3.1 Τι είναι η Διπλογραφία; 📒
Είναι σημαντικό για κάθε επιχείρηση να τηρεί λογιστικά βιβλία για τους πιο κάτω λόγους:
- να καταγράφει τις συναλλαγές της,
- να μπορεί να γνωρίζει πόσα χρωστά σε τρίτους, αλλά και πόσα της χρωστούν, κάθε στιγμή,
- να γνωρίζει πόσα μετρητά έχει,
- να γνωρίζει αν πραγματοποιεί κέρδος ή ζημιά.
Το διπλογραφικό σύστημα (double entry system) βασίζεται στη λογιστική ισότητα που έχει μελετηθεί στο προηγούμενο κεφάλαιο. Κάθε οικονομική συναλλαγή επηρεάζει ισόποσα και αντίθετα τουλάχιστον δύο διαφορετικούς λογαριασμούς. Με αυτό τον τρόπο διασφαλίζεται η ισότητα της λογιστικής εξίσωσης, δηλαδή το ποσό της αριστερής πλευράς της εξίσωσης να ισούται πάντα με το ποσό της δεξιάς πλευράς της εξίσωσης.
Η λέξη «διπλογραφία» δεν είναι τυχαία: κάθε φορά που συμβαίνει μια συναλλαγή, καταγράφεται δύο φορές — μία φορά σε κάθε λογαριασμό που επηρεάζει. Αν, για παράδειγμα, μια επιχείρηση αγοράσει εμπορεύματα με μετρητά, αυξάνονται τα εμπορεύματά της αλλά μειώνονται ταυτόχρονα τα μετρητά της — δύο μεταβολές, ίσου ποσού, από την ίδια συναλλαγή.
Το διπλογραφικό σύστημα επιτρέπει την εγγραφή όλων των χρηματικών συναλλαγών (money measurement concept) στα βιβλία της επιχείρησης. Αυτές οι χρηματικές συναλλαγές καταχωρούνται ως λογιστικές εγγραφές στους αντίστοιχους λογαριασμούς.
- Η κάθε συναλλαγή καταχωρείται τουλάχιστον σε δύο λογαριασμούς (accounts)
- Ο λογαριασμός μοιάζει με Τ (T account)
- Ο κάθε λογαριασμός χωρίζεται σε δύο μέρη
- Η αριστερή πλευρά ονομάζεται χρέωση (debit) και η δεξιά πίστωση (credit)
- Οι συναλλαγές καταχωρούνται πάντοτε με χρονολογική σειρά
Πολλοί μαθητές μπερδεύουν τη χρέωση με κάτι θετικό (π.χ. «κερδίζω») και την πίστωση με κάτι αρνητικό. Στην πραγματικότητα, η χρέωση είναι απλώς η αριστερή πλευρά ενός λογαριασμού και η πίστωση η δεξιά — τίποτα περισσότερο. Αν η χρέωση σημαίνει αύξηση ή μείωση εξαρτάται από το είδος του λογαριασμού, κάτι που θα μελετηθεί στη συνέχεια.
Ο λογαριασμός σχήματος Τ 🔤
Κάθε λογαριασμός έχει έναν τίτλο (το όνομα του στοιχείου που παρακολουθεί, π.χ. «Μετρητά» ή «Εμπορεύματα») και χωρίζεται σε δύο πλευρές: τη χρέωση (αριστερά) και την πίστωση (δεξιά). Επειδή το σχήμα του θυμίζει το γράμμα Τ, ονομάζεται λογαριασμός σχήματος Τ (T account).
| ΧΡΕΩΣΗ (Debit / Dr) | ΠΙΣΤΩΣΗ (Credit / Cr) |
|---|---|
Ο τίτλος του λογαριασμού γράφεται πάνω από το σχήμα Τ, ενώ κάτω από αυτόν εμφανίζονται οι δύο πλευρές: η χρέωση αριστερά και η πίστωση δεξιά.
Η ένδειξη στο βιβλίο δίπλα στα χέρια «Left = Right» (Αριστερά = Δεξιά) θυμίζει ακριβώς αυτή τη λογική: η χρέωση και η πίστωση είναι οι δύο πλευρές της ίδιας πλάστιγγας. Ό,τι μπαίνει στη μία πλευρά ενός λογαριασμού πρέπει να ισορροπείται από κάτι ισόποσο σε κάποιον άλλο λογαριασμό.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Διπλογραφικό σύστημα ονομάζεται το σύστημα λογιστικών εγγραφών σύμφωνα με το οποίο πρέπει για κάθε χρέωση να γίνεται ισόποση πίστωση και για κάθε πίστωση ισόποση χρέωση.