1. Βασική Θεωρία
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Ευκλείδη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Χρήστες των οικονομικών καταστάσεων 👥

Στην προηγούμενη ενότητα είδαμε ότι η Λογιστική υπάρχει για να παράγει πληροφορίες που βοηθούν διάφορα πρόσωπα να πάρουν οικονομικές αποφάσεις. Αλλά ποιοι είναι, στην πράξη, αυτοί οι «χρήστες»; Ποιος ανοίγει τις οικονομικές καταστάσεις μιας επιχείρησης και τι ψάχνει να βρει μέσα σε αυτές;

Η απάντηση είναι ότι δεν υπάρχει ένας μόνο χρήστης, αλλά πολλοί — και ο καθένας τους ενδιαφέρεται για διαφορετικό λόγο. Ένας τραπεζίτης δεν διαβάζει τις οικονομικές καταστάσεις με τον ίδιο τρόπο που τις διαβάζει ένας εργαζόμενος ή το κράτος. Ας τους γνωρίσουμε έναν έναν.

Ποιοι είναι οι χρήστες 📋

Σύμφωνα με το βιβλίο, οι βασικές κατηγορίες χρηστών των οικονομικών καταστάσεων μιας επιχείρησης είναι:

  • ο/η ιδιοκτήτης/τρια (ο/η επιχειρηματίας)
  • η Διεύθυνση (management)
  • οι πελάτες
  • οι προμηθευτές
  • οι δανειοδότες/τράπεζες
  • η κυβέρνηση
  • οι υπάλληλοι
  • κ.λπ. (και άλλοι, ανάλογα με την περίπτωση)

Παρατήρησε ότι η λίστα κλείνει με «κ.λπ.» — δηλαδή αυτοί δεν είναι οι μόνοι χρήστες, αλλά οι πιο συνηθισμένοι. Ας δούμε τι ψάχνει να μάθει ο καθένας τους.

Τι ενδιαφέρει τον καθένα 🔍

Ο/Η ιδιοκτήτης/τρια (ο/η επιχειρηματίας)

Είναι το πρόσωπο που έβαλε τα δικά του χρήματα για να ξεκινήσει ή να στηρίξει την επιχείρηση. Θέλει να ξέρει αν η επένδυσή του αποδίδει: κερδίζει ή χάνει η επιχείρηση; Αξίζει να συνεχίσει, να επενδύσει περισσότερα, ή μήπως πρέπει να αλλάξει κάτι; Οι οικονομικές καταστάσεις είναι ο τρόπος του να «βλέπει» αν τα χρήματά του δουλεύουν καλά.

Η Διεύθυνση (management)

Είναι τα άτομα που διοικούν την επιχείρηση καθημερινά — μπορεί να είναι ο ίδιος ο ιδιοκτήτης ή, σε μεγαλύτερες επιχειρήσεις, προσλαμβανόμενα στελέχη. Χρειάζονται τις οικονομικές καταστάσεις για να παίρνουν αποφάσεις: πού να μειώσουν τα έξοδα, ποιο προϊόν πουλάει καλύτερα, αν πρέπει να προσλάβουν προσωπικό ή να αγοράσουν νέο εξοπλισμό. Χωρίς αριθμούς, η διοίκηση θα αποφάσιζε «στα τυφλά».

Οι πελάτες

Ένας πελάτης —ειδικά αν πρόκειται για μια άλλη επιχείρηση που θα συνεργαστεί μακροπρόθεσμα— θέλει να είναι σίγουρος ότι ο προμηθευτής του θα συνεχίσει να λειτουργεί. Αν μια επιχείρηση φαίνεται οικονομικά αδύναμη, ο πελάτης ίσως ανησυχήσει μήπως κλείσει ξαφνικά και μείνει χωρίς τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που χρειάζεται, ή χωρίς υποστήριξη μετά την πώληση.

Οι προμηθευτές

Ο προμηθευτής είναι αυτός που πουλάει εμπορεύματα ή πρώτες ύλες στην επιχείρηση, συχνά με πίστωση (δηλαδή η πληρωμή γίνεται αργότερα). Πριν δώσει πίστωση, θέλει να ξέρει: θα μπορέσει αυτή η επιχείρηση να με πληρώσει; Οι οικονομικές καταστάσεις τον βοηθούν να εκτιμήσει αν αξίζει να συνεργαστεί και με πόση εμπιστοσύνη.

