Διερευνητικές γεωτρήσεις στην ΑΟΖ της Κύπρου

Η Κύπρος είναι ένα νησί στην Ανατολική Μεσόγειο, που περιβάλλεται ολόγυρα από θάλασσα. Κάτω από αυτή τη θάλασσα, πολύ βαθιά στο εσωτερικό της Γης, κρύβεται ένας πολύτιμος θησαυρός: το φυσικό αέριο. Για να τον βρει, η Κυπριακή Δημοκρατία κάνει εδώ και μερικά χρόνια διερευνητικές (ερευνητικές) γεωτρήσεις στη θαλάσσια περιοχή που της ανήκει, την ΑΟΖ της.

Σε αυτό το κεφάλαιο θα μάθουμε τι είναι αυτές οι γεωτρήσεις, πώς οργανώνεται η έρευνα σε «τεμάχια» και, το πιο σημαντικό, θα απαντήσουμε στο μεγάλο ερώτημα:

Γιατί είναι σημαντικές για την Κύπρο οι έρευνες αυτές στην ΑΟΖ; 🌊⛽

Θυμόμαστε τις βασικές έννοιες

Πριν απαντήσουμε στο ερώτημα, ας ξαναθυμηθούμε μερικές λέξεις-κλειδιά που μάθαμε σε αυτή την ενότητα. Θα τις χρησιμοποιήσουμε όλες μαζί στο τέλος.

• Φυσικό αέριο: ένα καύσιμο υλικό, άχρωμο, άοσμο και αόρατο, που δημιουργήθηκε μόνο του στη φύση πριν από εκατομμύρια χρόνια και βρίσκεται πολύ βαθιά, παγιδευμένο μέσα σε πετρώματα, στην ξηρά ή κάτω από τον βυθό της θάλασσας.
• Φυσικός πόρος: ένα υλικό που υπάρχει διαθέσιμο στη φύση και είναι χρήσιμο για τον άνθρωπο. Το φυσικό αέριο είναι φυσικός πόρος.
• Πλουτοπαραγωγικός πόρος (πλουτοπαραγωγικός πόρος): ένας φυσικός πόρος που, με τη γνώση και την τεχνολογία των ανθρώπων, γίνεται πηγή πλούτου για μια χώρα.
• Γεώτρηση: ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι τρυπούν βαθιά στο έδαφος ή κάτω από τον βυθό της θάλασσας, με ειδικά μηχανήματα (γεωτρύπανα), για να βρουν ή να βγάλουν κάτι — εδώ, το φυσικό αέριο.
• ΑΟΖ (Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη): η θαλάσσια ζώνη που φτάνει μέχρι $200$ ναυτικά μίλια ($370{,}4\ \text{χλμ}$) από τις ακτές ενός κράτους. Το κράτος δεν έχει πλήρη κυριαρχία σε αυτήν, αλλά έχει όλα τα κυριαρχικά (αποκλειστικά) δικαιώματα σε αυτήν.

Τι είναι οι διερευνητικές γεωτρήσεις;

«Διερευνητική» θα πει ερευνητική, δηλαδή γεώτρηση που γίνεται για να ερευνήσουμε — για να ανακαλύψουμε κάτι που δεν ξέρουμε ακόμα σίγουρα.

Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ξέρει από την αρχή πού ακριβώς βρίσκεται και πόσο φυσικό αέριο υπάρχει κάτω από τη θάλασσά της. Γι' αυτό στέλνει μεγάλα ειδικά πλοία, τα πλοία-γεωτρύπανα (πλωτά γεωτρύπανα), τα οποία τρυπούν κάτω από τον βυθό της θάλασσας, σε πολύ μεγάλο βάθος, για να δουν:

• πού υπάρχει φυσικό αέριο 📍
• πόσο φυσικό αέριο υπάρχει εκεί 📏

Έτσι, η γεώτρηση εδώ γίνεται στη θάλασσα (υπεράκτια εξόρυξη). Το γεωτρύπανο του πλοίου διαπερνά το νερό, μετά στρώματα άμμου, λάσπης και πετρωμάτων, μέχρι να φτάσει στις υπόγειες κοιλότητες όπου είναι παγιδευμένο το φυσικό αέριο.

Τα «τεμάχια» έρευνας

Για να γίνει η έρευνα με τάξη, η Κυπριακή Δημοκρατία χώρισε την ΑΟΖ της σε κομμάτια που τα λέμε τεμάχια (ή οικόπεδα). Κάθε τεμάχιο έχει έναν αριθμό (π.χ. Τεμάχιο 11, Τεμάχιο 12).

Τα τεμάχια δεν είναι όλα ίδια. Στον χάρτη των διερευνητικών γεωτρήσεων ξεχωρίζουμε τρεις κατηγορίες:

Οι έρευνες γίνονται από την Υπηρεσία Υδρογονανθράκων του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού, που έδωσε άδεια σε μεγάλες ενεργειακές εταιρείες να ψάξουν στα τεμάχια.

