Υδάτινοι πόροι της Κύπρου

Η Κύπρος είναι ένα όμορφο νησί στη Μεσόγειο Θάλασσα, όμως έχει ένα μεγάλο πρόβλημα: το νερό. Τα παιδιά ενός σχολείου παρατήρησαν ότι σπαταλάμε πολύ νερό, στο σχολείο αλλά και στο σπίτι, και αποφάσισαν να οργανώσουν μια εκστρατεία ενημέρωσης για την εξοικονόμηση νερού. Πριν όμως ξεκινήσουν, χρειάζεται να μάθουν καλά τι είναι οι υδάτινοι πόροι της Κύπρου και από πού προέρχεται το νερό μας. Ας τα μάθουμε κι εμείς μαζί τους! 💧

Από πού προέρχεται το νερό της Κύπρου;

Οι υδάτινοι πόροι της Κύπρου χωρίζονται σε δύο μεγάλες ομάδες:

• Τους επιφανειακούς υδάτινους πόρους — δηλαδή τα νερά που βρίσκονται πάνω στη γη (ποτάμια, λίμνες, ταμιευτήρες).
• Τους υπόγειους υδάτινους πόρους — δηλαδή τα νερά που βρίσκονται κάτω από τη γη, μέσα στο έδαφος.

Και οι δύο αυτές ομάδες νερού εξαρτώνται αποκλειστικά από τη βροχόπτωση και τη χιονόπτωση που δέχεται το νησί. Αυτό σημαίνει ότι στην Κύπρο δεν έχουμε μεγάλα ποτάμια ή λίμνες που να μας φέρνουν νερό από αλλού. Όλο το νερό που έχουμε το φέρνει ο ουρανός, με τη μορφή βροχής ή χιονιού! 🌧️❄️

Πόσο νερό φτάνει στην Κύπρο κάθε χρόνο;

Ο όγκος βροχής — δηλαδή η συνολική ποσότητα βροχής — που πέφτει κάθε χρόνο στην Κύπρο (στις ελεύθερες περιοχές) είναι περίπου:

Αυτός είναι ένας τεράστιος αριθμός! Θα περίμενε κανείς ότι, με τόσο νερό, η Κύπρος δεν θα είχε ποτέ πρόβλημα. Όμως τα πράγματα δεν είναι έτσι…

Τι σημαίνει «ΕΚΜ»;

Η συντομογραφία ΕΚΜ σημαίνει Εκατομμύρια Κυβικά Μέτρα. Χρησιμοποιούμε αυτή τη σύντομη λέξη επειδή οι ποσότητες νερού που μετράμε είναι πάρα πολύ μεγάλες και δεν θα ήταν βολικό να γράφουμε κάθε φορά όλους τους αριθμούς με τα μηδενικά τους.

Έτσι, όταν λέμε ότι στην Κύπρο πέφτουν $2750\ \text{ΕΚΜ}$ βροχής, εννοούμε $2750$ εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερό — μια ποσότητα δύσκολο να τη φανταστούμε!

Πόσο από αυτό το νερό μπορούμε πραγματικά να χρησιμοποιήσουμε;

Εδώ βρίσκεται το μεγάλο πρόβλημα. Από όλη αυτή τη βροχή, δεν καταφέρνουμε να κρατήσουμε όλο το νερό. Μόνο ένα μικρό μέρος γίνεται διαθέσιμο νερό — δηλαδή νερό που μπορούμε πραγματικά να πιούμε ή να χρησιμοποιήσουμε.

Το διαθέσιμο νερό είναι μόνο:

Αυτό είναι μόνο το ένα δέκατο ($\tfrac{1}{10}$) ή αλλιώς το 10% του νερού της βροχής.

