12.2.3 Ο Λογαριασμός Κατανομή Κερδοζημιών 📊

Πιο κάτω παρουσιάζονται και επεξηγούνται με παραδείγματα όλοι οι σχετικοί λογαριασμοί που αφορούν στην Κατανομή Κερδοζημιών (Profit and Loss Appropriation Account) η οποία αποτελεί ουσιαστικά επέκταση της Κατάστασης Αποτελεσμάτων, όπως την είδαμε στις ατομικές επιχειρήσεις. Αποτελεί μέρος των Οικονομικών Καταστάσεων των προσωπικών εταιρειών.

α) Λογαριασμός Απολήψεων (Drawings Account) 💰

Για τον κάθε συνέταιρο ανοίγεται και ένας λογαριασμός ατομικών απολήψεων (Drawings).

Όταν ο συνέταιρος κάνει ανάληψη χρημάτων ή αγορών από την εταιρεία, καταχωρείται:

Το υπόλοιπο του λογαριασμού απολήψεων μεταφέρεται στο τέλος της λογιστικής περιόδου στον αντίστοιχο τρεχούμενο λογαριασμό κεφαλαίου του κάθε συνεταίρου:

β) Λογαριασμός Τόκοι Κεφαλαίων (Interest on Capitals Account) 🏦

Οι συνέταιροι έχουν το δικαίωμα να συμφωνήσουν μεταξύ τους πώς υπολογίζουν τόκο πάνω στα κεφάλαιά τους.

Όταν τα κεφάλαια που εισέφεραν είναι ίσα μεταξύ τους και η κατανομή των κερδοζημιών γίνεται εξίσου, δεν υπάρχει ουσιαστικός λόγος υπολογισμού τέτοιου τόκου, γιατί το συνολικό ποσό που θα δικαιούται ο καθένας θα είναι το ίδιο, είτε υπολογίζεται είτε δεν υπολογίζεται τόκος. Το ίδιο συμβαίνει και όταν τα κεφάλαια είναι μεν άνισα, αλλά η κατανομή των κερδοζημιών γίνεται ανάλογα με τα κεφάλαια των συνεταίρων.

Όταν όμως τα κεφάλαια είναι άνισα και η κατανομή των κερδοζημιών γίνεται για παράδειγμα εξίσου, τότε είναι πιο δίκαιο να γίνεται υπολογισμός τόκου. Σε αυτή την περίπτωση ο συνέταιρος με το μεγαλύτερο κεφάλαιο είναι φυσικό να απαιτήσει τον υπολογισμό τέτοιου τόκου, γιατί έτσι θα ωφελείται περισσότερο.

Παράδειγμα

Σε μια προσωπική επιχείρηση οι συνέταιροι Α και Β εισέφεραν κεφάλαιο €45.000 και €30.000 αντίστοιχα και μοιράζονται τα κέρδη και τις ζημιές εξίσου. Το καθαρό κέρδος για το έτος είναι €27.000. Να υπολογιστεί το μερίδιο που θα πάρει ο κάθε συνέταιρος, αν:

α) δεν υπολογίζεται τόκος πάνω στα κεφάλαια, και
β) υπολογίζεται τόκος πάνω στα κεφάλαια προς 8%.

Λύση

Ο τόκος κεφαλαίου υπολογίζεται ως εξής:

• Α: $45.000 \times 8\% = 3.600$
• Β: $30.000 \times 8\% = 2.400$

Το υπόλοιπο κέρδος μετά την αφαίρεση των τόκων κεφαλαίων ($27.000 - 6.000 = 21.000$) μοιράζεται εξίσου: $21.000 \div 2 = 10.500$ στον καθένα.

Παρατηρείται ότι στην πρώτη περίπτωση ο Α και ο Β θα πάρουν από €13.500, ενώ στη δεύτερη ο Α θα πάρει €14.100 και ο Β €12.900. Ο Α επομένως έχει συμφέρον να απαιτήσει τον υπολογισμό τόκου.

