4.1 Έννοια της Αγοράς 🛒
Τα περισσότερα αγαθά και οι υπηρεσίες που χρειάζεται ο άνθρωπος για την ικανοποίηση των αναγκών του μπορεί να τα αποκτήσει μέσω της αγοράς. Στο παρελθόν, με τον όρο αγορά (market), εννοούσαμε συνήθως τον τόπο συνάντησης των αγοραστών και των πωλητών. Για να πραγματοποιηθεί μια αγοραπωλησία ήταν απαραίτητη η φυσική παρουσία τόσο του αγοραστή όσο και του πωλητή, σε κάποιο συγκεκριμένο χώρο.
Αγορά είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου αγοραστές και πωλητές πραγματοποιούν (εμπορικές) συναλλαγές.
Στη σύγχρονη οικονομία όμως, η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και ιδίως η ανάπτυξη στα μέσα μεταφοράς και επικοινωνίας, έχει αλλάξει την έννοια και τον ρόλο της αγοράς. Η συνάντηση αγοραστών και πωλητών δεν είναι απαραίτητη, γιατί η συνεννόηση μπορεί να γίνει και από απόσταση και ταχύτατα, όπως για παράδειγμα μέσω τηλεφώνου ή διαδικτύου.
Η καθιέρωση του χρήματος επίσης, ως μέσο στην ανταλλαγή των αγαθών, και η μετάβαση από τη φυσική ανταλλαγή (δηλαδή ανταλλαγή ενός προϊόντος με άλλο) στην αγοραπωλησία, συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη της αγοράς.
Η ηλεκτρονική αγορά 💻
Στη σύγχρονη οικονομία χρησιμοποιείται συχνά η ηλεκτρονική αγορά, πλατφόρμες που διευκολύνουν τη σύνδεση μεταξύ δυνητικών αγοραστών και πωλητών, όπως: eBay, Uber Taxi, Airbnb κ.ά.
- Το eBay είναι μία ιστοσελίδα δημοπρασιών. Περιλαμβάνει τεράστια ποικιλία προϊόντων από όλο τον κόσμο, είναι διαθέσιμη σε πολλές γλώσσες και εξυπηρετεί αγοραστικό κοινό από πολλές χώρες.
- Η Uber Taxi είναι υπηρεσία η οποία συνδέει τους επιβάτες με ταξί. Ο πελάτης αναζητεί διαθέσιμο οδηγό, ο οποίος αν βρίσκεται στο πλησιέστερο σημείο παραλαβής ειδοποιείται αυτόματα.
- Το Airbnb είναι η μεγαλύτερη πλατφόρμα αναζήτησης (website) σε ολόκληρο το διαδίκτυο για να ενοικιάσει κάποιος τον χώρο του (από δωμάτιο, σπίτι, κτίριο μέχρι κάστρο) για λίγες ημέρες και αντίστοιχα για να βρει κάποιος ένα μέρος να μείνει σε ολόκληρο τον κόσμο.
Μην μπερδεύεις την αγορά με έναν συγκεκριμένο φυσικό χώρο (π.χ. τη λαϊκή μιας γειτονιάς). Στη σύγχρονη εποχή, η αγορά είναι ένας μηχανισμός σύνδεσης αγοραστών και πωλητών — μπορεί να λειτουργεί εξ αποστάσεως, μέσω τηλεφώνου ή διαδικτύου, χωρίς κανένας από τους δύο να βρίσκεται σε συγκεκριμένο τόπο.
Η σύγχρονη έννοια της αγοράς 🌍
Επομένως, η έννοια της αγοράς δεν περιορίζεται πια στα όρια κάποιου χώρου. Περιλαμβάνει το σύνολο των πωλητών και των αγοραστών και τον μηχανισμό μέσω του οποίου ενημερώνονται, επικοινωνούν και συνάπτουν αγοραπωλησίες. Με αυτή την έννοια, μπορούμε να μιλούμε για την τοπική αγορά μιας πόλης, την εσωτερική αγορά μιας χώρας, την ευρωπαϊκή αγορά, τη διεθνή αγορά κ.τ.λ.
Στην αγορά συναντώνται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, δύο ομάδες: οι πωλητές και οι αγοραστές. Οι αγοραστές διαμορφώνουν τη Ζήτηση και οι πωλητές την Προσφορά των αγαθών και υπηρεσιών. Από τη σχέση που υπάρχει μεταξύ προσφοράς και ζήτησης διαμορφώνεται στην αγορά η τιμή κάθε αγαθού.
Παλιότερα, για να αγοράσεις κάτι, έπρεπε να πας σε ένα συγκεκριμένο μέρος — π.χ. στη λαϊκή αγορά ή στο μαγαζί. Σήμερα, με ένα κλικ στο κινητό μπορείς να αγοράσεις προϊόν από άλλη χώρα, να κλείσεις διαμονή στο εξωτερικό μέσω Airbnb ή να καλέσεις ταξί μέσω Uber, χωρίς εσύ και ο πωλητής να βρεθείτε ποτέ στον ίδιο χώρο. Αυτή η αλλαγή δείχνει καθαρά γιατί η αγορά σήμερα ορίζεται ως μηχανισμός και όχι ως τόπος.