Παραδείγματα συναλλαγών με πίστωση και μετρητά 🧾

Σε αυτή την ενότητα θα δούμε έξι πλήρως λυμένα παραδείγματα συναλλαγών με εμπορεύματα. Κάθε παράδειγμα ακολουθεί την ίδια λογική διαδικασία:

1. Εντοπίζουμε ποιοι λογαριασμοί επηρεάζονται από τη συναλλαγή.
2. Εξετάζουμε αν κάθε λογαριασμός αυξάνεται ή μειώνεται.
3. Αποφασίζουμε αν θα γίνει Χρέωση ή Πίστωση στον κάθε λογαριασμό.
4. Καταχωρούμε τη συναλλαγή στους αντίστοιχους λογαριασμούς Τ (T-accounts).

Θυμήσου τον βασικό κανόνα του διπλογραφικού συστήματος: κάθε συναλλαγή επηρεάζει τουλάχιστον δύο λογαριασμούς, έναν με Χρέωση και έναν με Πίστωση, έτσι ώστε τα δύο μέρη να ισοσκελίζονται πάντα.

Όλα τα παραδείγματα αφορούν την ίδια επιχείρηση και εντάσσονται σε μία χρονική σειρά μέσα στον Μάρτιο του 2025.

i. Αγορές εμπορευμάτων με μετρητά (Purchase of goods for cash) 💶

Στις 5 Μαρτίου 2025 αγοράστηκαν εμπορεύματα αξίας €9.500 με μετρητά.

Η επιχείρηση αποκτά εμπορεύματα (τα οποία, όταν αγοράζονται, καταχωρούνται στον λογαριασμό «Αγορές») και πληρώνει αμέσως με μετρητά. Άρα:

• Ο λογαριασμός Αγορές (Purchases) αυξάνεται → Χρέωση.
• Ο λογαριασμός Ταμείο (Cash) μειώνεται, αφού βγαίνουν χρήματα από αυτό → Πίστωση.

Λογαριασμός Τ: Αγορές (Purchases a/c)

Λογαριασμός Τ: Ταμείο (Cash a/c)

Παρατήρησε πως το ποσό των €9.500 εμφανίζεται και στις δύο πλευρές — μία φορά ως χρέωση στις Αγορές και μία φορά ως πίστωση στο Ταμείο. Αυτή είναι η ουσία της διπλογραφικής μεθόδου.

ii. Αγορές εμπορευμάτων με πίστωση (Purchase of goods on credit) 📋

Στις 10 Μαρτίου 2025 αγοράστηκαν εμπορεύματα αξίας €8.000 με πίστωση από τον D. Smith.

Εδώ η επιχείρηση αποκτά εμπορεύματα, αλλά δεν πληρώνει αμέσως — θα πληρώσει αργότερα. Αυτό σημαίνει ότι δημιουργείται μια υποχρέωση προς τον προμηθευτή D. Smith, ο οποίος γίνεται πιστωτής (Trade payable) της επιχείρησης.

• Ο λογαριασμός Αγορές (Purchases) αυξάνεται → Χρέωση.
• Ο λογαριασμός D. Smith (πιστωτής) αυξάνεται, αφού του χρωστάμε πλέον χρήματα → Πίστωση.

Λογαριασμός Τ: Αγορές (Purchases a/c)

Λογαριασμός Τ: D. Smith

iii. Πωλήσεις εμπορευμάτων με μετρητά (Sale of goods for cash) 💰

Στις 14 Μαρτίου 2025 πωλήθηκαν εμπορεύματα €5.000 με μετρητά.

Τώρα η επιχείρηση πουλάει εμπορεύματα (η πώληση καταχωρείται στον λογαριασμό «Πωλήσεις») και εισπράττει αμέσως μετρητά. Το Ταμείο της επιχείρησης αυξάνεται, αφού μπαίνουν χρήματα σε αυτό.

• Ο λογαριασμός Ταμείο (Cash) αυξάνεται → Χρέωση.
• Ο λογαριασμός Πωλήσεις (Sales) μειώνεται.

Λογαριασμός Τ: Πωλήσεις (Sales a/c)

Λογαριασμός Τ: Ταμείο (Cash a/c)

iv. Πωλήσεις με πίστωση (Sale of goods on credit) 🧑‍💼

Στις 20 Μαρτίου 2025 πωλήθηκαν εμπορεύματα με πίστωση αξίας €2.500 στον Α. Αντρέου.

Εδώ η επιχείρηση πουλάει εμπορεύματα, αλλά δεν εισπράττει αμέσως τα χρήματα — θα τα εισπράξει αργότερα. Ο πελάτης Α. Αντρέου γίνεται χρεώστης (Trade receivable) της επιχείρησης, δηλαδή μας χρωστάει χρήματα.

• Ο λογαριασμός Α. Αντρέου (χρεώστης) αυξάνεται, αφού μας χρωστάει πλέον χρήματα → Χρέωση.
• Ο λογαριασμός Πωλήσεις (Sales) μειώνεται.

Λογαριασμός Τ: Πωλήσεις (Sales a/c)

Λογαριασμός Τ: Α. Αντρέου

v. Επιστροφές εμπορευμάτων που είχαν αγοραστεί (Purchases returns ή Returns outwards) 📦

Στις 21 Μαρτίου 2025 έγιναν επιστροφές εμπορευμάτων αξίας €400 που είχαν προηγουμένως αγοραστεί με πίστωση από τον D. Smith.

Η επιχείρηση επιστρέφει στον προμηθευτή της εμπορεύματα που είχε αγοράσει νωρίτερα με πίστωση (βλέπε παράδειγμα ii). Αφού τα εμπορεύματα επιστρέφονται, η οφειλή της επιχείρησης προς τον D. Smith μειώνεται κατά €400. Η επιστροφή καταγράφεται σε ξεχωριστό λογαριασμό, τον λογαριασμό Επιστροφές αγορών (Purchases returns).

• Ο λογαριασμός D. Smith (πιστωτής) μειώνεται, αφού του χρωστάμε λιγότερα πλέον → Χρέωση.
• Ο λογαριασμός Επιστροφές αγορών (Purchases returns) μειώνεται.

Λογαριασμός Τ: Επιστροφές αγορών (Purchases returns a/c)

Λογαριασμός Τ: D. Smith

vi. Επιστροφές εμπορευμάτων που είχαν πωληθεί (Sales returns ή Returns inwards) 🔄

Στις 24 Μαρτίου 2025 ο Α. Αντρέου επέστρεψε εμπορεύματα αξίας €500 που είχε αγοράσει στις 20 Μαρτίου 2025.

Ο πελάτης Α. Αντρέου επιστρέφει στην επιχείρηση εμπορεύματα που είχε αγοράσει με πίστωση (βλέπε παράδειγμα iv). Αφού τα εμπορεύματα επιστρέφονται, η οφειλή του Α. Αντρέου προς την επιχείρηση μειώνεται κατά €500. Η επιστροφή καταγράφεται στον λογαριασμό Επιστροφές πωλήσεων (Sales returns).

• Ο λογαριασμός Επιστροφές πωλήσεων (Sales returns) αυξάνεται → Χρέωση.
• Ο λογαριασμός Α. Αντρέου (χρεώστης) μειώνεται, αφού μας χρωστάει λιγότερα πλέον → Πίστωση.

Λογαριασμός Τ: Επιστροφές πωλήσεων (Sales returns a/c)

Λογαριασμός Τ: Α. Αντρέου

Ανακεφαλαίωση: τι κρατάμε από τα έξι παραδείγματα ✅