Αρχικό απόθεμα (Opening Inventory) 📦
Όταν μια επιχείρηση ετοιμάζει Κατάσταση Αποτελεσμάτων μετά την πρώτη χρονιά της εμπορικής της δραστηριότητας, το τελικό απόθεμα της προηγούμενης χρονιάς γίνεται το αρχικό απόθεμα της επόμενης χρονιάς.
Το ποσό του αρχικού αποθέματος (opening Inventory) παρουσιάζεται στο Ισοζύγιο (Trial Balance), αφού η εγγραφή του στα βιβλία έγινε την προηγούμενη χρονιά, μετά την καταμέτρηση στο τέλος του χρόνου του εμπορεύματος που δεν πουλήθηκε.
Το ίδιο ακριβώς ποσό εμπορεύματος αλλάζει «ταμπέλα» ανάλογα με τη χρονιά που το κοιτάζουμε: στο τέλος μιας χρονιάς λέγεται τελικό απόθεμα (closing inventory), ενώ στην αρχή της επόμενης χρονιάς το ίδιο ποσό λέγεται αρχικό απόθεμα (opening inventory). Δεν αλλάζει τίποτα στην αποθήκη — αλλάζει μόνο ο τρόπος που το ονομάζουμε, ανάλογα με το ποια περίοδο εξετάζουμε.
Ο Λογαριασμός Εμπορευμάτων για δύο χρονιές
Στη συνέχεια, παρουσιάζεται ο Λογαριασμός Εμπορεύματα (Inventory a/c) για δύο συνεχόμενες λογιστικές περιόδους. Η πρώτη χρονιά αφορά τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της επιχείρησης — γι' αυτό δεν έχει αρχικό απόθεμα (η επιχείρηση μόλις ξεκίνησε και δεν είχε ακόμη εμπόρευμα από προηγούμενη χρονιά).
| Ημερομηνία | Χρέωση (Debit) | € | Ημερομηνία | Πίστωση (Credit) | € |
|---|---|---|---|---|---|
| Year 1 | Year 1 | ||||
| Dec 31 | Profit or Loss | 1.000 | Dec 31 | Balance c/d | 1.000 |
| Year 2 | Year 2 | ||||
| Jan 1 | Balance b/d | 1.000 | Dec 31 | Profit or Loss | 1.000 |
| Dec 31 | Profit or Loss | 1.500 | Dec 31 | Balance c/d | 1.500 |
| Σύνολο | 2.500 | Σύνολο | 2.500 | ||
| Year 3 | |||||
| Jan 1 | Balance b/d | 1.500 |
Το αρχικό απόθεμα μιας χρονιάς είναι πάντα το τελικό απόθεμα της προηγούμενης χρονιάς. Επειδή η πρώτη χρονιά λειτουργίας μιας επιχείρησης δεν έχει προηγούμενη χρονιά, δεν μπορεί να έχει αρχικό απόθεμα. Αυτό αλλάζει από τη δεύτερη χρονιά και μετά, όπου κάθε νέα χρονιά ξεκινά με αρχικό απόθεμα ίσο με το τελικό απόθεμα της προηγούμενης.
Πώς διαβάζεται ο λογαριασμός βήμα-βήμα
Ο πίνακας παραπάνω δείχνει τη «διαδρομή» του αποθέματος μέσα σε τρεις χρονιές:
- Year 1, Dec 31 — Στο τέλος της πρώτης χρονιάς, το τελικό απόθεμα των 1.000€ καταχωρείται στη χρέωση του λογαριασμού ως «Profit or Loss» (μεταφέρεται στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων) και στην πίστωση ως «Balance c/d» (το υπόλοιπο που μεταφέρεται στην επόμενη χρονιά).
- Year 2, Jan 1 — Το ίδιο ποσό (1.000€) εμφανίζεται τώρα στη χρέωση ως «Balance b/d» (το υπόλοιπο που μεταφέρθηκε από την προηγούμενη χρονιά) — αυτό είναι το αρχικό απόθεμα της δεύτερης χρονιάς.
- Year 2, Dec 31 — Στο τέλος της δεύτερης χρονιάς, καταμετράται το νέο τελικό απόθεμα (1.500€), το οποίο καταχωρείται και πάλι στη χρέωση ως «Profit or Loss» και στην πίστωση ως «Balance c/d».
- Year 3, Jan 1 — Το τελικό απόθεμα της δεύτερης χρονιάς (1.500€) γίνεται το αρχικό απόθεμα της τρίτης χρονιάς, εμφανιζόμενο ως «Balance b/d».
Ο κύκλος αυτός επαναλαμβάνεται κάθε χρονιά: το τελικό απόθεμα «κλείνει» τη μία χρονιά και «ανοίγει» την επόμενη.
Πού καταλήγει το κάθε ποσό (SOPL και SOFP)
Κάθε φορά που καταμετράται το απόθεμα στο τέλος μιας χρονιάς, το ποσό αυτό χρησιμοποιείται σε δύο διαφορετικές οικονομικές καταστάσεις:
- Στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων (SOPL), όπου χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του κόστους πωλήσεων και του μικτού κέρδους.
- Στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (SOFP), όπου εμφανίζεται ως περιουσιακό στοιχείο (το εμπόρευμα που έχει απομείνει αδιάθετο).
Η ροή του αποθέματος μέσα στις τρεις χρονιές, και το πού καταλήγει κάθε ποσό, συνοψίζεται στον παρακάτω πίνακα:
| Βήμα | Ποσό | Καταλήγει σε | Χρονιά |
|---|---|---|---|
| 1 | Τελικό απόθεμα Year 1* | SOPL | Year 1 |
| 2 | Τελικό απόθεμα Year 1* | SOFP | Year 1 |
| 3 | Αρχικό απόθεμα Year 2 (= τελικό απόθεμα Year 1) | SOPL | Year 2 |
| 4 | Τελικό απόθεμα Year 2 | SOPL | Year 2 |
| 5 | Τελικό απόθεμα Year 2 | SOFP | Year 2 |
| — | Αρχικό απόθεμα Year 3 (= τελικό απόθεμα Year 2) | — | Year 3 |
* Πρώτη χρονιά λειτουργίας της επιχείρησης (First year of trading).
Πρόσεξε τη διαφορά στον πίνακα: το τελικό απόθεμα μιας χρονιάς εμφανίζεται σε δύο καταστάσεις — στο SOPL (για τον υπολογισμό του αποτελέσματος) και στο SOFP (ως περιουσιακό στοιχείο). Το αρχικό απόθεμα, αντίθετα, εμφανίζεται μόνο στο SOPL — δεν ξαναμπαίνει στο SOFP, αφού είναι το ίδιο ποσό που ήδη εμφανίστηκε εκεί ως τελικό απόθεμα της προηγούμενης χρονιάς.