Υπολογισμός Συνολικής και Οριακής Χρησιμότητας 🧮
Στην οικονομική θεωρία, η χρησιμότητα εκφράζει την ικανοποίηση που λαμβάνει ένας καταναλωτής από την κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών. Για να αναλυθεί η καταναλωτική συμπεριφορά, χρησιμοποιείται ένας πίνακας χρησιμότητας, ο οποίος περιλαμβάνει τη συνολική χρησιμότητα (TU) και την οριακή χρησιμότητα (MU). Μέσω αυτού του πίνακα, μπορούμε να κατανοήσουμε πώς μεταβάλλεται η ικανοποίηση καθώς αυξάνεται η ποσότητα κατανάλωσης ενός αγαθού.
Ο πίνακας χρησιμότητας
| Ποσότητα αγαθού Q | Συνολική Χρησιμότητα TU | Οριακή Χρησιμότητα MU |
|---|---|---|
| 0 | 0 | - |
| 1 | 15 | 15 |
| 2 | 28 | 13 |
| 3 | 38 | 10 |
| 4 | 43 | 5 |
| 5 | 45 | 2 |
| 6 | 45 | 0 |
| 7 | 44 | -1 |
Ο τύπος με τον οποίο υπολογίζεται η οριακή χρησιμότητα είναι:
δηλαδή η οριακή χρησιμότητα ισούται με τη μεταβολή της συνολικής χρησιμότητας προς τη μεταβολή της ποσότητας.
Ανάλυση των υπολογισμών βήμα προς βήμα
Για Q = 0
Σε μηδενική κατανάλωση, η συνολική χρησιμότητα είναι μηδέν, επειδή δεν υπάρχει κατανάλωση αγαθών ή υπηρεσιών για να προσφέρει ικανοποίηση στον καταναλωτή.
Η οριακή χρησιμότητα σε μηδενική κατανάλωση ενός αγαθού δεν μπορεί να προσδιοριστεί, καθώς δεν υπάρχει καμία διαθέσιμη μονάδα του αγαθού για κατανάλωση. Επομένως, δεν είναι δυνατόν να υπολογιστεί η πρόσθετη ικανοποίηση από την κατανάλωση μίας επιπλέον μονάδας. Γι' αυτό σημειώνεται με παύλα (-).
Πρόσεξε τη διαφορά: όταν Q=0 η συνολική χρησιμότητα TU είναι μηδέν (δεν έχει καταναλωθεί τίποτα), αλλά η οριακή χρησιμότητα MU δεν ορίζεται και γι' αυτό γράφεται παύλα (-) και όχι μηδέν. Η MU απαιτεί μια "προηγούμενη" μονάδα κατανάλωσης για να συγκριθεί, και στο Q=0 αυτή δεν υπάρχει.
Για Q = 1
Σύμφωνα με τον πίνακα, η συνολική χρησιμότητα της πρώτης μονάδας του αγαθού (Q=1) είναι 15. Επομένως, η οριακή χρησιμότητα που λαμβάνει ο καταναλωτής όταν Q=1 είναι:
Για Q = 2
Σύμφωνα με τον πίνακα, η οριακή χρησιμότητα της δεύτερης μονάδας του αγαθού (Q=2) είναι 13. Επομένως, η συνολική χρησιμότητα που λαμβάνει ο καταναλωτής όταν Q=2 είναι:
Αντίστοιχα, αν γνωρίζουμε ότι η οριακή χρησιμότητα της πρώτης μονάδας είναι 15 και της δεύτερης μονάδας είναι 13, τότε μπορούμε να υπολογίσουμε ότι η συνολική χρησιμότητα από την κατανάλωση δύο μονάδων θα είναι .
Το παράδειγμα του Q=2 δείχνει κάτι χρήσιμο: μπορείς να υπολογίσεις την TU είτε αφαιρώντας δύο διαδοχικές τιμές TU από τον πίνακα, είτε αθροίζοντας τις επιμέρους οριακές χρησιμότητες (MU) όλων των μονάδων μέχρι εκείνη την ποσότητα. Και οι δύο μέθοδοι δίνουν το ίδιο αποτέλεσμα, γιατί η TU δεν είναι παρά το άθροισμα όλων των MU.
Οι επόμενοι υπολογισμοί της συνολικής (TU) και της οριακής χρησιμότητας (MU), για τις ποσότητες Q=3 έως Q=7, ακολουθούν ακριβώς την ίδια μεθοδολογία: η MU κάθε ποσότητας προκύπτει από τη διαφορά της TU της συγκεκριμένης ποσότητας μείον την TU της προηγούμενης, διαιρεμένη με τη μεταβολή της ποσότητας (που εδώ είναι πάντα 1).
Στον πίνακα, η οριακή χρησιμότητα δεν είναι πάντα θετική. Από το Q=6 στο Q=7 η TU μειώνεται από 45 σε 44, οπότε η MU γίνεται αρνητική (-1). Αυτό σημαίνει ότι η κατανάλωση μιας επιπλέον μονάδας του αγαθού όχι μόνο δεν προσφέρει πρόσθετη ικανοποίηση, αλλά μειώνει τη συνολική ικανοποίηση του καταναλωτή.