Τόκος, είδη λογαριασμών και μακροχρόνιος στόχος αποταμίευσης 🏦

Όταν καταθέτεις χρήματα σε τραπεζικό λογαριασμό, η τράπεζα σού δίνει ένα επιπλέον ποσό ως ανταμοιβή που της εμπιστεύτηκες τα χρήματά σου. Αυτό το ποσό λέγεται τόκος και υπολογίζεται με βάση το καταθετικό επιτόκιο. Σε αυτή την ενότητα θα δούμε πώς υπολογίζεται ο τόκος, ποια είδη τραπεζικών λογαριασμών υπάρχουν, και γιατί η αποταμίευση είναι σημαντική ακόμη και για στόχους που φαίνονται μακρινοί, όπως η συνταξιοδότηση.

Πώς υπολογίζεται ο τόκος: το παράδειγμα της Κάλιας

Η Κάλια κατάθεσε στην τράπεζα €500 την 1η Ιανουαρίου 2024.

α) Πόσα χρήματα θα έχει στον λογαριασμό της στο τέλος του 2024, αν το ετήσιο καταθετικό επιτόκιο είναι 2%;

Ο τόκος υπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας το κατατεθειμένο ποσό επί το επιτόκιο:

Άρα στο τέλος του 2024 η Κάλια θα έχει $€500 + €10 = €510$.

β) Πόσα χρήματα θα έχει στον λογαριασμό της στο τέλος του 2025, αν δεν καταθέσει άλλο ποσό και το επιτόκιο παραμένει 2%;

Ο τόκος για το 2025 υπολογίζεται πάνω στο νέο, μεγαλύτερο ποσό (€510), όχι πάνω στα αρχικά €500:

Στο τέλος του 2025 η Κάλια θα έχει $€510 + €10,20 = €520,20$.

Το δίλημμα του Αντώνη: να αποσύρεις τον τόκο ή να τον αφήσεις;

Ο Αντώνης μάζεψε την περασμένη χρονιά από δώρα γενεθλίων, Πάσχα και Χριστουγέννων €1.200. Θέλει να τα καταθέσει σε τραπεζικό λογαριασμό με καταθετικό επιτόκιο 2%. Έχει όμως ένα δίλημμα ανάμεσα σε δύο επιλογές, με σχέδιο να αποσύρει τα χρήματά του σε τρία χρόνια:

• Επιλογή Α: να αποσύρει κάθε χρόνο τον τόκο που κερδίζει
• Επιλογή Β: να αφήνει τον τόκο στον λογαριασμό του

Επιλογή Α — αποσύρει κάθε χρόνο τον τόκο

Επειδή ο Αντώνης αποσύρει τον τόκο κάθε χρόνο, το κεφάλαιο παραμένει σταθερό στα €1.200 και ο τόκος είναι ίδιος κάθε χρόνο:

Επιλογή Β — αφήνει τον τόκο στον λογαριασμό

Σε αυτή την περίπτωση ο τόκος κάθε χρόνο προστίθεται στο κεφάλαιο, οπότε ο επόμενος τόκος υπολογίζεται πάνω σε μεγαλύτερο ποσό (ανατοκισμός):

• Έτος 1: $€1.200 \times 2\% = €24$ → νέο κεφάλαιο €1.224
• Έτος 2: $€1.224 \times 2\% = €24,48$ → νέο κεφάλαιο €1.248,48
• Έτος 3: $€1.248,48 \times 2\% = €24,97$ (περίπου) → τελικό κεφάλαιο περίπου €1.273,45

Συνολικό όφελος από τόκους στην Επιλογή Β: περίπου $€24 + €24,48 + €24,97 = €73,45$.

Είδη τραπεζικών λογαριασμών

Η αποταμίευση της Ελπίδας: μια εξαετής πορεία

Η Ελπίδα, από 18 χρονών, αποταμιεύει κάθε χρόνο €2.000 στον τραπεζικό λογαριασμό της. Το ετήσιο καταθετικό επιτόκιο ήταν σταθερό για όλα τα χρόνια στο 2%. Μετά από έξι χρόνια η Ελπίδα θέλει να αγοράσει το πρώτο της αυτοκίνητο.

