11.6 Example 1 (Fully worked) 🧮
Σε αυτή την υποενότητα θα δούμε ένα πλήρως λυμένο παράδειγμα κατάρτισης Λογαριασμού Ελέγχου Εισπρακτέων Λογαριασμών (Trade Receivables Control Account) και Λογαριασμού Ελέγχου Πληρωτέων Λογαριασμών (Trade Payables Control Account), με βάση πραγματικά στοιχεία μιας επιχείρησης. Ο στόχος είναι να δούμε, στοιχείο προς στοιχείο, πού καταχωρίζεται κάθε ποσό και γιατί.
Η εκφώνηση
Τα ακόλουθα στοιχεία προήλθαν από τα βιβλία του A. Wills, όπως αυτά είχαν διαμορφωθεί στις 31 Δεκεμβρίου 2024.
| € | |
|---|---|
| Χρεωστικά υπόλοιπα Καθολικού Πωλήσεων την 1 Ιανουαρίου 2024 (Sales Ledger debit balances) | 16.600 |
| Πιστωτικά υπόλοιπα Καθολικού Πωλήσεων την 1 Ιανουαρίου 2024 (Sales Ledger Credit Balances) | 510 |
| Χρεωστικά υπόλοιπα Καθολικού Αγορών την 1 Ιανουαρίου 2024 (Purchases Ledger debit balances) | 310 |
| Πιστωτικά υπόλοιπα Καθολικού Αγορών την 1 Ιανουαρίου 2024 (Purchases Ledger credit balances) | 13.600 |
| Πωλήσεις τοις μετρητοίς (Cash sales) | 52.000 |
| Αγορές επί πιστώσει (Purchases on credit) | 212.000 |
| Πωλήσεις επί πιστώσει (Sales on credit) | 266.000 |
| Ανεπίδεκτα είσπραξης χρέη (Irrecoverable debts) | 800 |
| Εκπτώσεις που παραχωρήθηκαν (Discount allowed) | 2.400 |
| Εκπτώσεις που ελήφθησαν (Discount received) | 2.800 |
| Μεταφορικά εισαγωγών (Carriage inwards) | 550 |
| Ανάκτηση προηγουμένως διαγραφέντων χρεών (Irrecoverable debts recovered) | 200 |
| Αγορές τοις μετρητοίς (Cash Purchases) | 64.000 |
| Επιστροφές εισαγωγών (Returns Inwards) | 1.200 |
| Μεταφορικά εξαγωγών (Carriage outwards) | 300 |
| Επιστροφές εξαγωγών (Returns outwards) | 1.400 |
| Πληρωμές με επιταγή σε προμηθευτές (Payments by cheque to Trade Payables) | 192.000 |
| Εισπράξεις από πελάτες, μη περιλαμβανομένων των ανακτηθέντων (Receipts from Trade Receivables, not including those recovered) | 224.000 |
| Επιταγή πελάτη που απορρίφθηκε από την τράπεζα (Trade Receivables' cheque dishonoured) | 1.000 |
| Χρεωστικό υπόλοιπο Καθολικού Πωλήσεων που μεταφέρθηκε στο Καθολικό Αγορών (Sales Ledger debit balance transferred to Purchases Ledger) | 300 |
| Πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις (Allowance for receivables) | 1.800 |
| Χρεωστικά υπόλοιπα Καθολικού Αγορών την 31 Δεκεμβρίου 2024 (Purchases Ledger debit balances) | 240 |
| Πιστωτικά υπόλοιπα Καθολικού Πωλήσεων την 31 Δεκεμβρίου 2024 (Sales Ledger credit balances) | 500 |
Ζητούμενο: Να καταρτιστεί, για την 31 Δεκεμβρίου 2024:
α) ο Λογαριασμός Ελέγχου Εισπρακτέων Λογαριασμών (Trade Receivables Control Account)
β) ο Λογαριασμός Ελέγχου Πληρωτέων Λογαριασμών (Trade Payables Control Account)
Η λίστα δεδομένων περιέχει μαζί στοιχεία που ανήκουν και στους δύο λογαριασμούς ελέγχου (π.χ. οι αγορές αφορούν τον Λογαριασμό Ελέγχου Πληρωτέων, ενώ οι πωλήσεις τον Λογαριασμό Ελέγχου Εισπρακτέων). Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι να ταξινομήσετε νοερά κάθε κονδύλι στον λογαριασμό στον οποίο πράγματι ανήκει, πριν αρχίσετε να γράφετε οτιδήποτε.