Με τον τόκο των κεφαλαίων, ο οποίος υπολογίζεται στο τέλος της λογιστικής περιόδου και μετά την εξακρίβωση του καθαρού κέρδους της εταιρείας, χρεώνεται ο λογαριασμός «Τόκοι Κεφαλαίων των Συνεταίρων» (Interest on Partners' Capital Accounts) και πιστώνονται οι αντίστοιχοι τρεχούμενοι λογαριασμοί:

Ο λογαριασμός «Τόκοι Κεφαλαίων των Συνεταίρων» αποτελεί ένα είδος εξόδου για την εταιρεία και μεταφέρεται στο τέλος της λογιστικής περιόδου στον «Λογαριασμό Κατανομής Κερδοζημιών» (Appropriation Account):

γ) Λογαριασμός Τόκοι Απολήψεων (Interest on Drawings Account) 📉

Όπως συνηθίζεται να υπολογίζεται τόκος πάνω στα κεφάλαια των συνεταίρων, έτσι μπορεί να υπολογίζεται και τόκος πάνω στις απολήψεις τους. Αυτό γίνεται για να εμποδίζει τους συνεταίρους να κάνουν απολήψεις από την εταιρεία. Ο τόκος υπολογίζεται από την ημερομηνία των απολήψεων μέχρι το τέλος της λογιστικής περιόδου.

Με το ποσό του τόκου που υπολογίζεται πάνω στις απολήψεις χρεώνονται οι αντίστοιχοι τρεχούμενοι λογαριασμοί των συνεταίρων και πιστώνεται ο λογαριασμός «Τόκοι Απολήψεων των Συνεταίρων» (Interest on Partners' Drawings Account):

Ο λογαριασμός «Τόκοι Απολήψεων των Συνεταίρων» αποτελεί ένα είδος εσόδου για την εταιρεία και μεταφέρεται στο τέλος της λογιστικής περιόδου στον «Λογαριασμό Κατανομής Κερδοζημιών» (Appropriation Section of Statement of Profit or Loss):

Παράδειγμα

Έστω ότι οι Α και Β αποφάσισαν να χρεώνουν τόκο πάνω στις απολήψεις προς 5% ετησίως, και ότι το τέλος του λογιστικού τους έτους ήταν 31 Δεκεμβρίου. Έγιναν οι πιο κάτω απολήψεις:

Απολήψεις του Α

Απολήψεις του Β

δ) Λογαριασμός Μισθοί Συνεταίρων (Partners' Salaries Account) 👔

Είναι δυνατόν να συμφωνηθεί ότι ένας ή περισσότεροι συνέταιροι οι οποίοι προσφέρουν στην εταιρεία προσωπική εργασία ή τις γνώσεις τους, θα δικαιούνται να παίρνουν μια αμοιβή υπό μορφή μισθού (Salary).

Ο λόγος που αναφέρουμε ότι είναι υπό μορφή μισθού είναι ότι στην πραγματικότητα μόνο οι υπάλληλοι ενός συνεταιρισμού παίρνουν μισθό για την εργασία τους. Οι συνέταιροι εφόσον είναι ιδιοκτήτες του συνεταιρισμού παίρνουν μερίδιο από τα κέρδη του συνεταιρισμού αλλά σε μηνιαία βάση και γι' αυτό φαίνεται σαν μισθός. Το ποσό που παίρνουν οι συνέταιροι ως μισθό αφαιρείται πριν τη διανομή του κέρδους της χρονιάς.

Με τους μισθούς των συνεταίρων χρεώνεται ο λογαριασμός «Μισθοί Συνεταίρων» και πιστώνεται το ταμείο, αν οι μισθοί πληρωθούν κατά τη διάρκεια του έτους, ή πιστώνονται οι αντίστοιχοι τρεχούμενοι λογαριασμοί των συνεταίρων, σε περίπτωση που οι μισθοί οφείλονται:

Ο λογαριασμός «Μισθοί των Συνεταίρων» αποτελεί ένα είδος εξόδου για την εταιρεία και μεταφέρεται στο τέλος της λογιστικής περιόδου στον «Λογαριασμό Κατανομής Κερδοζημιών» (Appropriation Section of the Statement of Profit or Loss):

Ανακεφαλαίωση: πώς συνδέονται όλοι οι λογαριασμοί 🔗

Ο Λογαριασμός Κατανομής Κερδοζημιών συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία που περιγράφηκαν πιο πάνω, ξεκινώντας από το καθαρό κέρδος της εταιρείας:

Κάθε ένα από τα ποσά αυτά — τόκος κεφαλαίου, τόκος απολήψεων, μισθός, και το τελικό μερίδιο κέρδους — καταλήγει στον τρεχούμενο λογαριασμό του κάθε συνεταίρου, ο οποίος δείχνει τελικά πόσο δικαιούται ή οφείλει ο κάθε συνέταιρος στην εταιρεία.