Πόσο νερό χρειαζόμαστε κάθε χρόνο στην Κύπρο;

Κάθε μέρα χρησιμοποιούμε νερό για πάρα πολλά πράγματα: για να πιούμε, να μαγειρέψουμε, να πλυθούμε, να ποτίσουμε τα φυτά και τα χωράφια, να δουλέψουν τα εργοστάσια και τα ξενοδοχεία. Όλο αυτό το νερό μαζί, μέσα σε έναν ολόκληρο χρόνο, γίνεται μια τεράστια ποσότητα! 💧

Σε αυτό το κεφάλαιο θα μάθουμε πόσο νερό χρειάζεται η Κύπρος κάθε χρόνο, σε τι το χρησιμοποιούμε και πώς οι επιστήμονες συγκρίνουν το νερό που έχουμε με το νερό που ζητάμε, με ένα ειδικό «ζυγάρι» που λέγεται υδατικό ισοζύγιο. ⚖️

Σε τι χρησιμοποιούμε το νερό στην Κύπρο;

Δεν χρησιμοποιούμε όλοι το νερό για τον ίδιο σκοπό. Οι επιστήμονες χωρίζουν τη χρήση του νερού σε τομείς (ομάδες) και βρίσκουν πόσο νερό «τρώει» ο καθένας μέσα σε έναν χρόνο. Να πώς μοιράζεται το νερό στην Κύπρο:

✏️ Ας εξασκηθούμε: Κατατάσσουμε τους τομείς

Δραστηριότητα: Καταγράφουμε με τη σειρά τους κύριους τομείς χρήσης του νερού, αρχίζοντας από αυτόν με τη μεγαλύτερη κατανάλωση.

Ξεκινάμε από το μεγαλύτερο ποσοστό και κατεβαίνουμε προς το μικρότερο:

Ερώτηση: Για ποιο σκοπό καταναλώνεται το περισσότερο νερό στην Κύπρο κάθε χρόνο;
Απάντηση: Για τη γεωργία και την άρδευση (πότισμα), που χρησιμοποιεί το $60\%$ όλου του νερού. 🌱

Πόσο νερό ζητήσαμε το 2015;

Το νερό που ζητάμε για να καλύψουμε όλες μας τις ανάγκες μέσα σε έναν χρόνο το λέμε ζητούμενη ποσότητα νερού. Ας δούμε πόσο νερό ζητήσαμε τη χρονιά 2015:

Το σύνολο το βρίσκουμε προσθέτοντας όλες τις χρήσεις:
$78\ \text{ΕΚΜ} + 157\ \text{ΕΚΜ} + 27\ \text{ΕΚΜ} = 262\ \text{ΕΚΜ}$

Παρατήρησε ότι η άρδευση ($157$ ΕΚΜ) ζητάει το περισσότερο νερό — πολύ περισσότερο από την ύδρευση ($78$ ΕΚΜ). Αυτό ταιριάζει με όσα είπαμε: η γεωργία είναι ο πιο διψασμένος τομέας! 💧

Τι είναι το υδατικό ισοζύγιο; ⚖️

Φαντάσου ένα ζυγαριά με δύο πλευρές:

• Στη μία πλευρά βάζουμε το νερό που έχουμε διαθέσιμο (τους υδάτινους πόρους μας, δηλαδή το νερό από τη βροχή).
• Στην άλλη πλευρά βάζουμε το νερό που ζητάμε (όλες τις ανάγκες μας).

Το υδατικό ισοζύγιο είναι η διαφορά ανάμεσα σε αυτές τις δύο ποσότητες:

$\text{Υδατικό Ισοζύγιο} = \text{Διαθέσιμη ποσότητα} - \text{Ζητούμενη ποσότητα}$

Από το αποτέλεσμα καταλαβαίνουμε αν μας φτάνει το νερό:

• Αν βγει θετικός αριθμός (+), τότε το νερό που έχουμε είναι περισσότερο από αυτό που ζητάμε. Έχουμε πλεόνασμα (περίσσευμα). 😊
• Αν βγει αρνητικός αριθμός (−), τότε το νερό που έχουμε είναι λιγότερο από αυτό που ζητάμε. Έχουμε έλλειμμα (μας λείπει νερό). 😟

Ας υπολογίσουμε το ισοζύγιο κάθε χρόνο

Οι επιστήμονες του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων κρατούν έναν πίνακα για κάθε χρονιά. Σε αυτόν σημειώνουν πόσο νερό ήταν διαθέσιμο από τη βροχή και πόσο νερό ζητήσαμε. Η διαφορά τους μάς δίνει το υδατικό ισοζύγιο.

Θυμήσου τον κανόνα:

• Βάζουμε (+) αν η διαθέσιμη ποσότητα είναι περισσότερη από τη ζητούμενη.
• Βάζουμε (−) αν η διαθέσιμη ποσότητα είναι λιγότερη από τη ζητούμενη.