Μέρος α) Λογαριασμός Ελέγχου Εισπρακτέων Λογαριασμών
Βήμα 1: Εντοπισμός των στοιχείων που αφορούν τον Λογαριασμό Ελέγχου Εισπρακτέων Λογαριασμών
Ο Λογαριασμός Ελέγχου Εισπρακτέων Λογαριασμών αντικατοπτρίζει τη συνολική κίνηση του Καθολικού Πωλήσεων. Στην πλευρά της Χρέωσης καταχωρίζονται τα ανοιγόμενα υπόλοιπα και ό,τι αυξάνει την οφειλή των πελατών· στην πλευρά της Πίστωσης καταχωρίζεται ό,τι τη μειώνει, καθώς και το κλείσιμο υπολοίπων.
Από τη λίστα δεδομένων, τα στοιχεία που αφορούν πελάτες (Sales Ledger) είναι:
| Στοιχείο | Ποσό (€) | Πλευρά | Γιατί |
|---|---|---|---|
| Χρεωστικά υπόλοιπα 1/1/2024 | 16.600 | Χρέωση (αρχικό υπόλοιπο) | Ό,τι μας όφειλαν οι πελάτες στην αρχή της χρονιάς |
| Πιστωτικά υπόλοιπα 1/1/2024 | 510 | Χρέωση (ως "Balance b/d - Minority") | Ασυνήθιστα πιστωτικά υπόλοιπα πελατών (π.χ. προκαταβολές) καταχωρίζονται στην απέναντι πλευρά ως ανοιγόμενο υπόλοιπο, γιατί ο λογαριασμός ελέγχου πρέπει να δείχνει και τα δύο είδη υπολοίπων |
| Πωλήσεις επί πιστώσει | 266.000 | Χρέωση | Οι πιστωτικές πωλήσεις αυξάνουν την οφειλή των πελατών προς την επιχείρηση |
| Επιταγή πελάτη που απορρίφθηκε | 1.000 | Χρέωση | Όταν μια επιταγή πελάτη απορρίπτεται (dishonoured), η οφειλή του "επανέρχεται" — ξαναχρεώνεται ο λογαριασμός του |
| Ανάκτηση ανεπίδεκτων εισπράξεως χρεών | 200 | Χρέωση και Πίστωση (καταχωρίζεται διπλά, βλ. σημείωση) | Καταγράφεται ως χρέωση (η οφειλή "ξαναγεννιέται" στιγμιαία) και αμέσως ως πίστωση (Bank), αφού εισπράχθηκε απευθείας με τραπεζική κατάθεση |
| Επιστροφές εισαγωγών | 1.200 | Πίστωση | Προσοχή στο όνομα: αν και λέγεται "εισαγωγών" (inwards), αφορά εμπορεύματα που επιστρέφουν σε εμάς από πελάτες — άρα μειώνει την οφειλή τους |
| Εισπράξεις από πελάτες (Bank) | 224.000 | Πίστωση | Η είσπραξη μετρητών/επιταγών από πελάτες μειώνει την οφειλή τους |
| Εκπτώσεις που παραχωρήθηκαν | 2.400 | Πίστωση | Η έκπτωση ταμειακής εξόφλησης (discount allowed) που δίνουμε στους πελάτες μειώνει την υπολειπόμενη οφειλή τους |
| Μεταφορά υπολοίπου σε Καθολικό Αγορών (contra) | 300 | Πίστωση | Όταν ένας πελάτης είναι ταυτόχρονα και προμηθευτής, τα δύο υπόλοιπα μπορούν να συμψηφιστούν (contra entry) — η οφειλή του ως πελάτη μειώνεται κατά το ποσό που συμψηφίζεται με την οφειλή μας σε αυτόν ως προμηθευτή |
| Ανεπίδεκτα είσπραξης χρέη | 800 | Πίστωση | Η διαγραφή ενός χρέους ως ανείσπρακτου αφαιρεί την αντίστοιχη οφειλή από τον λογαριασμό |
| Πιστωτικά υπόλοιπα 31/12/2024 | 500 | Πίστωση (ως ισοζύγιο, εμφανίζεται και ως "Balance b/d" στην αντίθετη πλευρά μετά το κλείσιμο) | Το τελικό πιστωτικό υπόλοιπο κάποιων λογαριασμών πελατών πρέπει να εμφανιστεί ξεχωριστά από το κύριο χρεωστικό υπόλοιπο |
Όταν ένας πελάτης πληρώνει ένα χρέος που είχε προηγουμένως διαγραφεί ως ανεπίδεκτο είσπραξης, η λογιστική σύμβαση είναι να "αναστήσουμε" πρώτα την οφειλή (χρέωση Ελέγχου Εισπρακτέων) και αμέσως μετά να καταχωρίσουμε την είσπραξή της (πίστωση Ελέγχου Εισπρακτέων, μέσω Τράπεζας). Το καθαρό αποτέλεσμα στο υπόλοιπο είναι μηδενικό, αλλά η κίνηση εμφανίζεται και στις δύο πλευρές, ώστε ο λογαριασμός να απεικονίζει πιστά όλες τις συναλλαγές. Το βιβλίο σημειώνει ρητά ότι εναλλακτικά δεν θα γινόταν καμία καταχώριση — δηλαδή το ποσό μπορεί απλά να παραλειφθεί εντελώς αφού αλληλοαναιρείται.
