Ευρωπαϊκή Ένωση 🇪🇺

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ή πιο σύντομα ΕΕ, ξεκίνησε ως μια μεγάλη ιδέα της Γαλλίας. Είναι ένας από τους πιο σημαντικούς οργανισμούς στον κόσμο και επηρεάζει καθημερινά τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων, ανάμεσά τους και όλων μας που ζούμε στην Κύπρο 🇨🇾. Σε αυτή την υποενότητα θα μάθουμε τι είναι η ΕΕ, πώς δημιουργήθηκε, ποια κράτη περιλαμβάνει, ποια πλεονεκτήματα προσφέρει, αλλά και ποια προβλήματα και παράπονα υπάρχουν.

Τι είναι η ΕΕ;

Η ΕΕ είναι μια ομάδα από κράτη που αποφάσισαν να συνεργάζονται στενά μεταξύ τους, σε θέματα όπως η οικονομία, το εμπόριο, η μετακίνηση των ανθρώπων και τα δικαιώματα των πολιτών.

Η ιδέα της ΕΕ προέκυψε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά από έναν καταστροφικό πόλεμο που ερήμωσε την Ευρώπη, τα κράτη κατάλαβαν ότι, αντί να πολεμούν μεταξύ τους, ήταν καλύτερα να συνεργάζονται. Έτσι, ξεκίνησε η συνεργασία ανάμεσα στα εξής έξι κράτη:

• Γαλλία 🇫🇷
• Δυτική Γερμανία 🇩🇪
• Ιταλία 🇮🇹
• Κάτω Χώρες (Ολλανδία)
• Βέλγιο 🇧🇪
• Λουξεμβούργο

Αυτά τα έξι κράτη ονομάζονται ιδρυτικά κράτη-μέλη της ΕΕ, γιατί ήταν αυτά που ξεκίνησαν την πρώτη μεγάλη συνεργασία.

Από το 2020, η ΕΕ αριθμεί 27 μέλη. Ένα κράτος που θέλει να γίνει μέλος δεν μπορεί να ενταχθεί όποτε θέλει: πρέπει πρώτα να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια. Αυτά τα κριτήρια ονομάζονται Κριτήρια της Κοπεγχάγης. Αυτά αφορούν:

• Την οικονομία (το κράτος να έχει μια σταθερή και υγιή οικονομία).
• Το κράτος δικαίου (να τηρούνται οι νόμοι και η δικαιοσύνη).
• Το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
• Τα ανθρώπινα δικαιώματα (να προστατεύονται τα δικαιώματα και οι ελευθερίες των πολιτών).

Σύντομο ιστορικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν δημιουργήθηκε ξαφνικά. Χρειάστηκαν πολλές δεκαετίες, πολλές συμφωνίες και σταδιακή προσχώρηση νέων κρατών για να φτάσει στη σημερινή της μορφή. Ας δούμε τα σημαντικότερα βήματα αυτού του ταξιδιού.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα ενός κράτους-μέλους;

Το να είναι ένα κράτος μέλος της ΕΕ φέρνει σημαντικά οφέλη τόσο στους πολίτες όσο και στην οικονομία του. Ας δούμε τα κυριότερα.

Ελεύθερη μετακίνηση εμπορικών προϊόντων

Οι εταιρείες που ανήκουν στα κράτη-μέλη αγοράζουν και πουλούν προϊόντα χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς να πληρώνουν επιπλέον φόρο. Αυτό σημαίνει ότι τα προϊόντα ταξιδεύουν εύκολα από τη μία χώρα στην άλλη, γεγονός που βοηθά το εμπόριο και μειώνει το κόστος.

Ελεύθερη μετακίνηση πολιτών

Κάθε πολίτης της ΕΕ έχει το δικαίωμα να ζει, να εργάζεται και να ταξιδεύει ελεύθερα οπουδήποτε μέσα στην ΕΕ. Για παράδειγμα, ένας Κύπριος μπορεί να πάει να σπουδάσει ή να δουλέψει στη Γερμανία ή στην Ελλάδα χωρίς να χρειάζεται ειδική άδεια.

Βοήθεια προς φτωχότερες περιοχές

Η ΕΕ δίνει επιχορηγήσεις (χρηματική βοήθεια) σε λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομικά περιοχές της ΕΕ, για παράδειγμα σε περιοχές με μεγάλο αριθμό ανέργων, ώστε να αναπτυχθούν οικονομικά.

Βοήθεια προς τους αγρότες

Η ΕΕ δίνει επιχορηγήσεις στους αγρότες, ώστε να παράγουν προϊόντα που χρειάζεται η ΕΕ, και για να προστατεύεται η ύπαιθρος και η άγρια ζωή.

