Τα πρόσωπα της τραγωδίας 🎭
Ο κατάλογος των προσώπων
ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ
ΟΙΔΙΠΟΥΣ
ΙΕΡΕΑΣ
ΚΡΕΟΝΤΑΣ
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
ΙΟΚΑΣΤΗ
ΑΓΓΕΛΙΑΦΟΡΟΣ
ΔΟΥΛΟΣ
ΕΞΑΓΓΕΛΟΣ
ΧΟΡΟΣ (ΑΠΟ ΘΗΒΑΙΟΥΣ ΓΕΡΟΝΤΕΣ)
ΒΟΥΒΑ ΠΡΟΣΩΠΑ
ΔΟΡΥΦΟΡΟΙ ΤΟΥ ΟΙΔΙΠΟΔΑ - ΙΚΕΤΕΣ
ΟΙ ΔΥΟ ΚΟΡΕΣ ΤΟΥ ΟΙΔΙΠΟΔΑ
Ο κατάλογος χωρίζεται σε τρεις ομάδες: πρώτα τα ομιλούντα πρόσωπα, ύστερα ο Χορός και τέλος τα βουβά (κωφά) πρόσωπα.
Η σειρά των ονομάτων ακολουθεί, γενικά, τη σειρά με την οποία τα πρόσωπα εμφανίζονται στο έργο.
Τα πρόσωπα ένα προς ένα
👑 Οιδίπους
Ο κεντρικός ήρωας του έργου και βασιλιάς της Θήβας. Μεγάλωσε στην Κόρινθο ως γιος του Πόλυβου και της Μερόπης και έφτασε στη Θήβα αφού λύθηκε το αίνιγμα της Σφίγγας· ως έπαθλο πήρε τον θρόνο και τη χήρα βασίλισσα Ιοκάστη. Στην αρχή του έργου εμφανίζεται ως ο στοργικός και δραστήριος ηγεμόνας που έχει αναλάβει να απαλλάξει την πόλη από τον λοιμό και αναζητά τον φονιά του Λάιου.
🙏 Ιερέας
Ο ιερέας του Δία που ηγείται της ομάδας των ικετών στην πρώτη σκηνή. Μιλά εκ μέρους των Θηβαίων και περιγράφει στον Οιδίποδα το μέγεθος της συμφοράς, ζητώντας του να σώσει ξανά την πόλη, όπως έκανε παλαιότερα με τη Σφίγγα. Εκφράζει την πίστη του λαού στον βασιλιά του.
🏛️ Κρέοντας
Αδελφός της Ιοκάστης και επομένως γαμπρός (και θείος) του Οιδίποδα. Είναι ο άνθρωπος που είχε ορίσει το έπαθλο για όποιον έλυνε το αίνιγμα της Σφίγγας. Στην αρχή του έργου έχει σταλεί από τον Οιδίποδα ως απεσταλμένος στο Μαντείο των Δελφών, για να φέρει τον χρησμό που θα δείξει πώς θα σωθεί η Θήβα.
👁️ Τειρεσίας
Ο τυφλός μάντης της Θήβας. Είναι ο άνθρωπος που «βλέπει» με το χάρισμα της μαντικής όσα οι άλλοι δεν βλέπουν με τα μάτια τους. Ο Οιδίπους τον καλεί για να τον βοηθήσει στην αναζήτηση του φονιά του Λάιου, ύστερα από τη συμβουλή του Κρέοντα.
👸 Ιοκάστη
Βασίλισσα της Θήβας, χήρα του Λάιου και σύζυγος του Οιδίποδα. Είναι επίσης αδελφή του Κρέοντα και μητέρα των τεσσάρων παιδιών: του Πολυνείκη, του Ετεοκλή, της Αντιγόνης και της Ισμήνης. Μέσα στο έργο προσπαθεί να καθησυχάσει τον Οιδίποδα και να μετριάσει την ένταση ανάμεσα σ' εκείνον και τον Κρέοντα.