Παρατηρήστε ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν στον Λογαριασμό Ελέγχου Εισπρακτέων: οι πωλήσεις τοις μετρητοίς (52.000), η πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις (1.800), τα μεταφορικά εξαγωγών (300) και όλα τα στοιχεία που αφορούν το Καθολικό Αγορών.
Οι πωλήσεις τοις μετρητοίς (cash sales) εισπράττονται αμέσως και δεν περνούν ποτέ μέσα από τον λογαριασμό ενός πελάτη επί πιστώσει — άρα δεν επηρεάζουν καθόλου το υπόλοιπο του Καθολικού Πωλήσεων. Το ίδιο ισχύει, συμμετρικά, για τις αγορές τοις μετρητοίς στον Λογαριασμό Ελέγχου Πληρωτέων. Η πρόβλεψη για επισφαλείς απαιτήσεις (allowance for receivables) επίσης δεν εμφανίζεται στον λογαριασμό ελέγχου, γιατί είναι μια εκτίμηση που τηρείται σε ξεχωριστό λογαριασμό πρόβλεψης και δεν αντιστοιχεί σε πραγματική κίνηση μεμονωμένων υπολοίπων πελατών. Τα μεταφορικά εξαγωγών (carriage outwards) είναι απλώς ένα λειτουργικό έξοδο διανομής και δεν αφορά καθόλου το ποσό που οφείλει ο πελάτης.
Βήμα 2: Κατάρτιση του Λογαριασμού Ελέγχου Εισπρακτέων Λογαριασμών
Με βάση την παραπάνω ταξινόμηση, ο λογαριασμός καταρτίζεται ως εξής:
α) Trade Receivables Control a/c
| Χρέωση | € | Πίστωση | € |
|---|---|---|---|
| Balance b/d | 16.600 | Balance b/d - Minority | 510 |
| Sales - credit | 266.000 | Returns inwards | 1.200 |
| Bank - dishonoured cheques | 1.000 | Bank | 224.000 |
| Irrecover. debts recovered * | 200 | Discount allowed | 2.400 |
| Balance c/d - Minority | 500 | Tr. Payables Control - Contra | 300 |
| Irrecoverable debts | 800 | ||
| Bank – Irrecoverable debts recovered * | 200 | ||
| Balance c/d | 54.890 | ||
| Σύνολο | 284.300 | Σύνολο | 284.300 |
| Balance b/d | 54.890 | Balance b/d | 500 |
* Εναλλακτικά δεν θα γινόταν καμία καταχώριση (βλ. σημείωση πιο πάνω).
Και οι δύο πλευρές του λογαριασμού αθροίζουν ακριβώς στο ίδιο ποσό, 284.300 €. Αυτή η ισοσκέλιση δεν είναι τυχαία — είναι ο βασικός σκοπός ύπαρξης του λογαριασμού ελέγχου: αν το σύνολο των μεμονωμένων υπολοίπων στο Καθολικό Πωλήσεων δεν συμφωνεί με το τελικό υπόλοιπο εδώ, ξέρουμε αμέσως ότι κάπου υπάρχει λάθος.
