12.2.4 Οικονομικές Καταστάσεις – Financial Statements 📊
Οι Οικονομικές Καταστάσεις του συνεταιρισμού συντάσσονται με τον ίδιο σχεδόν τρόπο που συντάσσονται και οι Οικονομικές Καταστάσεις ατομικής επιχείρησης, με τη διαφορά ότι ο λογαριασμός «Κατάσταση Αποτελεσμάτων» (Statement of Profit or Loss) διαιρείται σε δύο μέρη:
α) το πρώτο μέρος, από το οποίο εξακριβώνεται το καθαρό κέρδος ή η καθαρή ζημιά (net profit or loss).
β) το δεύτερο μέρος, το οποίο αποτελεί ουσιαστικά επέκταση του πρώτου μέρους και ονομάζεται «Λογαριασμός Κατανομής Κερδοζημιών» (Appropriation Section). Σε αυτό φαίνεται πώς γίνεται η κατανομή των κερδοζημιών στους συνεταίρους.
Η Κατάσταση Αποτελεσμάτων του συνεταιρισμού δεν είναι δύο ξεχωριστές καταστάσεις, αλλά μία ενιαία κατάσταση με δύο διαδοχικά μέρη: πρώτα υπολογίζεται το καθαρό κέρδος της επιχείρησης όπως ακριβώς σε μια ατομική επιχείρηση, και αμέσως μετά, στο ίδιο έγγραφο, το κέρδος αυτό «μοιράζεται» ανάμεσα στους συνεταίρους.
Τι μεταφέρεται στον Λογαριασμό Κατανομής Κερδοζημιών
Στον λογαριασμό «Κατανομή Κερδοζημιών» μεταφέρεται το καθαρό κέρδος ή η καθαρή ζημιά της λογιστικής περιόδου, όπως αυτό προκύπτει από το πρώτο μέρος της Κατάστασης Αποτελεσμάτων. Μεταφέρονται επίσης όλοι οι λογαριασμοί εσόδων και εξόδων που έχουν άμεση σχέση με τους συνεταίρους:
- Τόκοι κεφαλαίων (interest on capital)
- Τόκοι απολήψεων (interest on drawings)
- Μισθοί συνεταίρων (partners' salaries)
Εξαίρεση αποτελούν οι τόκοι των δανείων που έχουν χορηγήσει οι συνέταιροι στην εταιρεία. Αυτοί οι τόκοι έχουν ήδη επιβαρύνει το πρώτο μέρος της Κατάστασης Αποτελεσμάτων (μαζί με τα άλλα συνηθισμένα έξοδα, όπως ενοίκια, μισθοί υπαλλήλων και διαφημίσεις), αφού θεωρούνται κανονικό έξοδο της επιχείρησης και όχι κατανομή κέρδους. Το καθαρό κέρδος που μεταφέρεται στην Κατανομή Κερδοζημιών είναι, επομένως, ήδη μειωμένο κατά το ποσό αυτών των τόκων. Μην τους αφαιρέσεις ξανά στο δεύτερο μέρος.
Παράδειγμα εφαρμογής
Οι συνέταιροι Α και Β ξεκίνησαν να συνεργάζονται ως συνεταιρισμός την 1η Ιανουαρίου 2023, με την επωνυμία «A and B Traders», συνεισφέροντας ως κεφάλαιο σε μετρητά €48.000 και €32.000 αντίστοιχα.
Η συμφωνία συνεταιρισμού προέβλεπε τα εξής:
- Κατανομή κερδών και ζημιών εξίσου (equally)
- Παροχή τόκου επί κεφαλαίου (interest on capital) 5% ετησίως
- Χρέωση τόκου επί απολήψεων (interest on drawings) 5% επί των υπολοίπων των λογαριασμών απολήψεων στο τέλος του έτους
- Ο Β να πιστώνεται με μισθό (salary) €12.000 ετησίως
Πρόσθετες πληροφορίες:
- Οι απολήψεις (drawings) κατά τη διάρκεια του έτους ήταν €6.000 για τον Α και €8.000 για τον Β.
- Το μερίδιο καθαρού κέρδους κάθε συνεταίρου για το έτος ήταν €9.200.
- Το καθαρό κέρδος (net profit) για το έτος ήταν €33.700.
