1. Βασική Θεωρία
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Ευκλείδη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Παραγωγικότητα της Εργασίας (Productivity) 📈

Η παραγωγικότητα εκφράζει το πόσο αποδοτικά χρησιμοποιούνται οι πόροι για την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών. Με άλλα λόγια, μας δείχνει αν «βγάζουμε» πολλή ή λίγη παραγωγή από τους πόρους που διαθέτουμε — π.χ. εργάτες, μηχανήματα ή πρώτες ύλες.

Ο γενικός τύπος της παραγωγικότητας είναι ο εξής:

Τι είναι η παραγωγικότητα της εργασίας

Παραγωγικότητα της εργασίας είναι η ποσότητα των αγαθών ή υπηρεσιών που αναλογεί κατά μέσο όρο σε κάθε εργάτη ή, διαφορετικά, η μέση απόδοση ανά ώρα εργασίας.

Σκέψου το με ένα απλό παράδειγμα: αν σε ένα εργοστάσιο κατασκευής παπουτσιών στη Λευκωσία δουλεύουν 10 εργάτες και παράγουν 200 ζευγάρια παπούτσια την ημέρα, τότε κάθε εργάτης «αποδίδει» κατά μέσο όρο 20 ζευγάρια την ημέρα. Αυτή ακριβώς η μέση απόδοση είναι η παραγωγικότητα της εργασίας.

Η μέτρηση της παραγωγικότητας γίνεται με τους πιο κάτω αριθμοδείκτες:

ή, αν θέλουμε να λάβουμε υπόψη και τις ώρες εργασίας:

Τι είναι οι ανθρωποώρες;

Ο όρος ανθρωποώρες (Ώρες εργασίας × Αριθμός εργατών) δείχνει τη συνολική «ποσότητα» εργασίας που καταναλώθηκε. Αν 5 εργάτες δουλέψουν 8 ώρες ο καθένας, έχουμε 40 ανθρωποώρες εργασίας συνολικά — άσχετα αν αυτές τις ώρες τις κάλυψαν λίγα ή πολλά άτομα.

Πότε αυξάνεται η παραγωγικότητα

Αύξηση της παραγωγικότητας παρατηρείται, όταν:

  • με τον ίδιο αριθμό εργατών ή εργάσιμων ωρών παράγεται μεγαλύτερη ποσότητα προϊόντος, ή
  • παράγεται η ίδια ποσότητα προϊόντος με λιγότερους εργάτες ή με λιγότερες ώρες εργασίας.

Η αύξηση της παραγωγικότητας μειώνει το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων. Ως αποτέλεσμα, παρατηρείται αύξηση στα κέρδη των επιχειρήσεων. Επίσης, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να προσφέρουν στην κοινωνία περισσότερα και ποιοτικότερα αγαθά αλλά και σε καλύτερες τιμές.

Από την παραγωγικότητα της εργασίας εξαρτάται και η αμοιβή της εργασίας. Γι' αυτό είναι προς το συμφέρον, τόσο των εργαζομένων όσο και του κοινωνικού συνόλου, η λήψη διάφορων μέτρων για συνεχή αύξηση της παραγωγικότητας των εργαζομένων.

Γιατί είναι σημαντικός ο υπολογισμός της

Ο υπολογισμός της παραγωγικότητας εργασίας:

  • καθορίζει το ύψος της αμοιβής της εργασίας,
  • είναι το μέτρο διαχρονικής σύγκρισης της απόδοσης μεταξύ των εργαζομένων στην ίδια επιχείρηση, καθώς και της απόδοσης των εργαζομένων σε ομοειδείς επιχειρήσεις.

Η σημασία της βελτίωσης της παραγωγικότητας της εργασίας στην οικονομία είναι μεγάλη, γιατί:

  • αυξάνει την ανταγωνιστικότητα των ντόπιων αγαθών έναντι των ξένων,
  • οδηγεί σε αύξηση των εισοδημάτων και κατά συνέπεια στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Σύνδεση με την καθημερινότητα

Όταν μια κυπριακή επιχείρηση παράγει το ίδιο προϊόν πιο αποδοτικά από μια αντίστοιχη επιχείρηση στο εξωτερικό, μπορεί να το πουλήσει σε χαμηλότερη τιμή χωρίς να χάσει κέρδος. Έτσι η υψηλή παραγωγικότητα βοηθά τα ντόπια προϊόντα να «αντέξουν» τον ανταγωνισμό από εισαγόμενα αγαθά.

Μέτρα αύξησης της παραγωγικότητας

Τα κυριότερα μέτρα που συντελούν στην αύξηση της παραγωγικότητας είναι:

α) Η καλύτερη οργάνωση της παραγωγικής διαδικασίας, ώστε να αποφεύγεται η σπατάλη εργάσιμου χρόνου, και κυρίως ο σωστός καταμερισμός της εργασίας.

β) Η χρησιμοποίηση σύγχρονης τεχνολογίας.

γ) Η εκπαίδευση και η επιμόρφωση του προσωπικού.

δ) Η παροχή αποτελεσματικών κινήτρων στους εργαζομένους, με στόχο την ενίσχυση του ενδιαφέροντος και του ζήλου τους για ποσοτική και ποιοτική βελτίωση της απόδοσής τους. Για παράδειγμα, επιβράβευση των υπαλλήλων, είτε με χρηματικά ποσά, είτε με ταξίδια, με προαγωγές, ή με συμμετοχή στα κέρδη κ.λπ.

ε) Η ανάπτυξη αρμονικών σχέσεων μεταξύ προσωπικού και προϊσταμένων.

ζ) Η φροντίδα για δημιουργία ευχάριστων, άνετων και υγιεινών συνθηκών εργασίας (καθαριότητα, κλιματισμός, ασφάλεια, φωτισμός κ.λπ.).

η) Τα αποθέματα των άλλων συντελεστών παραγωγής, κεφαλαίου και γης. Η αύξηση της ποσότητας του κεφαλαίου ή και της γης, αυξάνει και την παραγωγικότητα εργασίας.

Ευτυχισμένο προσωπικό εναντίον δυσαρεστημένου προσωπικού

Ένα από τα μέτρα που είδαμε πιο πάνω είναι η δημιουργία αρμονικών σχέσεων και ευχάριστων συνθηκών εργασίας — και αυτό δεν είναι τυχαίο. Η διάθεση των εργαζομένων επηρεάζει άμεσα το πόσο παραγωγικοί είναι μέσα στο ωράριό τους:

ΠροσωπικόΠαραγωγικόΜη παραγωγικό
Ευτυχισμένο προσωπικό80%20%
Δυσαρεστημένο προσωπικό40%60%

Όπως φαίνεται στα ποσοστά, το ευτυχισμένο προσωπικό είναι παραγωγικό το 80% του χρόνου του, ενώ το δυσαρεστημένο προσωπικό είναι παραγωγικό μόλις το 40% του χρόνου του — δηλαδή τον μισό χρόνο του τον «χάνει» σε μη παραγωγικές δραστηριότητες.