Βήμα 3: Ανάλυση του υπολογισμού των συνόλων (α)
Ας δούμε πώς προκύπτει κάθε πλευρά:
Πλευρά Χρέωσης: 16.600 + 266.000 + 1.000 + 200 + 500 = 284.300 €
Πλευρά Πίστωσης: 510 + 1.200 + 224.000 + 2.400 + 300 + 800 + 200 + 54.890 = 284.300 €
Το ποσό των 54.890 € στην Πίστωση είναι το ζητούμενο κλείσιμο υπόλοιπο (Balance c/d) — δηλαδή αυτό που "λείπει" για να ισοσκελίσουν οι δύο πλευρές. Υπολογίζεται αφαιρετικά:
Βήμα 4: Τα τελικά υπόλοιπα του Λογαριασμού Ελέγχου Εισπρακτέων
Μετά το κλείσιμο των δύο πλευρών, ο λογαριασμός "ανοίγει" ξανά (Balance b/d) στην αντίθετη πλευρά από αυτή που έκλεισε:
| Υπόλοιπο | Ποσό (€) | Τι σημαίνει |
|---|---|---|
| Balance b/d (Χρέωση) | 54.890 | Το ποσό που οφείλουν συνολικά οι πελάτες στην επιχείρηση στις 31/12/2024 |
| Balance b/d (Πίστωση) | 500 | Το ποσό που η επιχείρηση οφείλει σε ορισμένους πελάτες (π.χ. λόγω προκαταβολών ή υπερπληρωμών) στις 31/12/2024 |
Είναι απολύτως φυσιολογικό ένας λογαριασμός ελέγχου να κλείνει με δύο υπόλοιπα ταυτόχρονα: ένα κύριο χρεωστικό (οι περισσότεροι πελάτες οφείλουν σε εμάς) και ένα μικρότερο πιστωτικό (μειοψηφία πελατών που έχουν πιστωτικό υπόλοιπο, π.χ. έκαναν προκαταβολή ή πλήρωσαν παραπάνω). Το χρεωστικό υπόλοιπο 54.890 € και το πιστωτικό υπόλοιπο 500 € δεν αφαιρούνται το ένα από το άλλο — παραμένουν ξεχωριστά, γιατί αντιπροσωπεύουν διαφορετικούς πελάτες.
Μέρος β) Λογαριασμός Ελέγχου Πληρωτέων Λογαριασμών
Βήμα 1: Εντοπισμός των στοιχείων που αφορούν τον Λογαριασμό Ελέγχου Πληρωτέων Λογαριασμών
Ο Λογαριασμός Ελέγχου Πληρωτέων Λογαριασμών λειτουργεί συμμετρικά με τον προηγούμενο, αλλά ανάποδα: αντικατοπτρίζει τη συνολική κίνηση του Καθολικού Αγορών, δηλαδή τι οφείλει η επιχείρηση στους προμηθευτές της. Εδώ, η πλευρά της Πίστωσης δείχνει τα ανοιγόμενα υπόλοιπα και ό,τι αυξάνει την οφειλή μας προς τους προμηθευτές, ενώ η πλευρά της Χρέωσης δείχνει ό,τι τη μειώνει.
