Ρίσκο και κίνδυνος στις επενδύσεις ⚖️
Όλες οι επενδύσεις έχουν ρίσκο. Στη χρηματοοικονομική, οι όρους «ρίσκο» και «κίνδυνος» χρησιμοποιούνται με διαφορετική σημασία, παρόλο που στην καθημερινή γλώσσα συχνά τους μπερδεύουμε.
Το ρίσκο αναφέρεται στη διακύμανση της απόδοσης μιας επένδυσης. Δηλαδή, η απόδοση μπορεί να είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη από την αναμενόμενη, ή ακόμη και αρνητική. Για παράδειγμα, το ρίσκο αγοράς σημαίνει ότι οι οικονομικές συνθήκες μπορεί να μεταβληθούν με τρόπο που να αυξήσει ή να μειώσει την αξία μιας επένδυσης.
Αντίθετα, ο κίνδυνος αναφέρεται μόνο στην πιθανότητα να προκύψει μια αρνητική εξέλιξη για την επένδυση. Για παράδειγμα, ο κίνδυνος ρευστότητας είναι η πιθανότητα να χρειαστούμε τα χρήματά μας πριν από τη λήξη της επένδυσης και να μην μπορούμε να τα εισπράξουμε εύκολα, ή να χρειαστεί να επιβαρυνθούμε με κάποιο κόστος για να το κάνουμε αυτό.
Το ρίσκο περιγράφει μια διακύμανση προς τα πάνω ή προς τα κάτω — άρα περιλαμβάνει και το ενδεχόμενο μεγαλύτερου κέρδους. Ο κίνδυνος αφορά αποκλειστικά το αρνητικό ενδεχόμενο, δηλαδή κάτι που μπορεί να πάει στραβά. Κάθε επένδυση με ρίσκο δεν συνεπάγεται απαραίτητα και μεγάλο κίνδυνο, αλλά συνήθως τα δύο συνυπάρχουν όταν αξιολογούμε μια επένδυση.
Είδη κινδύνων και ρίσκου
Μια επένδυση μπορεί να συνοδεύεται από διαφορετικά είδη κινδύνων και ρίσκου. Ο πιο κάτω πίνακας παρουσιάζει τα βασικότερα:
| Είδος | Τι σημαίνει |
|---|---|
| Κίνδυνος ρευστότητας | Ο κίνδυνος που αναλαμβάνει κάποιος αν χρειαστεί τα χρήματά του πριν από τη λήξη της επένδυσης και δεν μπορεί να τα εισπράξει εύκολα, ή πρέπει να επωμιστεί κάποιο κόστος για να το κάνει. |
| Ρίσκο απόδοσης | Η μεταβολή της απόδοσης από περίοδο σε περίοδο — δηλαδή τον ένα μήνα η απόδοση μπορεί να είναι 2%, και τον άλλο μήνα -1%. |
| Ρίσκο αγοράς | Το ρίσκο που προκύπτει από τη μεταβολή στις οικονομικές συνθήκες και στις αγορές (π.χ. τιμές ακινήτων, επιτόκια). Η αξία της επένδυσης μπορεί να επηρεαστεί είτε θετικά είτε αρνητικά. |
| Κίνδυνος κεφαλαίου | Ο κίνδυνος να χαθεί μέρος ή και το σύνολο των χρημάτων που επενδύθηκαν. |
| Πιστωτικός κίνδυνος | Ο κίνδυνος μια εταιρεία ή ένας οργανισμός στην οποία επενδύσαμε χρήματα να μην μπορεί να τα επιστρέψει (π.χ. μια εταιρεία να μην μπορεί να αποπληρώσει τα ομόλογά της). |
| Συναλλαγματικό ρίσκο | Το ρίσκο που προκύπτει από τις αυξομειώσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες, όταν η επένδυση γίνεται σε ξένο νόμισμα. Μπορεί να οδηγήσει σε κέρδη ή σε ζημιά. |
Μια επένδυση συχνά κουβαλάει περισσότερα από ένα είδη κινδύνου ταυτόχρονα. Για παράδειγμα, αν κάποιος αγοράσει ομόλογα μιας ξένης εταιρείας σε δολάριο, εκτίθεται και σε πιστωτικό κίνδυνο (μήπως η εταιρεία δεν μπορέσει να πληρώσει), και σε συναλλαγματικό ρίσκο (μήπως αλλάξει η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου), και σε ρίσκο αγοράς (μήπως αλλάξουν τα επιτόκια). Γι' αυτό, πριν επενδύσουμε, αξίζει να αναρωτηθούμε ποιοι από αυτούς τους κινδύνους μας αφορούν.