Ζητούμενα:
α) Το τμήμα Κατανομής Κερδοζημιών (Appropriation Section) της Κατάστασης Αποτελεσμάτων
β) Οι λογαριασμοί Κεφαλαίου (Capital A/cs) και οι Τρεχούμενοι λογαριασμοί (Current A/cs) των συνεταίρων
γ) Απόσπασμα της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης του συνεταιρισμού την 31η Δεκεμβρίου 2023
α) Κατάσταση Αποτελεσμάτων (Κατανομή) — A & B
| € | € | € | |
|---|---|---|---|
| Καθαρό Κέρδος (Net Profit) | 33.700 | ||
| Τόκος επί Απολήψεων (Interest on Drawings): | |||
| Α | 300 | ||
| Β | 400 | 700 | |
| Μείον: | |||
| Τόκος επί Κεφαλαίων (Interest on Capitals) | |||
| Α | 2.400 | ||
| Β | 1.600 | 4.000 | |
| Μισθός Συνεταίρου (Partner's salary) – Β | 12.000 | (16.000) | |
| 18.400 | |||
| Μερίδιο Κερδών (Share of Profits): | |||
| Α (½ × 18.400) | 9.200 | ||
| Β (½ × 18.400) | 9.200 | ||
| 18.400 |
Ο τόκος επί απολήψεων δεν είναι έξοδο για την εταιρεία, αλλά ποσό που χρεώνεται στον συνέταιρο επειδή απέσυρε χρήματα νωρίτερα από όσο έπρεπε. Γι' αυτό προστίθεται στο καθαρό κέρδος πριν την κατανομή, αυξάνοντας το ποσό που θα μοιραστεί — αντίθετα από τους τόκους κεφαλαίων και τον μισθό, που αφαιρούνται, αφού αποτελούν ανταμοιβή προς τους συνεταίρους.
β) Λογαριασμοί Κεφαλαίου των Συνεταίρων (Partners' Capital Accounts)
| A € | B € | A € | B € | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2023 Δεκ. 31 | Υπόλοιπο c/d | 48.000 | 32.000 | 2023 Ιαν. 1 | Μετρητά | 48.000 | 32.000 |
| 2024 Ιαν. 1 | Υπόλοιπο b/d | 48.000 | 32.000 |
Τρεχούμενοι Λογαριασμοί των Συνεταίρων (Partners' Current Accounts)
| A € | B € | A € | B € | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2023 Δεκ. 31 | Απολήψεις | 6.000 | 8.000 | 2023 Δεκ. 31 | Τόκος επί Κεφαλαίου | 2.400 | 1.600 |
| 31 | Τόκος επί απολήψεων | 300 | 400 | 31 | Μισθός | — | 12.000 |
| 31 | Υπόλοιπο c/d | 5.300 | 14.400 | 31 | Μερίδιο κέρδους | 9.200 | 9.200 |
| Σύνολο | 11.600 | 22.800 | Σύνολο | 11.600 | 22.800 | ||
| 2024 Ιαν. 1 | Υπόλοιπα b/d | 5.300 | 14.400 |
Ο λογαριασμός Κεφαλαίου κρατά σταθερό το αρχικό ποσό που εισέφερε ο κάθε συνέταιρος (εδώ €48.000 και €32.000, χωρίς καμία μεταβολή μέσα στη χρονιά). Όλες οι κινήσεις της χρονιάς — απολήψεις, τόκος κεφαλαίου, τόκος απολήψεων, μισθός και μερίδιο κέρδους — καταχωρούνται στον Τρεχούμενο λογαριασμό. Αυτός ο διαχωρισμός επιτρέπει να φαίνεται ξεκάθαρα πόσο έχει επενδύσει μόνιμα ο κάθε συνέταιρος και πόσο έχει «κερδίσει αλλά δεν έχει ακόμη αποσύρει».
γ) Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (απόσπασμα) — A & B, την 31 Δεκεμβρίου 2023
| € | € | € | ||
|---|---|---|---|---|
| Μη Κυκλοφορούντα Περιουσιακά Στοιχεία (Non-Current Assets) | … | |||
| Κυκλοφορούντα Περιουσιακά Στοιχεία (Current Assets) | … | |||
| Σύνολο Περιουσιακών Στοιχείων (Total Assets) | … | |||
| Λογαριασμοί Κεφαλαίου (Capital Accounts) | Α | 48.000 | ||
| Β | 32.000 | 80.000 | ||
| Τρεχούμενοι Λογαριασμοί (Current Accounts) | Α | 5.300 | ||
| Β | 14.400 | 19.700 | ||
| Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις (Non-Current Liabilities) | … | |||
| Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις (Current Liabilities) | … | |||
| Σύνολο Κεφαλαίου και Υποχρεώσεων (Total Capital and Liabilities) | … |
Στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης μιας ατομικής επιχείρησης υπάρχει ένας μόνο λογαριασμός Κεφαλαίου. Σε έναν συνεταιρισμό, το τμήμα Κεφαλαίου εμφανίζει ξεχωριστά, για κάθε συνέταιρο, τόσο τον λογαριασμό Κεφαλαίου όσο και τον Τρεχούμενο λογαριασμό, και το άθροισμά τους (εδώ €80.000 + €19.700 = €99.700) αποτελεί το συνολικό κεφάλαιο της εταιρείας. Έτσι η κατάσταση δείχνει με ακρίβεια πόσο ανήκει σε κάθε συνέταιρο ξεχωριστά.