Από τη λίστα δεδομένων, τα στοιχεία που αφορούν προμηθευτές (Purchases Ledger) είναι:
| Στοιχείο | Ποσό (€) | Πλευρά | Γιατί |
|---|---|---|---|
| Πιστωτικά υπόλοιπα 1/1/2024 | 13.600 | Πίστωση (αρχικό υπόλοιπο) | Ό,τι οφείλαμε στους προμηθευτές στην αρχή της χρονιάς |
| Χρεωστικά υπόλοιπα 1/1/2024 | 310 | Χρέωση (ως "Balance b/d - Minority") | Ασυνήθιστα χρεωστικά υπόλοιπα προμηθευτών (π.χ. προκαταβάλαμε ή πληρώσαμε παραπάνω) καταχωρίζονται στην απέναντι πλευρά ως ανοιγόμενο υπόλοιπο, ακριβώς όπως και στον λογαριασμό εισπρακτέων |
| Αγορές επί πιστώσει | 212.000 | Πίστωση | Οι πιστωτικές αγορές αυξάνουν την οφειλή μας προς τους προμηθευτές |
| Πληρωμές με επιταγή σε προμηθευτές | 192.000 | Χρέωση | Η πληρωμή μειώνει την οφειλή μας προς τους προμηθευτές |
| Εκπτώσεις που ελήφθησαν | 2.800 | Χρέωση | Η έκπτωση ταμειακής εξόφλησης (discount received) που μας παραχωρούν οι προμηθευτές μειώνει την υπολειπόμενη οφειλή μας |
| Επιστροφές εξαγωγών | 1.400 | Χρέωση | Συμμετρικά με το "returns inwards" στο μέρος α): οι "επιστροφές εξαγωγών" (returns outwards) είναι εμπορεύματα που εμείς επιστρέφουμε στους προμηθευτές — άρα μειώνουν την οφειλή μας |
| Μεταφορά υπολοίπου από Καθολικό Πωλήσεων (contra) | 300 | Χρέωση | Το ίδιο contra entry που είδαμε στο μέρος α), αλλά τώρα από την οπτική του προμηθευτή: η οφειλή μας προς αυτόν μειώνεται κατά το ποσό που συμψηφίζεται με την απαίτησή μας από αυτόν ως πελάτη |
| Χρεωστικά υπόλοιπα 31/12/2024 | 240 | Χρέωση (ως ισοζύγιο, εμφανίζεται και ως "Balance b/d" στην αντίθετη πλευρά μετά το κλείσιμο) | Το τελικό χρεωστικό υπόλοιπο κάποιων λογαριασμών προμηθευτών πρέπει να εμφανιστεί ξεχωριστά από το κύριο πιστωτικό υπόλοιπο |
Στον Λογαριασμό Ελέγχου Πληρωτέων δεν χρησιμοποιούνται: οι αγορές τοις μετρητοίς (64.000, όπως και οι πωλήσεις τοις μετρητοίς στο μέρος α), τα μεταφορικά εισαγωγών (550 — αυτό είναι κόστος που προστίθεται στις αγορές, όχι κίνηση προσωπικού λογαριασμού προμηθευτή) και κανένα από τα στοιχεία που αφορούν το Καθολικό Πωλήσεων (πωλήσεις, εισπράξεις, ανεπίδεκτα χρέη, πρόβλεψη επισφαλών, κ.λπ.).
Βήμα 2: Κατάρτιση του Λογαριασμού Ελέγχου Πληρωτέων Λογαριασμών
Με βάση την παραπάνω ταξινόμηση, ο λογαριασμός καταρτίζεται ως εξής:
β) Trade Payables Control a/c
| Χρέωση | € | Πίστωση | € |
|---|---|---|---|
| Balance b/d - Minority | 310 | Balance b/d | 13.600 |
| Bank | 192.000 | Purchases - credit | 212.000 |
| Discount received | 2.800 | Balance c/d - Minority | 240 |
| Returns outwards | 1.400 | ||
| Tr. Receivables Control - Contra | 300 | ||
| Balance c/d | 29.030 | ||
| Σύνολο | 225.840 | Σύνολο | 225.840 |
| Balance b/d | 240 | Balance b/d | 29.030 |
Οι δύο πλευρές αθροίζουν εδώ σε 225.840 €. Παρατηρήστε τη συμμετρία με το μέρος α): εκεί το κύριο (χρεωστικό) υπόλοιπο έκλεινε στην Πίστωση, εδώ το κύριο (πιστωτικό) υπόλοιπο κλείνει στη Χρέωση — γιατί ο λογαριασμός των προμηθευτών λειτουργεί κατοπτρικά (mirror) σε σχέση με τον λογαριασμό των πελατών.
Βήμα 3: Ανάλυση του υπολογισμού των συνόλων (β)
Ας δούμε πώς προκύπτει κάθε πλευρά:
Πλευρά Χρέωσης: 310 + 192.000 + 2.800 + 1.400 + 300 + 29.030 = 225.840 €
Πλευρά Πίστωσης: 13.600 + 212.000 + 240 = 225.840 €
Το ποσό των 29.030 € στη Χρέωση είναι το ζητούμενο κλείσιμο υπόλοιπο (Balance c/d) — αυτό που "λείπει" ώστε να ισοσκελίσουν οι δύο πλευρές. Υπολογίζεται αφαιρετικά:
Στο μέρος α) το κλείσιμο υπολογιζόταν αφαιρώντας από το σύνολο της Χρέωσης τα ήδη γνωστά στοιχεία της Πίστωσης. Εδώ γίνεται το αντίστροφο: το σύνολο και των δύο πλευρών είναι 225.840 €, και το Balance c/d της Χρέωσης (29.030) είναι αυτό που χρειάζεται για να φτάσει η Χρέωση το ίδιο σύνολο με την Πίστωση. Ελέγχετε πάντα ποια πλευρά έχει το "κενό" πριν κάνετε την αφαίρεση.
