2.2 Βιβλίο Αγορών (Purchases Day Book or Purchases Journal) 🛒
Στο Βιβλίο Αγορών καταγράφονται οι αγορές εμπορευμάτων με πίστωση.
Επομένως, οι αγορές που γίνονται με μετρητά δεν καταγράφονται στο Βιβλίο Αγορών, αλλά στο Βιβλίο Ταμείου (Cash Book).
Το Βιβλίο Αγορών δεν αποτελεί λογαριασμό — γι' αυτό δεν λειτουργεί με χρέωση και πίστωση. Είναι απλώς ένα βοηθητικό βιβλίο καταγραφής, μια λίστα με τις πιστωτικές αγορές εμπορευμάτων της περιόδου. Οι μαθητές που έχουν συνηθίσει τη λογική "χρέωση - πίστωση" σε κάθε λογαριασμό πρέπει να προσέξουν: εδώ απλώς καταγράφονται τα στοιχεία κάθε αγοράς σε μία γραμμή, χωρίς διπλή εγγραφή μέσα στο ίδιο το βιβλίο.
Δομή του Βιβλίου Αγορών
Το παράδειγμα του βιβλίου δείχνει τις πιστωτικές αγορές εμπορευμάτων μιας επιχείρησης για τον μήνα Μάρτιο του 2024. Ο πίνακας έχει τις εξής στήλες:
- Date (Ημερομηνία): η ημερομηνία κάθε αγοράς
- Name of Supplier (Όνομα Προμηθευτή): η επωνυμία του προμηθευτή από τον οποίο έγινε η αγορά
- Invoice No. (Αριθμός Τιμολογίου): ο αριθμός του τιμολογίου που εξέδωσε ο προμηθευτής για την αγορά
- Net amount (Καθαρό ποσό): το καθαρό ποσό της αγοράς σε ευρώ
Παράδειγμα: Purchases Day Book
| Date | Name of Supplier | Invoice No. | Net amount |
|---|---|---|---|
| 2024 | € | ||
| Mar 1 | A Andreou | 1685/001 | 144 |
| Mar 12 | B Doukanaris | 1238/002 | 280 |
| Mar 19 | G Aggelopoulos | 1537/003 | 520 |
| Mar 25 | K Stamatopoulos | 2125/004 | 720 |
| Mar 31 | Total to Purchases A/c (Dr) | 1.664 |
Κάθε γραμμή του πίνακα αντιστοιχεί σε μία πιστωτική αγορά εμπορευμάτων:
- Στις 1 Μαρτίου η επιχείρηση αγόρασε εμπορεύματα αξίας €144 από τον προμηθευτή A Andreou, με τιμολόγιο αριθμό 1685/001.
- Στις 12 Μαρτίου αγόρασε εμπορεύματα αξίας €280 από τον B Doukanaris, με τιμολόγιο 1238/002.
- Στις 19 Μαρτίου αγόρασε εμπορεύματα αξίας €520 από τον G Aggelopoulos, με τιμολόγιο 1537/003.
- Στις 25 Μαρτίου αγόρασε εμπορεύματα αξίας €720 από τον K Stamatopoulos, με τιμολόγιο 2125/004.
Στο τέλος του μήνα (31 Μαρτίου) υπολογίζεται το άθροισμα όλων των καθαρών ποσών: 144 + 280 + 520 + 720 = €1.664. Αυτό το σύνολο σημειώνεται ως "Total to Purchases A/c (Dr)", δηλαδή το ποσό που θα μεταφερθεί ως χρέωση στον λογαριασμό «Αγορές».
Καθώς μια εμπορική επιχείρηση μπορεί να κάνει δεκάδες πιστωτικές αγορές τον μήνα, η καταγραφή τους σε ξεχωριστό βοηθητικό βιβλίο επιτρέπει να μεταφέρεται στο Γενικό Καθολικό ένα μόνο συγκεντρωτικό ποσό (το άθροισμα του μήνα) αντί για δεκάδες μεμονωμένες εγγραφές χρέωσης στον λογαριασμό «Αγορές». Έτσι το Καθολικό παραμένει απλό και ευανάγνωστο.
Από το Βιβλίο Αγορών στο Γενικό Καθολικό
Στο τέλος κάθε μήνα, συνήθως, το άθροισμα του Βιβλίου Αγορών μεταφέρεται στη χρέωση του λογαριασμού «Αγορές» (Purchases A/c) στο Γενικό Καθολικό (General Ledger).
General Ledger — Purchases A/c
| 2024 | € | 2024 | € | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Mar 31 | Trade Payables | 1.664 |
Παρατηρήστε ότι η χρέωση του λογαριασμού «Αγορές» γίνεται με αντίθετο λογαριασμό «Trade Payables» (Εμπορικοί Πιστωτές/Προμηθευτές) και με το συνολικό ποσό των €1.664 — δηλαδή το άθροισμα όλων των πιστωτικών αγορών του μήνα, όχι κάθε αγορά ξεχωριστά.
Από το Βιβλίο Αγορών στο Καθολικό Πιστωτών
Για κάθε καταχώριση αγοράς στο Βιβλίο Αγορών, πιστώνεται αντίστοιχα ο προσωπικός λογαριασμός του προμηθευτή-πιστωτή της επιχείρησης στο Καθολικό Πιστωτών (Purchases Ledger).
Το Καθολικό Πιστωτών δείχνει το υπόλοιπο του κάθε πιστωτή για καλύτερη παρακολούθηση των υποχρεώσεων της εταιρείας και προγραμματισμό των πληρωμών.
Ενώ στο Γενικό Καθολικό υπάρχει ένας ενιαίος λογαριασμός «Αγορές» με το συγκεντρωτικό ποσό, στο Καθολικό Πιστωτών κάθε προμηθευτής αποκτά τον δικό του, ξεχωριστό, προσωπικό λογαριασμό. Έτσι η επιχείρηση ξέρει ανά πάσα στιγμή πόσα οφείλει σε καθέναν από τους προμηθευτές της, όχι μόνο το συνολικό της χρέος.
Στο παράδειγμα, κάθε αγορά από το Βιβλίο Αγορών μεταφέρεται ως πίστωση στον προσωπικό λογαριασμό του αντίστοιχου προμηθευτή, με αντίθετο λογαριασμό «Purchases»:
Purchases Ledger
A Andreou A/c
| 2024 | € | 2024 | € | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Mar 1 | Purchases | 144 |
B Doukanaris A/c
| 2024 | € | 2024 | € | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Mar 12 | Purchases | 280 |
G Aggelopoulos A/c
| 2024 | € | 2024 | € | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Mar 19 | Purchases | 520 |
K Stamatopoulos A/c
| 2024 | € | 2024 | € | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Mar 25 | Purchases | 720 |
Μην μπερδεύεις τις δύο μεταφορές: το συνολικό ποσό (€1.664) πηγαίνει μία φορά, ως χρέωση, στον λογαριασμό «Αγορές» του Γενικού Καθολικού. Παράλληλα, κάθε επιμέρους ποσό (144, 280, 520, 720) πηγαίνει ξεχωριστά, ως πίστωση, στον προσωπικό λογαριασμό του κάθε προμηθευτή στο Καθολικό Πιστωτών. Το άθροισμα των τεσσάρων πιστώσεων στο Καθολικό Πιστωτών (144+280+520+720=1.664) ισούται πάντα με το ποσό που χρεώθηκε συγκεντρωτικά στον λογαριασμό «Αγορές» — έτσι διατηρείται η λογιστική ισότητα.