Σκοποί της Λογιστικής 🎯
Η Λογιστική δεν είναι απλώς μια διαδικασία καταγραφής αριθμών. Έχει συγκεκριμένους σκοπούς, δηλαδή στόχους που επιδιώκει να πετύχει μέσα από τη λειτουργία της. Με τη Λογιστική επιτυγχάνονται οι παρακάτω βασικοί σκοποί.
i. Προσδιορισμός της οικονομικής κατάστασης
Ο πρώτος σκοπός είναι ο προσδιορισμός της οικονομικής κατάστασης (περιουσίας) της επιχείρησης σε κάθε χρονική στιγμή. Αυτό σημαίνει ότι η Λογιστική πρέπει να είναι σε θέση να δείξει, οποιαδήποτε στιγμή ζητηθεί, τι ακριβώς κατέχει και τι οφείλει μια επιχείρηση.
ii. Παρακολούθηση των μεταβολών των περιουσιακών στοιχείων
Ο δεύτερος σκοπός είναι η παρακολούθηση των μεταβολών των περιουσιακών στοιχείων. Τα περιουσιακά στοιχεία μιας επιχείρησης δεν παραμένουν σταθερά· αυξάνονται, μειώνονται ή αλλάζουν μορφή καθημερινά, ανάλογα με τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται. Η Λογιστική καταγράφει συστηματικά κάθε τέτοια μεταβολή.
iii. Προσδιορισμός των οικονομικών αποτελεσμάτων
Ο τρίτος σκοπός είναι ο προσδιορισμός των οικονομικών αποτελεσμάτων (κερδών ή ζημιών) που προκύπτουν από τη δράση της επιχείρησης σε μια χρονική περίοδο. Με άλλα λόγια, η Λογιστική δείχνει αν η επιχείρηση, μέσα σε ένα συγκεκριμένο διάστημα, βγήκε κερδισμένη ή ζημιωμένη από τη δραστηριότητά της.
iv. Δυνατότητα άσκησης ελέγχων
Ο τέταρτος σκοπός είναι η δυνατότητα να ασκηθούν έλεγχοι στη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων. Οι έλεγχοι αυτοί μπορεί να είναι:
- Ουσιαστικοί: εξετάζουν αν οι συναλλαγές έγιναν πραγματικά και σωστά.
- Τυπικοί: εξετάζουν αν τηρήθηκαν οι σωστές διαδικασίες και ο σωστός τύπος στα έγγραφα.
- Προληπτικοί: γίνονται πριν από μια συναλλαγή, για να αποτραπεί τυχόν λάθος ή κατάχρηση.
- Κατασταλτικοί: γίνονται μετά τη συναλλαγή, για να εντοπιστεί τυχόν λάθος ή κατάχρηση που έχει ήδη συμβεί.
- Νομιμότητας: εξετάζουν αν οι συναλλαγές είναι σύμφωνες με τους νόμους και τους κανονισμούς.
Κάθε είδος ελέγχου καλύπτει διαφορετική ανάγκη: κάποιοι έλεγχοι εμποδίζουν το λάθος πριν συμβεί, ενώ άλλοι το εντοπίζουν αφού έχει ήδη γίνει. Έτσι, η επιχείρηση προστατεύεται τόσο πριν όσο και μετά από μια συναλλαγή.
v. Συγκέντρωση στατιστικών δεδομένων
Ο πέμπτος σκοπός είναι η συγκέντρωση στατιστικών δεδομένων που αφορούν στη μελέτη της εξέλιξης των οικονομικών μεγεθών της επιχείρησης. Τα δεδομένα αυτά επιτρέπουν να συγκρίνουμε πώς εξελίσσεται η επιχείρηση από χρόνο σε χρόνο, ώστε να εντοπίζονται τάσεις και να λαμβάνονται αποφάσεις με βάση την πορεία της.
Οι σκοποί της Λογιστικής δεν είναι το ίδιο πράγμα με τον στόχο μιας επιχείρησης. Ο στόχος μιας επιχείρησης αφορά αυτό που θέλει να πετύχει η ίδια (π.χ. κέρδος). Οι σκοποί της Λογιστικής αφορούν το τι καταφέρνει να προσφέρει ο κλάδος της Λογιστικής ως εργαλείο, ανεξάρτητα από την επιχείρηση που τον χρησιμοποιεί.