💭 Κεφ. Γ΄ — Ο Σωκράτης εξετάζει την πρόθεση του Ιπποκράτη να πληρώσει τον Πρωταγόρα
Ο Σωκράτης θέτει στον νεαρό Ιπποκράτη μια σειρά ερωτήσεων-παραδειγμάτων (γιατρός, γλύπτης) για να τον οδηγήσει να συνειδητοποιήσει τι ακριβώς σημαίνει να πληρώνει κανείς έναν σοφιστή: αν πάει σε γιατρό γίνεται γιατρός, αν πάει σε γλύπτη γίνεται γλύπτης — άρα αν πάει στον Πρωταγόρα, θα γίνει ο ίδιος «σοφιστής». Ο Ιπποκράτης ντρέπεται στην ιδέα αυτή, κάτι που δείχνει την αμφίσημη κοινωνική θέση των σοφιστών στην Αθήνα.
Το χωρίο στηρίζεται σε μια σειρά αναλογιών (ὡς τίνι ὄντι... ὡς τίς γενησόμενος) που επαναλαμβάνεται πανομοιότυπα για τον γιατρό, τον γλύπτη και τελικά τον σοφιστή — τυπικό δείγμα της σωκρατικής μεθόδου με διαδοχικές ερωτήσεις που οδηγούν σταδιακά τον συνομιλητή σε ένα συμπέρασμα που αρχικά δεν είχε συνειδητοποιήσει.
Μετά ταῦτα ἀναστάντες εἰς τήν αὐλήν περιῇμεν· καί ἐγώ ἀποπειρώμενος τοῦ Ἱπποκράτους τῆς ῥώμης διεσκόπουν αὐτόν καί ἠρώτων· Εἰπέ μοι, ἔφην ἐγώ, ὦ Ἱππόκρατες, παρά Πρωταγόραν νῦν ἐπιχειρεῖς ἰέναι, ἀργύριον τελῶν ἐκείνῳ μισθόν ὑπέρ σεαυτοῦ, ὡς παρά τίνα ἀφιξόμενος καί τίς γενησόμενος; Ὥσπερ ἄν εἰ ἐπενόεις παρά τόν σαυτοῦ ὁμώνυμον ἐλθών Ἱπποκράτη τόν Κῷον, τόν τῶν Ἀσκληπιαδῶν, ἀργύριον τελεῖν ὑπέρ σαυτοῦ μισθόν ἐκείνῳ εἴ τίς σε ἤρετο· Εἰπέ μοι, μέλλεις τελεῖν, ὦ Ἱππόκρατες, Ἱπποκράτει μισθόν ὡς τίνι ὄντι; τί ἄν ἀπεκρίνω; — Εἶπον ἄν, ἔφη, ὅτι ὡς ἰατρῷ. — Ὡς τίς γενησόμενος; — Ὡς ἰατρός, ἔφη. — Εἰ δέ παρά Πολύκλειτον τόν Ἀργεῖον ἤ Φειδίαν τόν Ἀθηναῖον ἐπενόεις ἀφικόμενος μισθόν ὑπέρ σαυτοῦ τελεῖν ἐκείνοις, εἴ τίς σε ἤρετο· Τελεῖν τοῦτο τό ἀργύριον ὡς τίνι ὄντι ἐν νῷ ἔχεις Πολυκλείτῳ τε καί Φειδίᾳ; Τί ἄν ἀπεκρίνω; — Εἶπον ἄν ὡς ἀγαλματοποιοῖς. — Ὡς τίς δέ γενησόμενος αὐτός; — Δῆλον ὅτι ἀγαλματοποιός. — Εἶεν, ἦν δ᾽ ἐγώ· παρά δέ δή Πρωταγόραν νῦν ἀφικόμενοι ἐγώ τε καί σύ ἀργύριον ἕτοιμοι ἐσόμεθα τελεῖν ὑπέρ σοῦ, ἄν μέν ἐξικνῆται τά ἡμέτερα χρήματα καί τούτοις πείθωμεν αὐτόν, εἰ δέ μή, καί τά τῶν φίλων προσαναλίσκοντες. Εἰ οὖν τις ἡμᾶς περί ταῦτα οὕτω σφόδρα σπουδάζοντας ἔροιτο· Εἰπέ μοι, ὦ Σώκρατές τε καί Ἱππόκρατες, ὡς τίνι ὄντι τῷ Πρωταγόρᾳ ἐν νῷ ἔχετε χρήματα τελεῖν; Τί ἄν αὐτῷ ἀποκριναίμεθα; Τί ὄνομα ἄλλο γε λεγόμενον περί Πρωταγόρου ἀκούομεν, ὥσπερ περί Φειδίου ἀγαλματοποιόν καί περί Ὁμήρου ποιητήν, τί τοιοῦτον περί Πρωταγόρου ἀκούομέν γε; — Σοφιστήν δή τοι ὀνομάζουσί γε, ὦ Σώκρατες, τόν ἄνδρα εἶναι, ἔφη. — Ὡς σοφιστῇ ἄρα ἐρχόμεθα τά χρήματα τελοῦντες; — Μάλιστα. — Εἰ οὖν καί τοῦτό τίς σε προσέροιτο· Αὐτός δέ δή ὡς τίς γενησόμενος ἔρχῃ παρά τόν Πρωταγόραν; — Καί ὅς εἶπεν ἐρυθριάσας, ἤδη γάρ ὑπέφαινέ τι ἡμέρας, ὥστε καταφανῆ αὐτόν γενέσθαι. — Εἰ μέν τι τοῖς ἔμπροσθεν ἔοικε, δῆλον ὅτι σοφιστής γενησόμενος. — Σύ δέ, ἦν δ᾽ ἐγώ, πρός θεῶν, οὐκ ἄν αἰσχύνοιο εἰς τούς Ἕλληνας σαυτόν σοφιστήν παρέχων; — Νή τόν Δία, ὦ Σώκρατες, εἴπερ γε ἅ διανοοῦμαι χρή λέγειν. — Ἀλλ᾽ ἄρα, ὦ Ἱππόκρατες, μή οὐ τοιαύτην ὑπολαμβάνεις σοι τήν παρά Πρωταγόρου μάθησιν ἔσεσθαι, ἀλλ᾽ οἵαπερ ἡ παρά τοῦ γραμματιστοῦ ἐγένετο καί κιθαριστοῦ καί παιδοτρίβου; Τούτων γάρ σύ ἑκάστην οὐκ ἐπί τέχνῃ ἔμαθες, ὡς δημιουργός ἐσόμενος, ἀλλ᾽ ἐπί παιδείᾳ, ὡς τόν ἰδιώτην καί τόν ἐλεύθερον πρέπει. — Πάνυ μέν οὖν μοι, δοκεῖ, ἔφη, τοιαύτη μᾶλλον εἶναι ἡ παρά Πρωταγόρου μάθησις.