Τα νησιά της Μεσογείου Θάλασσας

Η Μεσόγειος Θάλασσα είναι μια θάλασσα γεμάτη νησιά! Άλλα είναι μικρά σαν βραχάκια και άλλα τόσο μεγάλα που πάνω τους ζουν εκατομμύρια άνθρωποι, με πόλεις, χωριά, βουνά και ποτάμια. Ένα από αυτά τα μεγάλα νησιά είναι και η δική μας πατρίδα, η Κύπρος. 🇨🇾

Σε αυτό το κεφάλαιο θα γνωρίσουμε τα μεγαλύτερα νησιά της Μεσογείου και θα μάθουμε να τα βάζουμε στη σειρά ανάλογα με το πόσο μεγάλα είναι, δηλαδή ανάλογα με την έκτασή τους.

Τι είναι το νησί;

Νησί είναι ένα κομμάτι στεριάς (ξηράς) που το περιβάλλει νερό από όλες τις πλευρές. Δηλαδή, όπου κι αν σταθείς σε ένα νησί, αν προχωρήσεις προς οποιαδήποτε κατεύθυνση, κάποια στιγμή θα φτάσεις στη θάλασσα.

Η Κύπρος είναι νησί, γι' αυτό λέμε ότι είναι περιτριγυρισμένη από θάλασσα. Η γραμμή που χωρίζει τη στεριά από τη θάλασσα ονομάζεται ακτογραμμή.

Πώς μετράμε το μέγεθος ενός νησιού;

Όταν θέλουμε να πούμε ποιο νησί είναι «μεγαλύτερο», δεν εννοούμε ποιο είναι πιο ψηλό, αλλά ποιο πιάνει περισσότερο χώρο πάνω στη θάλασσα. Αυτό το μετράμε με την έκταση (ή αλλιώς επιφάνεια).

Η μονάδα μέτρησης που χρησιμοποιούμε για μεγάλες περιοχές είναι το τετραγωνικό χιλιόμετρο, που το γράφουμε $km^2$. Ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο είναι ένα τετράγωνο κομμάτι γης με πλευρά 1 χιλιόμετρο σε κάθε μεριά:

$1\ km^2 = 1\ km \times 1\ km$

Όσο πιο πολλά $km^2$ έχει ένα νησί, τόσο πιο μεγάλο είναι.

Τα πέντε μεγαλύτερα νησιά της Μεσογείου

Ανάμεσα σε όλα τα νησιά της Μεσογείου, πέντε ξεχωρίζουν γιατί είναι τα μεγαλύτερα σε έκταση. Αν τα βάλουμε στη σειρά, ξεκινώντας από το μεγαλύτερο, η κατάταξη είναι η εξής:

Ένας εύκολος τρόπος για να θυμόμαστε τη σειρά:

Σικελία → Σαρδηνία → Κύπρος → Κορσική → Κρήτη

Λίγα λόγια για κάθε νησί

• Σικελία 🇮🇹: Το μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου. Βρίσκεται κοντά στη «μύτη» της Ιταλίας. Έχει ένα πολύ γνωστό ηφαίστειο, την Αίτνα.
• Σαρδηνία 🇮🇹: Το δεύτερο μεγαλύτερο νησί, επίσης της Ιταλίας, στο δυτικό μέρος της Μεσογείου.
• Κύπρος 🇨🇾: Η πατρίδα μας, το τρίτο μεγαλύτερο νησί, στο ανατολικό μέρος της Μεσογείου.
• Κορσική 🇫🇷: Το τέταρτο νησί, που ανήκει στη Γαλλία, κοντά στη Σαρδηνία.
• Κρήτη 🇬🇷: Το πέμπτο νησί, το μεγαλύτερο νησί της Ελλάδας.

✏️ Ας εξασκηθούμε

Δραστηριότητα 1: Βάζουμε τα νησιά στη σειρά

Στο βιβλίο μάς ζητείται να παρατηρήσουμε τα πέντε μεγαλύτερα νησιά, να συγκρίνουμε την έκτασή τους και να τα κατατάξουμε ξεκινώντας από το μεγαλύτερο (αρ. 1).

Η σωστή κατάταξη, από το μεγαλύτερο προς το μικρότερο, είναι:

1. Σικελία (το μεγαλύτερο)
2. Σαρδηνία
3. Κύπρος
4. Κορσική
5. Κρήτη (το μικρότερο από τα πέντε)

Δραστηριότητα 2: Ορθό ή Λάθος;

Σημειώνουμε δίπλα από κάθε πρόταση αν είναι ορθή (Ο) ή λανθασμένη (Λ). Ας τις ελέγξουμε μία μία, κοιτάζοντας τη σειρά μεγέθους πιο πάνω. 🔎

α) Το μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου Θάλασσας είναι η Σικελία.
✅ Ορθό (Ο). Η Σικελία βρίσκεται στην 1η θέση, άρα είναι πράγματι το μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου.

β) Η Κύπρος είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί στη Μεσόγειο Θάλασσα.
✅ Ορθό (Ο). Η Κύπρος βρίσκεται στην 3η θέση, μετά τη Σικελία και τη Σαρδηνία.

γ) Το μικρότερο νησί από τα πέντε είναι η Κορσική.
❌ Λάθος (Λ). Η Κορσική είναι στην 4η θέση. Το μικρότερο από τα πέντε είναι η Κρήτη (5η θέση).

δ) Η Σαρδηνία είναι μικρότερη από την Κύπρο και μεγαλύτερη από την Κρήτη.
❌ Λάθος (Λ). Η Σαρδηνία είναι στη 2η θέση, ενώ η Κύπρος στην 3η. Άρα η Σαρδηνία είναι μεγαλύτερη από την Κύπρο (και όχι μικρότερη). Είναι όντως μεγαλύτερη από την Κρήτη, όμως επειδή το πρώτο μισό της πρότασης είναι λάθος, ολόκληρη η πρόταση είναι λανθασμένη.

ε) Η Κορσική είναι πιο μικρή από την Κύπρο και πιο μεγάλη από την Κρήτη.
✅ Ορθό (Ο). Η Κορσική είναι στην 4η θέση, η Κύπρος στην 3η και η Κρήτη στην 5η. Άρα η Κορσική είναι πιο μικρή από την Κύπρο και πιο μεγάλη από την Κρήτη. Σωστά!

Τι μάθαμε

• Νησί είναι η στεριά που περιβάλλεται από νερό από όλες τις πλευρές.
• Το μέγεθος ενός νησιού το μετράμε με την έκταση, σε $km^2$.
• Τα πέντε μεγαλύτερα νησιά της Μεσογείου, από το μεγαλύτερο στο μικρότερο, είναι: Σικελία, Σαρδηνία, Κύπρος, Κορσική, Κρήτη.
• Η Κύπρος είναι το τρίτο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου και το μεγαλύτερο στο ανατολικό της μέρος. 🇨🇾