Ας κάνουμε τον υπολογισμό μαζί ✏️

Για να βρούμε πόσο είναι το $10\%$ (δηλαδή το $\tfrac{1}{10}$) του νερού της βροχής, πολλαπλασιάζουμε τον συνολικό όγκο βροχής επί $\tfrac{1}{10}$ — που είναι το ίδιο με το να τον διαιρέσουμε δια $10$:

Άρα μόνο $275\ \text{ΕΚΜ}$ νερό μένει για εμάς! 💧

Πού πηγαίνει το υπόλοιπο νερό;

Και το υπόλοιπο νερό; Χάνεται! Τα άλλα εννέα δέκατα ($\tfrac{9}{10}$) ή αλλιώς το 90% του νερού της βροχής δεν μένει διαθέσιμο. Ας δούμε πόσο είναι αυτό:

Μπορούμε να το ελέγξουμε κι αλλιώς: το νερό που χάνεται είναι όσο πέφτει συνολικά μείον όσο μένει διαθέσιμο:

Αυτά τα $2475\ \text{ΕΚΜ}$ χάνονται με δύο τρόπους:

• Το μεγαλύτερο μέρος εξατμίζεται — δηλαδή, με τη ζέστη του ήλιου, το νερό γίνεται υδρατμός και επιστρέφει πίσω στην ατμόσφαιρα. ☀️
• Μια μικρή ποσότητα απορρέει στη θάλασσα — δηλαδή κυλάει πάνω στο έδαφος και τα ποτάμια τη μεταφέρουν στη θάλασσα, όπου γίνεται αλμυρή και δεν μπορούμε να την πιούμε. 🌊

Ο πίνακας πιο κάτω μας δείχνει με μια ματιά πόσο νερό έχουμε:

Τι είναι το κυβικό μέτρο (m³);

Είδαμε ότι μετράμε το νερό σε κυβικά μέτρα. Τι είναι όμως ακριβώς ένα κυβικό μέτρο; 🤔

Το κυβικό μέτρο είναι η μονάδα με την οποία μετράμε τον όγκο — δηλαδή πόσο χώρο πιάνει κάτι.

Το κυβικό μέτρο είναι ένας κύβος που η κάθε ακμή του (κάθε πλευρά του) έχει μήκος 1 μέτρο. Δηλαδή είναι ένα κουτί με διαστάσεις:

Το σύμβολό του είναι το $m^3$ (διαβάζεται «κυβικό μέτρο»). Ο μικρός αριθμός $3$ πάνω δεξιά μάς θυμίζει ότι μετράμε σε τρεις διαστάσεις: μήκος, πλάτος και ύψος.

Τώρα μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα πόσο νερό είναι $275\ \text{ΕΚΜ}$: είναι $275$ εκατομμύρια τέτοιοι κύβοι γεμάτοι νερό — μια τεράστια ποσότητα, που όμως πρέπει να φτάσει για όλους τους ανθρώπους, τα ζώα και τα φυτά της Κύπρου για έναν ολόκληρο χρόνο.

Τι μάθαμε 📚

• Οι υδάτινοι πόροι της Κύπρου (επιφανειακοί και υπόγειοι) εξαρτώνται αποκλειστικά από τη βροχή και το χιόνι.
• Κάθε χρόνο πέφτουν περίπου $2750\ \text{ΕΚΜ}$ βροχής, αλλά διαθέσιμο μένει μόνο $275\ \text{ΕΚΜ}$, δηλαδή το $\tfrac{1}{10}$ ή το $10\%$.
• Το υπόλοιπο $90\%$ ($\tfrac{9}{10}$, δηλαδή $2475\ \text{ΕΚΜ}$) χάνεται: κυρίως εξατμίζεται και μια μικρή ποσότητα απορρέει στη θάλασσα.
• ΕΚΜ = Εκατομμύρια Κυβικά Μέτρα.
• Το κυβικό μέτρο ($m^3$) είναι ένας κύβος με ακμή $1$ μέτρο, και $1\ m^3 = 1000\ L$ νερό.
• Επειδή έχουμε τόσο λίγο διαθέσιμο νερό, η εξοικονόμηση νερού είναι υπόθεση όλων μας! 💙