Γιατί είναι σημαντικές για την Κύπρο οι έρευνες στην ΑΟΖ; ⭐

Αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα του κεφαλαίου. Ας το απαντήσουμε τεκμηριωμένα, δηλαδή με επιχειρήματα και με το σωστό λεξιλόγιο. Υπάρχουν πολλοί λόγοι:

1. Για να μάθουμε πού και πόσο φυσικό αέριο υπάρχει

Πριν αξιοποιήσεις έναν θησαυρό, πρέπει πρώτα να τον βρεις! Οι διερευνητικές γεωτρήσεις είναι ο μόνος τρόπος να μάθουμε με σιγουριά πού ακριβώς βρίσκεται και πόσο φυσικό αέριο κρύβεται κάτω από τον βυθό της κυπριακής ΑΟΖ.

2. Γιατί το φυσικό αέριο είναι πλουτοπαραγωγικός πόρος

Το φυσικό αέριο είναι φυσικός πόρος — υπάρχει διαθέσιμο στη φύση και είναι χρήσιμο. Όταν οι άνθρωποι το βγάλουν και το αξιοποιήσουν, γίνεται πλουτοπαραγωγικός πόρος: φέρνει πλούτο και ανάπτυξη στην Κύπρο. Το χρησιμοποιούμε για:

• 💡 παραγωγή ηλεκτρισμού
• 🏠 θέρμανση και ψύξη (κλιματισμό) σπιτιών και κτηρίων
• 🏭 πρώτη ύλη στη βιομηχανία (λιπάσματα, πλαστικά, φάρμακα κ.ά.)
• 🚗 καύσιμο για μηχανές οχημάτων

3. Για την οικονομία και τις πωλήσεις σε άλλες χώρες

Αν η Κύπρος βρει πολύ φυσικό αέριο, μπορεί να καλύψει τις δικές της ενεργειακές ανάγκες και να πουλήσει (εξάγει) το πλεόνασμα σε άλλες χώρες που το χρειάζονται. Αυτό φέρνει χρήματα, δουλειές και οικονομική ανάπτυξη στον τόπο μας. 💰

4. Γιατί η Κύπρος έχει το δικαίωμα να το κάνει

Οι έρευνες γίνονται μέσα στην ΑΟΖ της Κύπρου, όπου η Κυπριακή Δημοκρατία έχει τα κυριαρχικά (αποκλειστικά) δικαιώματα να εξερευνά και να εκμεταλλεύεται τους φυσικούς της πόρους. Είναι, δηλαδή, ένα δικαίωμα που της δίνει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

✏️ Ας εξασκηθούμε

Ερώτηση του βιβλίου: «Γιατί είναι σημαντικές για την Κύπρο οι έρευνες αυτές στην ΑΟΖ;» Απαντούμε με επιχειρήματα, χρησιμοποιώντας το κατάλληλο λεξιλόγιο της ενότητας.

Υπόδειγμα απάντησης:

Οι διερευνητικές γεωτρήσεις στην ΑΟΖ της Κύπρου είναι πολύ σημαντικές, γιατί με αυτές μαθαίνουμε πού και πόσο φυσικό αέριο υπάρχει κάτω από τον βυθό της θάλασσάς μας. Το φυσικό αέριο είναι φυσικός πόρος, και όταν το αξιοποιήσουμε γίνεται πλουτοπαραγωγικός πόρος: μπορεί να μας δώσει ηλεκτρισμό, θέρμανση και πρώτη ύλη για τη βιομηχανία, αλλά και να το πουλήσουμε σε άλλες χώρες, φέρνοντας πλούτο και ανάπτυξη στην Κύπρο. Οι έρευνες αυτές είναι νόμιμες και δικές μας, γιατί μέσα στην ΑΟΖ της η Κύπρος έχει τα κυριαρχικά δικαιώματα να ερευνά και να εκμεταλλεύεται τους φυσικούς της πόρους.

Οι λέξεις που έπρεπε οπωσδήποτε να χρησιμοποιήσουμε είναι: ΑΟΖ, γεώτρηση, φυσικό αέριο, φυσικός πόρος, πλουτοπαραγωγικός πόρος, κυριαρχικά δικαιώματα.

Μικρές ερωτήσεις για εξάσκηση:

1. Τι σημαίνει «διερευνητική γεώτρηση»;
   Είναι μια ερευνητική γεώτρηση, δηλαδή τρυπάμε βαθιά κάτω από τον βυθό για να ερευνήσουμε πού και πόσο φυσικό αέριο υπάρχει.

2. Σε ποιο τεμάχιο βρέθηκε το κοίτασμα «Αφροδίτη»;
   Στο Τεμάχιο αρ. 12 της κυπριακής ΑΟΖ.

3. Γιατί χωρίζεται η ΑΟΖ σε τεμάχια;
   Για να οργανωθεί η έρευνα με τάξη. Έτσι ξεχωρίζουμε τα τεμάχια με άδεια έρευνας, τα τεμάχια χωρίς άδεια και τα σημεία όπου έγιναν ανακαλύψεις φυσικού αερίου.

4. Ορθό (Ο) ή Λάθος (Λ); «Οποιαδήποτε χώρα μπορεί να βγάλει το φυσικό αέριο μέσα στην ΑΟΖ της Κύπρου.»
   Λ (Λάθος). Μέσα στην ΑΟΖ της, μόνο η Κύπρος έχει τα κυριαρχικά (αποκλειστικά) δικαιώματα να εκμεταλλεύεται τους φυσικούς της πόρους.