Βήμα 4: Τα τελικά υπόλοιπα του Λογαριασμού Ελέγχου Πληρωτέων
Μετά το κλείσιμο των δύο πλευρών, ο λογαριασμός "ανοίγει" ξανά (Balance b/d) στην αντίθετη πλευρά από αυτή που έκλεισε:
| Υπόλοιπο | Ποσό (€) | Τι σημαίνει |
|---|---|---|
| Balance b/d (Πίστωση) | 29.030 | Το ποσό που οφείλει συνολικά η επιχείρηση στους προμηθευτές της στις 31/12/2024 |
| Balance b/d (Χρέωση) | 240 | Το ποσό που ορισμένοι προμηθευτές οφείλουν στην επιχείρηση (π.χ. λόγω προκαταβολής ή υπερπληρωμής) στις 31/12/2024 |
Σύνοψη της λογικής του παραδείγματος
Το παράδειγμα δείχνει τη μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθείται κάθε φορά που καταρτίζεται λογαριασμός ελέγχου, είτε πρόκειται για εισπρακτέους είτε για πληρωτέους λογαριασμούς:
- Διαχωρισμός των δεδομένων ανά λογαριασμό ελέγχου (εισπρακτέοι έναντι πληρωτέων) — κάθε κονδύλι της αρχικής λίστας ανήκει είτε στο μέρος α) είτε στο μέρος β), ποτέ και στα δύο ταυτόχρονα (εκτός από το contra entry, που εμφανίζεται μία φορά σε κάθε λογαριασμό, στην κατάλληλη πλευρά του καθενός).
- Ταξινόμηση κάθε κονδυλίου στη σωστή πλευρά (Χρέωση/Πίστωση), με βάση αν αυξάνει ή μειώνει την αντίστοιχη οφειλή. Στον Λογαριασμό Εισπρακτέων η Χρέωση αυξάνει την οφειλή των πελατών· στον Λογαριασμό Πληρωτέων η Πίστωση αυξάνει την οφειλή μας προς τους προμηθευτές — οι δύο λογαριασμοί είναι κατοπτρικοί.
- Ιδιαίτερη προσοχή σε στοιχεία που μπερδεύουν λόγω ονομασίας (π.χ. "επιστροφές εισαγωγών" σε λογαριασμό πελατών, "επιστροφές εξαγωγών" σε λογαριασμό προμηθευτών) ή που απαιτούν διπλή καταχώριση (ανάκτηση ανεπίδεκτου χρέους).
- Υπολογισμός του υπολοίπου κλεισίματος ως της διαφοράς που χρειάζεται για να ισοσκελίσουν οι δύο πλευρές — προσέχοντας ποια πλευρά είναι αυτή που "λείπει" σε κάθε λογαριασμό.
- Μεταφορά του υπολοίπου στην επόμενη περίοδο (Balance b/d), με προσοχή ώστε τα ασυνήθιστα (μειοψηφικά) υπόλοιπα να παραμείνουν ξεχωριστά από το κύριο υπόλοιπο.
Η μεταφορά των 300 € (Sales Ledger debit balance transferred to Purchases Ledger) εμφανίζεται και στους δύο λογαριασμούς ελέγχου: ως πίστωση στον Λογαριασμό Εισπρακτέων ("Tr. Payables Control - Contra") και ως χρέωση στον Λογαριασμό Πληρωτέων ("Tr. Receivables Control - Contra"). Αυτό συμβαίνει γιατί πρόκειται για έναν και μόνο πελάτη που είναι ταυτόχρονα και προμηθευτής της επιχείρησης — τα δύο του υπόλοιπα συμψηφίζονται, οπότε η κίνηση πρέπει να καταγραφεί και στους δύο λογαριασμούς για να παραμείνουν σωστά τα σύνολά τους.