Ποιος πληρώνει;

Για να μπορεί η ΕΕ να προσφέρει όλα αυτά τα οφέλη, χρειάζεται χρήματα. Από πού προέρχονται;

Όλα τα κράτη-μέλη πληρώνουν ένα ποσό στην Κεντρική Τράπεζα της ΕΕ. Μετά από πολλές διαφωνίες και συζητήσεις, τα κράτη συμφώνησαν τον προϋπολογισμό, δηλαδή το ποσό που θα πληρώνει κάθε κράτος-μέλος.

Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι κάθε κράτος δίνει χρήματα στην ΕΕ (έσοδα της ΕΕ), αλλά και λαμβάνει χρήματα ως βοήθεια από την ΕΕ (έξοδα της ΕΕ). Ανάλογα με το πόσο ισχυρή είναι η οικονομία κάθε κράτους:

• Τα πλουσιότερα κράτη συνήθως πληρώνουν περισσότερα από όσα λαμβάνουν.
• Τα φτωχότερα ή μικρότερα κράτη συχνά λαμβάνουν περισσότερη βοήθεια από όσα πληρώνουν.

Για παράδειγμα, μεγάλα κράτη όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία πληρώνουν πολύ μεγάλα ποσά στην ΕΕ, ενώ μικρά κράτη όπως η Κύπρος, το Λουξεμβούργο και η Μάλτα καταβάλλουν και λαμβάνουν πολύ μικρότερα ποσά.

Είναι όλοι ευχαριστημένοι;

Η απάντηση είναι όχι! Η ΕΕ προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα, αλλά υπάρχουν και πολλά παράπονα. Ας δούμε τα κυριότερα.

• Πολλοί κανονισμοί για τα δικαιώματα των εργαζομένων. Η ΕΕ έχει επιβάλει πολλούς κανονισμούς και περιορισμούς όσον αφορά τα δικαιώματα των εργαζομένων. Κάτι τέτοιο δεν άρεσε σε όλους.
• Πολλοί κανονισμοί για τα εμπορικά προϊόντα. Η ΕΕ έχει επιβάλει πολλούς κανονισμούς και περιορισμούς όσον αφορά τα εμπορικά προϊόντα, κάτι που αναστάτωσε πολλούς.
• Φόβος για την εθνική κυριαρχία. Μερικοί φοβούνται ότι τα κράτη της ΕΕ χάνουν μέρος της εθνικής τους κυριαρχίας, δηλαδή ότι δεν αποφασίζουν πια εντελώς μόνα τους για τα ζητήματά τους.

Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ

Για να λειτουργεί και να παίρνει αποφάσεις μια τόσο μεγάλη ένωση κρατών, χρειάζονται θεσμικά όργανα. Ας εξηγήσουμε πρώτα τι σημαίνουν αυτές οι λέξεις.

Ένας θεσμός είναι ένας οργανωμένος και σταθερός τρόπος λειτουργίας μιας κοινωνίας.

Ένα θεσμικό όργανο είναι, δηλαδή, μια επίσημη οργανωμένη ομάδα που έχει συγκεκριμένο ρόλο και αρμοδιότητες μέσα στην ΕΕ. Μερικά από τα σημαντικά όργανα και συμβούλια που σχετίζονται με την Ευρώπη είναι:

• Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
• Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
• Το Συμβούλιο της Ευρώπης

Ανακεφαλαίωση

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είναι μια ομάδα κρατών που συνεργάζονται στενά και ξεκίνησε ως ιδέα της Γαλλίας μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
• Ξεκίνησε με έξι ιδρυτικά κράτη: Γαλλία, Δυτική Γερμανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Βέλγιο και Λουξεμβούργο.
• Δημιουργήθηκε σταδιακά: από τη Συνθήκη Άνθρακα και Χάλυβα (1952) στην ΕΟΚ, και το 1993 μετονομάστηκε σε ΕΕ.
• Η Κύπρος εντάχθηκε το 2004. Σήμερα η ΕΕ έχει 27 μέλη και περίπου 450 εκατομμύρια κατοίκους, ενώ 21 κράτη χρησιμοποιούν το ευρώ 💶.
• Τα κυριότερα πλεονεκτήματα είναι: ελεύθερη μετακίνηση προϊόντων, ελεύθερη μετακίνηση πολιτών, βοήθεια σε φτωχότερες περιοχές και βοήθεια στους αγρότες.
• Όλα τα κράτη πληρώνουν στην ΕΕ, αλλά και λαμβάνουν βοήθεια, ανάλογα με την οικονομία τους.
• Υπάρχουν και παράπονα: πολλοί κανονισμοί και φόβος απώλειας της εθνικής κυριαρχίας.