Οι Θερμικές Ζώνες της Γης

Έχεις παρατηρήσει ότι ο καιρός δεν είναι ίδιος σε όλα τα μέρη της Γης; 🌍 Σε κάποιες περιοχές κάνει ζέστη όλο τον χρόνο, σε άλλες κρύο όλο τον χρόνο, ενώ σε άλλες αλλάζει ανάλογα με τις εποχές. Ο καιρός λοιπόν δεν είναι ολόχρονα ο ίδιος στις διάφορες περιοχές της Γης.

Ο λόγος έχει να κάνει με δύο πράγματα: με το γεωγραφικό πλάτος κάθε τόπου και με τον τρόπο που πέφτουν πάνω του οι ηλιακές ακτίνες. Ανάλογα με αυτά, η Γη χωρίζεται σε θερμικές ζώνες.

Πώς το γεωγραφικό πλάτος καθορίζει τον καιρό

Θυμάσαι το γεωγραφικό πλάτος από τα προηγούμενα κεφάλαια; Είναι η απόσταση ενός τόπου από τον Ισημερινό, μετρημένη σε μοίρες. Ξεκινάει από τις $0°$ στον Ισημερινό και φτάνει τις $90°$ στους πόλους.

Αυτό ακριβώς το γεωγραφικό πλάτος καθορίζει και τη θερμική ζώνη ενός τόπου! Και αυτό γιατί το πλάτος αλλάζει τον τρόπο που πέφτουν οι ηλιακές ακτίνες:

• Όταν οι ακτίνες πέφτουν κάθετα (μικρό γεωγραφικό πλάτος, κοντά στον Ισημερινό), η ακτινοβολία μαζεύεται σε μικρή περιοχή και θερμαίνει πολύ. Έχουμε ζέστη.
• Όταν οι ακτίνες πέφτουν πλάγια (μεγάλο γεωγραφικό πλάτος, κοντά στους πόλους), η ίδια ακτινοβολία απλώνεται σε μεγάλη περιοχή και θερμαίνει λίγο. Έχουμε κρύο.

Οι τρεις θερμικές ζώνες

Ας δούμε τώρα μία μία τις τρεις θερμικές ζώνες, ξεκινώντας από τον Ισημερινό και προχωρώντας προς τους πόλους.

Η τροπική ζώνη 🌴

Στην περιοχή γύρω από τον Ισημερινό (μικρό γεωγραφικό πλάτος) βρίσκεται η τροπική ζώνη. Εκεί οι ηλιακές ακτίνες πέφτουν κάθετα όλο τον χρόνο, γι' αυτό ο καιρός είναι θερμός όλους τους μήνες του χρόνου. Δεν υπάρχουν κρύες εποχές.

Οι εύκρατες ζώνες 🍂

Πιο πέρα, στις ενδιάμεσες περιοχές — ανάμεσα στην τροπική ζώνη και τις πολικές — βρίσκονται οι εύκρατες ζώνες. Εκεί ο καιρός είναι ήπιος και αλλάζει ανάλογα με τις εποχές: έχουμε άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο και χειμώνα. Σε αυτές τις ζώνες ζούμε κι εμείς.

Οι πολικές ζώνες 🧊

Τέλος, γύρω από τους δύο πόλους — τον Βόρειο Πόλο και τον Νότιο Πόλο (μεγάλο γεωγραφικό πλάτος) — βρίσκονται οι πολικές ζώνες. Εκεί οι ηλιακές ακτίνες πέφτουν πλάγια όλο τον χρόνο, γι' αυτό ο καιρός είναι ψυχρός όλους τους μήνες του χρόνου.

Συγκεντρωτικός πίνακας των τριών ζωνών

Ας τα βάλουμε όλα μαζί σε έναν πίνακα για να τα θυμάσαι εύκολα:

Σε ποια ζώνη βρίσκεται η Κύπρος; 🇨🇾

Η πατρίδα μας, η Κύπρος, βρίσκεται στην εύκρατη ζώνη. Έχει μεσογειακό κλίμα, δηλαδή:

• Χειμώνας: ήπιος και βροχερός.
• Καλοκαίρι: θερμό και ξηρό (με λίγες βροχές).

Γι' αυτό στην Κύπρο ζούμε καθαρά τις τέσσερις εποχές, όπως ταιριάζει σε μια χώρα της εύκρατης ζώνης.

Λυμένες ασκήσεις ✏️

Ας εξασκηθούμε τώρα σε ό,τι μάθαμε!

Άσκηση 1: Πώς είναι ο καιρός στην περιοχή του Ισημερινού; Αλλάζει κατά τη διάρκεια του χρόνου;

Στην περιοχή του Ισημερινού το γεωγραφικό πλάτος είναι μικρό και οι ηλιακές ακτίνες πέφτουν κάθετα όλο τον χρόνο. Έτσι ο καιρός είναι θερμός όλους τους μήνες και δεν αλλάζει ουσιαστικά. Η περιοχή αυτή ανήκει στην τροπική ζώνη.

Άσκηση 2: Πώς είναι ο καιρός στις περιοχές των πόλων; Αλλάζει;

Στις περιοχές των πόλων το γεωγραφικό πλάτος είναι μεγάλο και οι ηλιακές ακτίνες πέφτουν πλάγια όλο τον χρόνο. Γι' αυτό ο καιρός είναι ψυχρός όλους τους μήνες και δεν αλλάζει ουσιαστικά. Οι περιοχές αυτές ανήκουν στις πολικές ζώνες.

Άσκηση 3: Σε ποια θερμική ζώνη βρίσκεται η Κύπρος;

Η Κύπρος βρίσκεται στην εύκρατη ζώνη, με μεσογειακό κλίμα: ήπιος βροχερός χειμώνας και θερμό ξηρό καλοκαίρι.

Ας τα θυμηθούμε

• Ο καιρός δεν είναι ίδιος παντού στη Γη, γιατί εξαρτάται από το γεωγραφικό πλάτος και τον τρόπο που πέφτουν οι ηλιακές ακτίνες.
• Η Γη χωρίζεται σε τρεις θερμικές ζώνες: την τροπική (θερμή, κάθετες ακτίνες), τις εύκρατες (ήπιος καιρός που αλλάζει με τις εποχές) και τις πολικές (ψυχρές, πλάγιες ακτίνες).
• Όσο μεγαλώνει το γεωγραφικό πλάτος, τόσο πιο πλάγια πέφτουν οι ακτίνες και τόσο πιο κρύο κάνει.
• Η Κύπρος βρίσκεται στην εύκρατη ζώνη και έχει μεσογειακό κλίμα.