Σύνταξη Προσωπικού Προϋπολογισμού 📒
Ένας προσωπικός προϋπολογισμός δεν είναι απλώς μια ιδέα — είναι κάτι που το γράφουμε σε έναν πίνακα, με αριθμούς, ώστε να ξέρουμε ακριβώς πού πάνε τα χρήματά μας. Σε αυτή την ενότητα θα δούμε βήμα προς βήμα πώς συντάσσεται ένας πραγματικός προϋπολογισμός, μέσα από το παράδειγμα του Στυλιανού.
Πώς φτιάχνουμε τον πίνακα του προϋπολογισμού
Ο πίνακας ενός προσωπικού προϋπολογισμού χωρίζεται σε δύο μεγάλες στήλες:
- Έσοδα — όλα τα χρήματα που μπαίνουν, δηλαδή τα έσοδα του ατόμου (π.χ. μισθός, χαρτζιλίκι, δώρα).
- Έξοδα — όλα τα χρήματα που βγαίνουν, δηλαδή τα έξοδα του ατόμου (π.χ. ενοίκιο, φαγητό, ψυχαγωγία).
Κάθε γραμμή του πίνακα καταγράφει ένα έσοδο ή ένα έξοδο μαζί με το ποσό του σε ευρώ (€). Στο τέλος, προσθέτουμε όλα τα έσοδα μεταξύ τους για να βρούμε το Σύνολο Εσόδων, και όλα τα έξοδα μεταξύ τους για να βρούμε το Σύνολο Εξόδων.
Πριν γράψεις ένα ποσό στον πίνακα, ρώτησε: «Αυτό το χρήμα μπαίνει στην τσέπη μου ή βγαίνει από αυτήν;». Ο μισθός και τα δώρα σε μετρητά είναι πάντα έσοδα· το ενοίκιο, ο λογαριασμός τηλεφώνου και το φαγητό είναι πάντα έξοδα.
Το παράδειγμα του Στυλιανού
Ο Στυλιανός είναι φοιτητής ξενοδοχειακής σχολής και θέλει να παρακολουθήσει μαθήματα κιθάρας. Το κόστος των διδάκτρων για το πρώτο έτος είναι €400. Επειδή θέλει να εξασφαλίσει μόνος του τα χρήματα, χωρίς να επιβαρύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό, αποφασίζει να εργαστεί κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, από τον Ιούνιο μέχρι τον Αύγουστο, στο ξενοδοχείο «Δροσιά» στο Τρόοδος.
Για το διάστημα που εργάζεται εκεί, ενοικιάζει ένα δωμάτιο σε διπλανό χωριό για να μένει. Τα δεδομένα του για τον μήνα Ιούνιο είναι:
Έσοδα:
- Μηνιαίος μισθός: €850 καθαρά
- Επιπλέον αμοιβή για υπερωρίες τον Ιούνιο: €100
Έξοδα:
- Ενοίκιο δωματίου: €150 τον μήνα
- Τηλέφωνο: €40 κάθε μήνα
- Φαγητό: περίπου €235 κάθε μήνα
- Προσωπικά έξοδα: €155 τον μήνα
- Ψυχαγωγία: €100 τον μήνα
- Μεταφορικά: €0 — δεν έχει καθόλου έξοδα μετακίνησης, καθώς χρησιμοποιεί το ποδήλατό του για να πηγαινοέρχεται στο ξενοδοχείο
Επειδή ο Στυλιανός επιλέγει το ποδήλατο αντί για κάποιο άλλο μέσο μεταφοράς, εξοικονομεί χρήματα κάθε μήνα χωρίς καν να το προσέξει. Μια απλή καθημερινή επιλογή μπορεί να αλλάξει σημαντικά το υπόλοιπο ενός προϋπολογισμού.
Ο πίνακας του προϋπολογισμού
Έτσι μοιάζει ο προϋπολογισμός του Στυλιανού για τον μήνα Ιούνιο, αφού συμπληρωθεί:
| Έσοδα | € | Έξοδα | € |
|---|---|---|---|
| Μισθός | 850 | Ενοίκιο δωματίου | 150 |
| Αμοιβή υπερωριών | 100 | Τηλέφωνο | 40 |
| Φαγητό | 235 | ||
| Προσωπικά έξοδα | 155 | ||
| Ψυχαγωγία | 100 | ||
| Σύνολο Εσόδων | 950 | Σύνολο Εξόδων | 680 |
Υπόλοιπο Ιουνίου = Σύνολο Εσόδων − Σύνολο Εξόδων = 950 − 680 = €270
Το υπόλοιπο του προϋπολογισμού δείχνει τι απομένει στον Στυλιανό μετά την κάλυψη όλων των εξόδων του. Επειδή είναι θετικό (+€270), σημαίνει ότι ο Στυλιανός καταφέρνει να αποταμιεύσει χρήματα τον Ιούνιο.
Ο τύπος Υπόλοιπο = Σύνολο Εσόδων − Σύνολο Εξόδων είναι η καρδιά κάθε προσωπικού προϋπολογισμού. Αν το αποτέλεσμα είναι θετικό, υπάρχει περιθώριο για αποταμίευση. Αν είναι αρνητικό, το άτομο ξοδεύει περισσότερα χρήματα από όσα έχει — κάτι που δεν είναι βιώσιμο σε βάθος χρόνου.