✏️ Ας εξασκηθούμε: Συμπληρώνουμε τη διαφορά

Ας υπολογίσουμε τη διαφορά (διαθέσιμη − ζητούμενη) για μερικές χρονιές:

Έτος 2013:
$117\ \text{ΕΚΜ} - 260\ \text{ΕΚΜ} = -143\ \text{ΕΚΜ}$
Μεγάλο έλλειμμα: μας έλειψαν 143 ΕΚΜ νερό. Ήταν χρονιά με λίγη βροχή (μόνο 1770 ΕΚΜ όγκος βροχής). 😟

Έτος 2014:
$173\ \text{ΕΚΜ} - 261\ \text{ΕΚΜ} = -88\ \text{ΕΚΜ}$

Έτος 2015:
$228\ \text{ΕΚΜ} - 262\ \text{ΕΚΜ} = -34\ \text{ΕΚΜ}$

Έτος 2016:
$198\ \text{ΕΚΜ} - 263\ \text{ΕΚΜ} = -65\ \text{ΕΚΜ}$

Έτος 2017:
$136\ \text{ΕΚΜ} - 264\ \text{ΕΚΜ} = -128\ \text{ΕΚΜ}$

Να ολόκληρος ο πίνακας με τις διαφορές συμπληρωμένες:

Τι παρατηρούμε; Τις περισσότερες χρονιές η διαφορά είναι αρνητική (−), δηλαδή το διαθέσιμο νερό δεν φτάνει και έχουμε έλλειμμα. Μόνο σε λίγες χρονιές που έβρεξε πολύ (όπως το 2012, το 2018 και το 2019) το νερό ήταν περισσότερο από όσο ζητήσαμε. Παρατήρησε επίσης ότι η ζητούμενη ποσότητα μεγαλώνει σχεδόν κάθε χρόνο (από 257 το 2010 σε 266 το 2020), γιατί όλο και χρειαζόμαστε περισσότερο νερό.

Πώς ενισχύουμε το νερό μας; Αφαλάτωση και ανακύκλωση 💦

Αφού σχεδόν κάθε χρόνο το νερό της βροχής δεν φτάνει, τι κάνουμε; Το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων ενισχύει (μεγαλώνει) τη διαθέσιμη ποσότητα νερού με δύο έξυπνους τρόπους:

• Αφαλάτωση 🌊 → 🚰: Παίρνουμε νερό από τη θάλασσα και του αφαιρούμε το αλάτι. Το αφαλατωμένο νερό γίνεται πόσιμο και το χρησιμοποιούμε για ύδρευση (σπίτια, σχολεία).
• Ανακύκλωση 🔁: Καθαρίζουμε το χρησιμοποιημένο νερό (τα λύματα). Το ανακυκλωμένο νερό δεν είναι πόσιμο, γι' αυτό το χρησιμοποιούμε για άρδευση (πότισμα χωραφιών).

Έτσι, στη διαθέσιμη ποσότητα νερού από τη βροχή προσθέτουμε και το νερό από την αφαλάτωση και την ανακύκλωση. Τότε μιλάμε για την ολική διαθέσιμη ποσότητα νερού.

✏️ Ας εξασκηθούμε: Το ενισχυμένο ισοζύγιο του 2020

Δραστηριότητα: Υπολογίζουμε το ενισχυμένο υδατικό ισοζύγιο της Κύπρου για το 2020.

Να τα στοιχεία της χρονιάς 2020:

Βήμα 1 — Βρίσκουμε την ολική διαθέσιμη ποσότητα (προσθέτουμε τη βροχή, την αφαλάτωση και την ανακύκλωση):
$221\ \text{ΕΚΜ} + 30\ \text{ΕΚΜ} + 22\ \text{ΕΚΜ} = 273\ \text{ΕΚΜ}$

Βήμα 2 — Υπολογίζουμε το ισοζύγιο (ολική διαθέσιμη − ζήτηση):
$273\ \text{ΕΚΜ} - 266\ \text{ΕΚΜ} = +7\ \text{ΕΚΜ}$

Τι παρατηρούμε; Το ισοζύγιο τώρα είναι θετικό (+7 ΕΚΜ), δηλαδή έχουμε πλεόνασμα! 🎉

Τι μάθαμε; 📝

• Στην Κύπρο το περισσότερο νερό ($60\%$) το χρησιμοποιεί η γεωργία/άρδευση, μετά τα νοικοκυριά/ύδρευση ($30\%$), και μικρότερα ποσοστά ο τουρισμός, η βιομηχανία και η κτηνοτροφία.
• Το 2015 ζητήσαμε συνολικά $262$ ΕΚΜ νερό ($78$ για ύδρευση + $157$ για άρδευση + $27$ άλλα).
• Το υδατικό ισοζύγιο είναι η διαφορά διαθέσιμη − ζητούμενη ποσότητα νερού: (+) σημαίνει πλεόνασμα, (−) σημαίνει έλλειμμα.
• Σχεδόν κάθε χρόνο το νερό της βροχής δεν φτάνει, γι' αυτό ενισχύουμε το ισοζύγιο με αφαλάτωση (για ύδρευση) και ανακύκλωση (για άρδευση).