📯 Αγγελιαφόρος
Ο αγγελιαφόρος που φτάνει από την Κόρινθο φέρνοντας νέα από την πόλη όπου μεγάλωσε ο Οιδίπους. Είναι ο ίδιος βοσκός που κάποτε παρέλαβε το βρέφος στον Κιθαιρώνα και το έδωσε στον βασιλιά Πόλυβο, ο οποίος το υιοθέτησε.
🐑 Δούλος
Ο πιστός υπηρέτης-βοσκός του Λάιου. Σ' αυτόν είχε παραδοθεί το βρέφος με την εντολή να το εγκαταλείψει στον Κιθαιρώνα, αλλά εκείνος το λυπήθηκε και το έδωσε σε άλλον βοσκό. Είναι επίσης ο μοναδικός ακόλουθος που γλίτωσε από τη σκηνή του φόνου στη σχιστή οδό και ανακοίνωσε στη Θήβα ότι ο Λάιος σκοτώθηκε από ληστές.
🗣️ Εξάγγελος
Ο εξάγγελος του έργου. Στην αρχαία τραγωδία τα βίαια ή φρικτά γεγονότα δεν παρουσιάζονταν επί σκηνής· περιγράφονταν με τον λόγο. Ο εξάγγελος είναι λοιπόν εκείνος που φέρνει στο φως τα όσα συμβαίνουν μέσα στο ανάκτορο.
🎶 Χορός (από Θηβαίους γέροντες)
Ο Χορός αποτελείται από Θηβαίους γέροντες, δηλαδή από τους σεβάσμιους πολίτες της πόλης. Εκπροσωπεί την κοινή γνώμη της Θήβας: αγωνιά για τη σωτηρία της πόλης, παρακολουθεί τις εξελίξεις, σχολιάζει και προσπαθεί να συμφιλιώσει τα πρόσωπα που συγκρούονται.
🤐 Βουβά πρόσωπα
- Δορυφόροι του Οιδίποδα: οι δορυφόροι που συνοδεύουν τον βασιλιά και τονίζουν οπτικά την εξουσία και το κύρος του.
- Ικέτες: οι ικέτες Θηβαίοι που, ταλαιπωρημένοι από τον λοιμό, έχουν συγκεντρωθεί μπροστά στο παλάτι με επικεφαλής τον Ιερέα.
- Οι δύο κόρες του Οιδίποδα: η Αντιγόνη και η Ισμήνη, τα δύο μικρά κορίτσια του βασιλιά, που εμφανίζονται σιωπηλά.
Τα βουβά πρόσωπα δεν μιλούν, όμως δεν είναι διακοσμητικά. Η σιωπηλή τους παρουσία δημιουργεί εικόνα και συγκίνηση: οι ικέτες δείχνουν τον πόνο της πόλης, οι δορυφόροι τη βασιλική εξουσία και οι δύο κόρες την οικογένεια που βρίσκεται στο επίκεντρο του δράματος.
Σχέσεις με μια ματιά
| Πρόσωπο | Ιδιότητα | Σχέση με τον Οιδίποδα |
|---|---|---|
| Οιδίπους | Βασιλιάς της Θήβας | — |
| Ιερέας | Ιερέας, εκπρόσωπος των ικετών | Υπήκοος που ζητά τη βοήθειά του |
| Κρέοντας | Αδελφός της Ιοκάστης | Γαμπρός του (και θείος του) |
| Τειρεσίας | Τυφλός μάντης της Θήβας | Τον καλεί ως σύμβουλο |
| Ιοκάστη | Βασίλισσα, χήρα του Λάιου | Σύζυγός του |
| Αγγελιαφόρος | Απεσταλμένος από την Κόρινθο | Φέρνει νέα από την πόλη που τον ανέθρεψε |
| Δούλος | Βοσκός του Λάιου | Ο άνθρωπος που παρέδωσε το βρέφος του |
| Εξάγγελος | Αγγελιοφόρος από το παλάτι | Αναγγέλλει τα εντός του ανακτόρου |
| Χορός | Θηβαίοι γέροντες | Οι πολίτες που κυβερνά |