρει» αν κινούμαστε πάνω ή κάτω· απλώς περιγράφει ποια ποσότητα είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν οι παραγωγοί σε κάθε πιθανή τιμή. Η κατεύθυνση της κίνησης εξαρτάται μόνο από το αν η τιμή ανεβαίνει ή κατεβαίνει.
Αυτή είναι η πιο συχνή παγίδα σε αυτό το κεφάλαιο, γι' αυτό πρόσεξέ την ιδιαίτερα:
- Η μεταβολή στην προσφερόμενη ποσότητα προκαλείται αποκλειστικά από μεταβολή στην τιμή του ίδιου του αγαθού, με όλα τα άλλα σταθερά (ceteris paribus). Διαγραμματικά είναι μια μετακίνηση πάνω στην ίδια καμπύλη προσφοράς — η καμπύλη δεν αλλάζει θέση.
- Η μεταβολή στην προσφορά προκαλείται από αλλαγή σε κάποιον άλλο προσδιοριστικό παράγοντα (π.χ. κόστος παραγωγής, τεχνολογία, καιρικές συνθήκες) και διαγραμματικά είναι μια μετατόπιση ολόκληρης της καμπύλης προσφοράς σε νέα θέση.
Αν δεις μια αλλαγή στην ποσότητα και αναρωτιέσαι ποιο από τα δύο συνέβη, ρώτησε: «Άλλαξε η τιμή του ίδιου του αγαθού, ή άλλαξε κάτι άλλο;». Η απάντηση σου δείχνει αμέσως αν πρόκειται για κίνηση πάνω στην καμπύλη ή για μετατόπιση της καμπύλης.