Ατομική και Συνολική Ζήτηση στην Αγορά 🍊
Για να απλοποιήσουμε την παρουσίαση, ας υποθέσουμε ότι μόνο δύο άτομα, ο Ανδρέας και ο Βασίλης, ζητούν να αγοράσουν πορτοκάλια στην αγορά. Για να δούμε πώς λειτουργεί η αγορά, είναι απαραίτητο να υπολογίσουμε τη συνολική ή αγοραία ζήτηση. Επομένως, θα πρέπει να προστεθεί η ζήτηση όλων των ατόμων για πορτοκάλια.
Ο Πίνακας Ζήτησης
Ο πίνακας 4.1, ο οποίος ονομάζεται πίνακας ζήτησης, παρουσιάζει τον τρόπο με τον οποίο η τιμή του αγαθού επηρεάζει τη ζητούμενη ποσότητα του κάθε καταναλωτή. Παρουσιάζει δηλαδή την ατομική ζήτηση του Ανδρέα και του Βασίλη, καθώς και τη συνολική ή αγοραία ζήτηση για πορτοκάλια.
Πίνακας 4.1 — Ατομική και Συνολική Ζήτηση για πορτοκάλια
| Τιμή P (€) | Ζητούμενη Ποσότητα του Ανδρέα QDA (κιλά) | Ζητούμενη Ποσότητα του Βασίλη QDB (κιλά) | Συνολική Ζητούμενη Ποσότητα (QDΤ) = QDA + QDB (κιλά) |
|---|---|---|---|
| 0,50 | 15 | 12 | 15 + 12 = 27 |
| 1,00 | 12 | 9 | 12 + 9 = 21 |
| 1,50 | 9 | 6 | 9 + 6 = 15 |
| 2,00 | 6 | 4 | 6 + 4 = 10 |
| 2,50 | 4 | 2 | 4 + 2 = 6 |
| 3,00 | 2 | 1 | 2 + 1 = 3 |
Η συνολική ζητούμενη ποσότητα δεν είναι κάτι μυστηριώδες — είναι απλή πρόσθεση! Σε κάθε τιμή, προσθέτουμε την ποσότητα που θέλει να αγοράσει ο Ανδρέας με την ποσότητα που θέλει να αγοράσει ο Βασίλης. Στην πραγματική αγορά, αντί για δύο καταναλωτές έχουμε χιλιάδες ή και εκατομμύρια, αλλά η λογική παραμένει ακριβώς η ίδια.
Παρατηρώντας τον πίνακα, επιβεβαιώνεται ο Νόμος της Ζήτησης και για τους δύο καταναλωτές ξεχωριστά, αλλά και για τη συνολική αγορά: όσο αυξάνεται η τιμή των πορτοκαλιών, τόσο μειώνεται η ποσότητα που είναι διατεθειμένος να αγοράσει ο καθένας, άρα μειώνεται και η συνολική ζητούμενη ποσότητα.
Ένα συχνό λάθος είναι να προσθέτουμε λανθασμένα ποσότητες από διαφορετικές τιμές. Η συνολική ζητούμενη ποσότητα υπολογίζεται οριζόντια, δηλαδή προσθέτουμε τις ποσότητες που αντιστοιχούν στην ίδια τιμή (π.χ. στα 1,50 €: 9 κιλά του Ανδρέα + 6 κιλά του Βασίλη = 15 κιλά). Δεν αθροίζουμε ποτέ ποσότητες από διαφορετικές γραμμές του πίνακα.
Από τον Πίνακα στις Καμπύλες Ζήτησης
Τα στοιχεία του πίνακα 4.1 μπορούν να παρασταθούν και γραφικά. Στον κάθετο άξονα μετριέται η τιμή και στον οριζόντιο η ζητούμενη ποσότητα. Η καμπύλη που σχηματίζεται ονομάζεται καμπύλη ζήτησης και δείχνει τη σχέση μεταξύ της τιμής του αγαθού και της ζητούμενής του ποσότητας.
Με βάση τον πίνακα 4.1 σχηματίζονται τρεις καμπύλες ζήτησης:
- Η καμπύλη ατομικής ζήτησης του Ανδρέα (DΑ)
- Η καμπύλη ατομικής ζήτησης του Βασίλη (DΒ)
- Η καμπύλη συνολικής ή αγοραίας ζήτησης (DΤ)
Η καμπύλη συνολικής ζήτησης προκύπτει με την οριζόντια άθροιση των δύο ατομικών καμπυλών: σε κάθε τιμή, η απόσταση της καμπύλης DΤ από τον κάθετο άξονα ισούται με το άθροισμα των αποστάσεων των καμπυλών DΑ και DΒ.
Στη συνέχεια, όταν γίνεται αναφορά στη «ζήτηση» ενός αγαθού, αυτή αφορά πλέον τη συνολική ή αγοραία ζήτηση — δηλαδή την καμπύλη D που προκύπτει από το άθροισμα όλων των ατομικών ζητήσεων της αγοράς.
Στην πράξη, καμία επιχείρηση δεν ενδιαφέρεται μόνο για το τι θέλει να αγοράσει ένας μεμονωμένος καταναλωτής. Η τιμή ενός αγαθού στην αγορά διαμορφώνεται από τη συνολική συμπεριφορά όλων των καταναλωτών μαζί, γι' αυτό η καμπύλη αγοραίας ζήτησης είναι αυτή που χρησιμοποιείται στη συνέχεια για τη μελέτη του σχηματισμού των τιμών.