Οι δανειοδότες/τράπεζες

Όταν μια επιχείρηση ζητά δάνειο, η τράπεζα ή όποιος άλλος δανειοδότης εξετάζει τις οικονομικές της καταστάσεις για να αποφασίσει αν θα δανείσει χρήματα και με ποιους όρους (π.χ. ποιο επιτόκιο). Το βασικό ερώτημα είναι αν η επιχείρηση θα μπορέσει να αποπληρώσει το δάνειο, μαζί με τους τόκους, στην ώρα του.

Η κυβέρνηση

Το κράτος ενδιαφέρεται για τις επιχειρήσεις κυρίως λόγω των φόρων: πόσα κέρδη πραγματοποίησε η επιχείρηση, άρα πόσο φόρο οφείλει να πληρώσει. Επιπλέον, η κυβέρνηση χρησιμοποιεί στοιχεία από πολλές επιχειρήσεις για να κατανοήσει πώς πάει η οικονομία γενικότερα και να σχεδιάσει πολιτικές (π.χ. στήριξη κλάδων, στατιστικά στοιχεία απασχόλησης).

Οι υπάλληλοι

Οι εργαζόμενοι μιας επιχείρησης έχουν κι αυτοί λόγο να ενδιαφέρονται: η οικονομική υγεία της επιχείρησης επηρεάζει άμεσα τη δική τους ζωή. Μια επιχείρηση που πάει καλά μπορεί να προσφέρει σιγουριά στη δουλειά, αυξήσεις μισθού ή και πρόσληψη νέου προσωπικού. Μια επιχείρηση που πάει άσχημα μπορεί να οδηγήσει σε απολύσεις.

Ο ίδιος αριθμός, εφτά διαφορετικές ματιές

Φαντάσου μια επιχείρηση που ανακοινώνει «φέτος τα κέρδη μας διπλασιάστηκαν». Ο ιδιοκτήτης χαίρεται για την επένδυσή του, η Διεύθυνση το βλέπει ως απόδειξη ότι οι αποφάσεις της πήγαν καλά, η τράπεζα το θεωρεί καλό σημάδι για να εγκρίνει δάνειο, το κράτος υπολογίζει τον αναλογούντα φόρο, και οι υπάλληλοι ίσως ελπίζουν σε αυξήσεις. Ένα και μόνο νούμερο σημαίνει κάτι διαφορετικό για τον καθένα — αυτός είναι ο λόγος που η Λογιστική πρέπει να παράγει πληροφορίες σαφείς και κατανοητές σε όλους.

Συγκεντρωτικός πίνακας 🗂️

ΧρήστηςΤι τον ενδιαφέρει κυρίως
Ιδιοκτήτης/τρια (επιχειρηματίας)Αν αποδίδει η επένδυσή του — κέρδη ή ζημιά
Διεύθυνση (management)Στοιχεία για να πάρει σωστές καθημερινές αποφάσεις
ΠελάτεςΑν η επιχείρηση θα συνεχίσει να λειτουργεί αξιόπιστα
ΠρομηθευτέςΑν η επιχείρηση μπορεί να πληρώσει όσα οφείλει
Δανειοδότες/τράπεζεςΑν η επιχείρηση μπορεί να αποπληρώσει ένα δάνειο με τους τόκους του
ΚυβέρνησηΎψος φόρων που οφείλονται· γενική εικόνα της οικονομίας
ΥπάλληλοιΣιγουριά στη δουλειά, προοπτικές μισθού και απασχόλησης

Το κοινό σημείο όλων αυτών των χρηστών είναι ότι κανείς τους δεν μπορεί να δει «από μέσα» πώς πάει πραγματικά μια επιχείρηση, χωρίς αξιόπιστες οικονομικές πληροφορίες. Γι' αυτό η επιχείρηση ετοιμάζει τις οικονομικές της καταστάσεις — και αυτό είναι το θέμα που θα δούμε στη συνέχεια.