Ο παρακάτω πίνακας δείχνει πώς εξελίσσεται ο λογαριασμός της χρόνο με χρόνο. Σε κάθε έτος, ο τόκος υπολογίζεται πάνω στο άθροισμα του αρχικού ποσού και της νέας κατάθεσης:

Από τον πίνακα μπορούμε να υπολογίσουμε:

• Συνολικό ποσό καταθέσεων για τα έξι χρόνια: $6 \times €2.000 = €12.000$
• Συνολικό ποσό τόκων για τα έξι χρόνια: $40 + 80,80 + 122,42 + 164,86 + 208,16 + 252,32 = €868,56$
• Συνολικό ποσό στον λογαριασμό στο τέλος του έκτου έτους: $€12.000 + €868,56 = €12.868,56$

Ο σκοπός και η στρατηγική της αποταμίευσης

Ο κύριος σκοπός της αποταμίευσης είναι η δημιουργία χρηματικών αποθεμάτων για μελλοντικές ανάγκες. Δεν πρόκειται για μια ενέργεια που γίνεται μόνο όταν προκύψει ξαφνικά μια ανάγκη, αλλά για μια συνειδητή συνήθεια που ξεκινά έγκαιρα.

Η μεγάλη εικόνα: ο Απόστολος και η συνταξιοδότηση

Ο Απόστολος είναι 25 χρονών και μόλις ξεκίνησε να εργάζεται. Ο πατέρας του τον συμβούλεψε να αρχίσει από τώρα να αποταμιεύει ένα ποσό για τη μελλοντική του συνταξιοδότηση. Ο Απόστολος όμως νιώθει ότι αυτό το στάδιο της ζωής του είναι ακόμα πολύ μακριά.

Αυτό το παράδειγμα δείχνει γιατί η αποταμίευση δεν αφορά μόνο κοντινούς στόχους (όπως ένα αυτοκίνητο), αλλά και πολύ μακροχρόνιους στόχους, όπως η σύνταξη.

Πόσα χρόνια θα εργαστεί ο Απόστολος;

Αν η ηλικία συνταξιοδότησης στην Κύπρο είναι τα 65 έτη, και ο Απόστολος είναι σήμερα 25 ετών, θα εργαστεί ακόμα:

Πόση θα είναι η κρατική σύνταξή του;

Αν η σύνταξη που δίνει το κράτος μετά τα 65 έτη είναι το 45% του τελευταίου μισθού, και ο αναμενόμενος τελευταίος μηνιαίος μισθός του Απόστολου είναι €4.000, τότε η μηνιαία σύνταξή του θα είναι:

Πόσο πρέπει να καλύπτει ο ίδιος από τις αποταμιεύσεις του;

Αν ο Απόστολος θέλει να έχει συνολικά €2.500 τον μήνα μετά τη συνταξιοδότηση, και η κρατική σύνταξη καλύπτει μόνο €1.800, το υπόλοιπο πρέπει να το καλύψει από τις δικές του αποταμιεύσεις:

Πόσα χρήματα πρέπει να έχει αποταμιεύσει συνολικά μέχρι τα 65;

Αν χρειάζεται €700 τον μήνα από αποταμιεύσεις, και η αναμενόμενη διάρκεια ζωής μετά τη συνταξιοδότηση είναι 20 χρόνια (δηλαδή 240 μήνες), το συνολικό ποσό που πρέπει να έχει συγκεντρώσει είναι:

Πόσα πρέπει να αποταμιεύει κάθε μήνα, με μηδενικό επιτόκιο;

Ο Απόστολος έχει 40 χρόνια (480 μήνες) μπροστά του μέχρι τη συνταξιοδότηση. Αν δεν υπολογίσουμε καθόλου τόκο, το ποσό που πρέπει να αποταμιεύει κάθε μήνα είναι:

Σύστημα Εγγύησης των Καταθέσεων (ΣΕΚ)

Όταν καταθέτεις χρήματα σε μια τράπεζα, μπορεί να αναρωτηθείς: τι γίνεται αν η τράπεζα αντιμετωπίσει προβλήματα; Για αυτό ακριβώς τον λόγο υπάρχει το Σύστημα Εγγύησης των Καταθέσεων (ΣΕΚ).

Σκοπός του ΣΕΚ:

1. Η καταβολή αποζημίωσης στους καταθέτες μιας τράπεζας, όταν αυτή δεν είναι σε θέση να τους αποπληρώσει.
2. Η χρηματοδότηση μέτρων εξυγίανσης τράπεζας, υπό προϋποθέσεις.

Επίπεδο κάλυψης:

• Οι καταθέτες καλύπτονται ανά καταθέτη, ανά τράπεζα.
• Μέχρι €100.000 για το σύνολο των καταθέσεων ενός προσώπου στην ίδια τράπεζα, μετά τον συμψηφισμό με τυχόν υπόλοιπα δάνεια.
• Μέχρι €300.000 για περίοδο 12 μηνών, για πρόσκαιρα υψηλά υπόλοιπα (π.χ. καταθέσεις από γάμο, πώληση ακινήτου, εφάπαξ, ασφαλιστική αποζημίωση).
• Ισχύει για καταθέτες που είναι είτε φυσικά είτε νομικά πρόσωπα.