Μπορεί ο Στυλιανός να πληρώσει τα δίδακτρα;
Ο Στυλιανός εργάζεται τρεις μήνες: Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο. Οι υπερωρίες, όμως, δεν είναι ίδιες κάθε μήνα — παίρνει επιπλέον €100 τον Ιούνιο και €80 τον Αύγουστο, ενώ τον Ιούλιο δεν αναφέρεται καμία υπερωρία. Τα υπόλοιπα έξοδά του (ενοίκιο, τηλέφωνο, φαγητό, προσωπικά, ψυχαγωγία) παραμένουν τα ίδια κάθε μήνα, δηλαδή €680.
| Μήνας | Σύνολο Εσόδων (€) | Σύνολο Εξόδων (€) | Υπόλοιπο (€) |
|---|---|---|---|
| Ιούνιος | 950 | 680 | 270 |
| Ιούλιος | 850 | 680 | 170 |
| Αύγουστος | 930 | 680 | 250 |
| Σύνολο 3 μηνών | 2.730 | 2.040 | 690 |
Στο τέλος του καλοκαιριού, ο Στυλιανός θα έχει καταφέρει να αποταμιεύσει συνολικά €690. Αφού τα δίδακτρα των μαθημάτων κιθάρας κοστίζουν €400, ο Στυλιανός όχι μόνο εξασφαλίζει τα δίδακτρα, αλλά του περισσεύουν ακόμη €290 (690 − 400 = 290).
Παρόλο που τα μηνιαία έξοδα του Στυλιανού είναι σταθερά, το υπόλοιπό του αλλάζει κάθε μήνα ανάλογα με τις υπερωρίες. Αυτό δείχνει ότι ένας προϋπολογισμός πρέπει να ξαναγίνεται κάθε μήνα — δεν αρκεί να τον φτιάξεις μία φορά.
Το παράδειγμα του Ντάνιελ: πόσο κοστίζει μια μικρή, επαναλαμβανόμενη δαπάνη
Ο Ντάνιελ ξοδεύει €7 κάθε εβδομάδα για την αναβάθμιση του χαρακτήρα του σε ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι. Ένα ποσό των €7 μοιάζει μικρό, αλλά τι συμβαίνει αν το πολλαπλασιάσουμε στον χρόνο;
Πόσα χρήματα θα ξοδέψει ο Ντάνιελ σε δύο χρόνια (δεδομένου ότι 1 έτος = 52 εβδομάδες);
Σε δύο χρόνια, ο Ντάνιελ θα έχει ξοδέψει €728 μόνο για την αναβάθμιση του χαρακτήρα του σε αυτό το παιχνίδι.
Ένα έξοδο των €7 τη φορά φαίνεται ασήμαντο, αλλά όταν επαναλαμβάνεται συστηματικά (κάθε εβδομάδα, για χρόνια), το συνολικό ποσό μπορεί να γίνει μεγαλύτερο κι από σοβαρά έξοδα, όπως δίδακτρα ή ένα ταξίδι. Πριν αποφασίσουμε για ένα επαναλαμβανόμενο έξοδο, αξίζει να υπολογίζουμε πόσο θα μας κοστίσει συνολικά σε βάθος χρόνου, όχι μόνο τη μία φορά.
Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: μικρά έξοδα που επαναλαμβάνονται συχνά αξίζει να τα εντάσσουμε στον προϋπολογισμό μας και να τα αξιολογούμε — μήπως μας συμφέρει να τα περιορίσουμε, ώστε τα χρήματα αυτά να διατεθούν για κάτι πιο σημαντικό ή να αποταμιευτούν;
Σύνταξη του δικού μας προσωπικού προϋπολογισμού
Αφού είδαμε πώς συντάσσεται ο προϋπολογισμός του Στυλιανού και πώς υπολογίζεται το κόστος μιας επαναλαμβανόμενης δαπάνης όπως αυτή του Ντάνιελ, το επόμενο βήμα είναι να φτιάξουμε τον δικό μας προσωπικό προϋπολογισμό για έναν μήνα.
Για να το κάνουμε αυτό, ακολουθούμε την ίδια διαδικασία:
- Καταγράφουμε σε μια στήλη όλα τα έσοδα που αναμένουμε να έχουμε μέσα στον μήνα (π.χ. χαρτζιλίκι, δώρα, τυχόν αμοιβή από μικροδουλειές) και το ποσό τους σε ευρώ.
- Καταγράφουμε σε άλλη στήλη όλα τα έξοδα που αναμένουμε να κάνουμε μέσα στον μήνα (π.χ. μεταφορικά, ψυχαγωγία, προσωπικά έξοδα) και το ποσό τους σε ευρώ.
- Προσθέτουμε όλα τα έσοδα και βρίσκουμε το Σύνολο Εσόδων.
- Προσθέτουμε όλα τα έξοδα και βρίσκουμε το Σύνολο Εξόδων.
- Υπολογίζουμε το Υπόλοιπο αφαιρώντας το Σύνολο Εξόδων από το Σύνολο Εσόδων:
| Έσοδα | € | Έξοδα | € |
|---|---|---|---|
| … | … | … | … |
| Σύνολο Εσόδων | Σύνολο Εξόδων |
Υπόλοιπο = …
Αν το υπόλοιπο βγει θετικό, σημαίνει ότι μπορούμε να αποταμιεύσουμε το ποσό αυτό ή να το χρησιμοποιήσουμε για κάποιο μεγαλύτερο στόχο. Αν βγει αρνητικό, χρειάζεται να ξαναδούμε τα έξοδά μας και να δούμε ποια από αυτά μπορούμε να περιορίσουμε — ακριβώς όπως έκανε ο Στυλιανός αξιοποιώντας το ποδήλατο αντί για άλλο μέσο μεταφοράς, ή όπως θα μπορούσε να σκεφτεί ο Ντάνιελ σχετικά με την εβδομαδιαία δαπάνη του.